بایگانی مطالب : آب
نقش استراتژی سازمانی در توسعه پایدار
از چارچوبهای جهانی تا راهبرد بومیشده
دارو در متن یا حاشیه تحریم؟
تحریمهای بینالمللی اقتصادی علیه کشورها در ظاهر دارو را مستثنا میکنند، اما تجربه کشورهایی چون عراق و کوبا نشان داده است در عمل، محدودیتهای بانکی و حملونقل زنجیره تأمین دارو را از کار میاندازد و جان بیماران را به خطر میاندازد؛ حالا با فعال شدن مکانیسم ماشه، بیم آن میرود که این چرخه برای بیماران ایرانی نیز تکرار شود.
مبارزه برای بقا در حفاظتگری
«من هرگز حذف نشدم، بلکه بقا پیدا کردم. در این حوزه ماندن و ادامه دادن خودش شکلی از بقاست.» اینها گفته «پانتهآ اردانی» است. فعالیت میدانی این حفاظتگر با وجود داشتن مسئولیتهای خانواده سؤال بزرگی بود که بایست هر روز در مواجهه با دیگران به آن پاسخ میداد. پس از گذشتن از این «خوان»، تازه نوبت به دولت و سازمان حفاظت محیطزیست میرسید؛ آنها هم موانعی پیش روی حضور زنان در مناطق میگذاشتند و گاه امروز هم میگذارند. زنان حفاظتگر مانند اردانی برای بقا جنگیدند و در این راه همکاران حفاظتگر مردشان هم کنارشان قرار گرفتند. آنها در ادارات کل چانهزنی میکردند و نمیپذیرفتند همکارشان صرفاً بهواسطه جنسیت حذف شود. امروز اندکی راه هموارتر شده، بااینحال تا رسیدن به وضعیت ایدئال هنوز فاصله است. پانتهآ اردانی متولد سال ۱۳۵۲ است. او در دانشگاه امیرکبیر در رشته فیزیک کاربردی لیسانس گرفت. سال ۹۱ مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته زیستگاهها و تنوعزیستی از دانشگاه علوم تحقیقات تهران دریافت کرد. سال ۱۴۰۰ در کارشناسی ارشد اکولوژی کاربردی شروع به تحصیل و در یک برنامه مشترک بین دانشگاه کیل آلمان، دانشگاه کویمبرای پرتغال و گراند دو سول برزیل شرکت کرد. او در حال حاضر دانشجوی دکترای اکولوژی در دانشگاه کویمبرای پرتغال است. از او درباره شروع فعالیتش در حوزه محیطزیست، چالشهای پیش روی زنان و آینده حفاظت پرسیدیم.
لالهزار زیر تیغ جویندگان طلا و مس
۲۰ روز پس از کوچ عشایر، بیلهای مکانیکی و تجهیزات معدنی از دهنه راهبری وارد کوههای لالهزار شدند؛ بزرگترین چمنزار پیوسته جنوبشرق کشور که سالها محلیها و مسئولان منطقهای از معرفی آن خودداری میکردند تا بکر باقی بماند. حالا آن چمنهای سرسبز و بکر زیر ماشینآلات اکتشافی رفتهاند و بخشی از منبع آب لالهزار، بردسیر و کرمان و زیباترین محدوده گردشگری استان، برای یافتن رگههای مس و طلا کاوش میشود. چرا در چنین محدوده بکر گردشگری پروانه اکتشاف صادر شده است؟ این گزارش برای پاسخ به این سؤال، مراتب را از محیطزیست، شرکت آبمنطقهای و سازمان صمت جویا شده است. سازمان صمت یک هفته است که پاسخگو نبوده، اما یک منبع آگاه فاش کرده که مجوز بدون استعلام منابعطبیعی و آبمنطقهای صادر شده است. مردم محلی و طبیعتگردان کارزاری علیه تخریب به راه انداختهاند تا شاید صدای اعتراضها بتواند جلوی نابودی این میراث طبیعی و گردشگری استان کرمان را بگیرد.
تنها صداست که میماند
آنچه روزگاری از امواج رادیو شنیده میشد، حالا از گوشیهای هوشمند به گوش میرسد: «پادکست». رسانهای که میلیونها شنونده در سراسر جهان پیدا کرده و در ایران هم در چندین سال گذشته بهسرعت محبوب شده. هشتم مهرماه، روز جهانی پادکست است؛ روزی برای شنیدن صداهای متفاوت که از دل روایتهای شخصی و بومی، جهانی تازه ساختهاند. ما در «پیام ما» به سراغ این جهان تازه رفتیم و تلاش کردیم با تعدادی از سازندههای پادکستهای پرمخاطب همچون «رادیوتراژدی» و «گازت» گفتوگو کنیم تا از ایدهها و چالشهایشان برایمان بگویند. در مسیر تهیه این گزارش، محبوبیت پادکستهای بومی ما را بر آن داشت که گپوگفتی هم با سازندگان رادیو «جمعه»، «اسفار» و «مگون» داشته باشیم.
دولت ابرها را بارور میکند؟
سخنگوی صنعت آب کشور اعلام کرده است «بارورسازی ابرها» بهعنوان یکی از برنامههای قدیمی وزارت نیرو و با هدف کاهش اثرات خشکسالی دنبال میشود؛ موضوعی که در میان بسیاری از کارشناسان به «شبهعلم» شهرت دارد. همین یک هفته پیش بود که رئیس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی نیز از آن با شک و شبهه صحبت کرده بود. «احد وظیفه» در این مورد گفته بود: «شرکتهای فعال در این حوزه ادعا میکنند بارش را ۱۰ تا ۲۰ درصد افزایش میدهند، اما تحقیقات آکادمیک معتبر معمولاً چنین ادعایی را تأیید نمیکنند و با روشهای مختلف ثابت شده که نتایج تا حد اعلام شده تغییر بارش صحیح نیست.» پیشازآن نیز انجمن هواشناسی کشور طی بیانیهای امکان انجام آن را بهتمامی رد کرده بود. باوجوداین، «عیسی بزرگزاده» اعلام کرده است برای دنبال کردن این طرح حتی برنامهای مفصل و پنجساله نیز تدوین شده. گویا حالا بعد از حضور مافیای آب در کشور و اجرای طرحهای مدیریت آبی که کارشناسان آن را زیر سؤال میبرند، مانند سدسازیها و خطوط انتقال آب بینحوضهای، باید منتظر ایجاد مافیای ابرها نیز باشیم.
انکار واقعیت، سرآغاز بیاعتمادی
بنگاههای کوچک تولیدی فلج شدند
|پیام ما| جنگ تأثیر مستقیم و فلجکنندهای بر تولید بنگاهها داشت و ۹۰ درصد کسبوکارها در این دوره ناچار به توقف تولید شدند؛ رقمی که عمق گستردگی بحران را آشکار میکند. از میان آنها بیش از نیمی از شرکتها تقریباً در کل ۱۲ روز جنگ یعنی برای بیش از ۹ روز، فعالیت تولیدی خود را بهطور کامل متوقف کردند. این ارقام نشان میدهد جنگ نهفقط موجب اختلال مقطعی، بلکه باعث فلج شدن چرخه تولید در اکثر بنگاهها شده و پیامدهای آن فراتر از یک وقفه کوتاهمدت، به کاهش توان عملیاتی و آسیبپذیری بلندمدت کسبوکارها منجر شده است. در دوره جنگ، شدت کاهش گردش مالی کسبوکارها متناسب با اندازه آنها متفاوت بوده است. بررسیها نشان میدهد بحران جنگ اگرچه بر تمامی بنگاهها اثر گذاشته، اما فشار آن بر شرکتهای کوچک شدیدتر و مستقیمتر بوده است؛ مسئلهای که میتواند پیامدهای مهمی بر بقا و اشتغال بیش از ۸۰ درصد بنگاههای خصوصی کشور داشته باشد.
حقابههای کاغذی، تالابهای خشکیده
بحران تالابها و دریاچههای ایران سالهاست که به یکی از جدیترین چالشهای محیطزیستی کشور بدل شده است. همگان میدانیم که ریشههای اصلی این بحران را باید در توسعه ناپایدار، بهرهبرداری بیرویه از منابع آب و خاک و مدیریت بخشی و منفصل منابعطبیعی جستوجو کرد؛ الگویی که در تضاد با اصول توسعه پایدار و حفاظت از اکوسیستمهای حساس آبی عمل کرده است. بااینحال، در کنار این عوامل بیرونی، یک بُعد کمتردیدهشده نیز وجود دارد: چالشهای نهادی و موانع درونسازمانی نهاد متولی محیطزیست، یعنی سازمان حفاظت محیطزیست. نهادی که اگرچه وظیفه سیاستگذاری، نظارت و پیگیری وضعیت محیطزیست کشور را برعهده دارد، اما ساختار درونی آن با وظایف و مسئولیتهای رو به گسترش همراستا نیست و نیازمند بازنگری اساسی است. این مطلب، نگاهی دارد به برخی از مهمترین موانع ساختاری درون این سازمان که بر توان آن در ایفای نقش مؤثر در بازسازی اکوسیستمهای تالابی کشور سایه افکنده است؛ با این هدف که اصلاح ساختار، همپای اصلاح سیاستهای توسعه، در اولویت قرار گیرد.
فقر تخت روانپزشکی در ایران
سلامت روان ایرانیان در آستانه بحرانی تازه است؛ تازهترین پیمایش ملی نشان میدهد یکچهارم جمعیت کشور دچار نوعی اختلال روانیاند؛ از سوی دیگر «کامران باقری لنکرانی»، وزیر اسبق بهداشت، وضعیت اختلالات روانی را «افزایشی» و «هشدارآمیز» خوانده است. همچنین «وحید شریعت»، رئیس انجمن علمی روانپزشکان ایران، به «پیام ما» میگوید: «جامعه امروز ایران با مجموعهای از عوامل برانگیزاننده و فشارهای بیرونی مواجه است که چشمانداز مثبتی از آینده سلامت روان نشان نمیدهد.» این وضعیت درحالیاست که بهگفته «محمدرضا شالبافان»، مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت، «در حال حاضر تختهای روانپزشکی تنها پاسخگوی نصف نیاز جمعیت ایران است.» کمبود تختهای بستری و طولانی بودن روند دسترسی به درمان، وضعیت را برای بیماران و خانوادههایشان دشوارتر کرده است.
