بایگانی مطالب : گزارش روز
تهران؛ ۲۳۹ سال پایداری
دیگر نه از آن انارستانها و چنارستانهایش خبریست، نه از آن آبوهوای خوشش. دود و ساختمانهای بلندمرتبه است که تا چشم کار میکند در آسمان پایتخت دیده میشود. انگار نه انگار که اینجا همان شهریست که آقامحمدخان قاجار آن را به اصفهان و شیراز و تبریز ترجیح داد تا حالا برای دویستوسیونهمین سال هنوز هم پایتخت بماند. شهری که تابآوری بالایی داشت و کوههای البرز هم سدی بودند تا دشمنان نتوانند پایتخت را مورد حمله قرار دهند. اما سالها گذشت و در بر پاشنه دیگری چرخید و حالا نبود برنامهریزی شهری و توسعه بدون محدودیت طی دهههای گذشته آن را با معضلات زیادی مواجه کرد. بهطوریکه موضوع انتقال پایتخت برای چندمینبار مطرح شد و آخرینبار دهم مهر بود که رئیسجمهوری آن را نه «انتخاب» که «اجبار» خواند. حالا «فرزانه ابراهیمزاده»، پژوهشگر تاریخ، در گفتوگو با «پیام ما» از دلایل انتخاب تهران بهعنوان پایتخت میگوید و «سولماز حسینیون»، پژوهشگر شهری، عوامل ازبینرفتن تابآوری تهران در طول سالها و مشکلات برنامهریزی شهری در دهههای گذشته را بررسی میکند.
محاصره کنشگران صلح در دریای آزاد
در جهان امروز، کنترل حقیقت به یکی از محورهای گفتمان سیاسی تبدیل شده است. «بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرائیل، اخیراً ادعا کرد تمام جهان به اسرائیل وابسته است: «تلفن همراهی که در دستان شماست، گوجهفرنگیای که میخورید، دارویی که مصرف میکنید.» این اظهارات صرفاً ادعایی درباره تولید و عرضه نیست، بلکه نظریهای است مبنیبر اینکه حقیقت، گزینههای انتخابی و حتی حق زندگی را یک مرکز واحد تعیین میکند.
«مری برانکو» علیه بیماریهای خودایمنی
|پیام ما| «مری برانکو» روز گذشته بههمراه «شیمون ساکاگوچی» و «فرد رامزدل»، از سوی کمیته نوبل بهدلیل تحقیقات و کشف خود در حوزه ایمنی محیطی بهعنوان برندگان جایزه نوبل سال ۲۰۲۵ معرفی شدند. کمیته نوبل اعلام کرد این کشفها برای درک نحوه عملکرد سیستم ایمنی و جلوگیری از توسعه بیماریهای خودایمنی تعیینکننده بوده است. برانکو چهاردهمین زنی است که موفق به دریافت جایزه نوبل پزشکی میشود.
عدالت آموزشی با بیل و کلنگ محقق نمیشود
رئیسجمهور که بارها و بارها پیشینه موفقیتآمیزش در اجرای پروژه ساخت خانههای بهداشت با مشارکت مردم و دولت را به رخ کشیده است، اکنون نیز قصد دارد با همان شیوه نیازهای آموزشی مناطق محروم را برطرف کند و در این مسیر نهتنها بیل و کلنگ به دست گرفت که سازمانها، شرکتها، خیریهها و مردم را نیز به مشارکت فراخوانده است. البته این فراخوان برای سازمانها و شرکتها محدود به اختیار و تصمیم خودشان نماند و اکنون در مصوبه مسئولیت اجتماعی شرکتی دولت در قالب تکلیفی اجباری به سازمانها و شرکتها ابلاغ شده است. «آییننامه مسئولیت اجتماعی شرکتهای تحت مدیریت دولت» بعد از ساعتها و ماهها کارشناسی و بررسی تخصصی تدوین و در تاریخ ۱۱ مردادماه ابلاغ شد و حالا الحاقیهای که ظاهراً به دستور رئیسجمهور و بدون بررسی کارشناسی کمیسیون مربوطه، به آن افزوده شده است، همه آن بررسیهای کارشناسی را بیاثر میکند. کارشناسان معتقدند این الحاقیه بودجه و سرمایه مسئولیت اجتماعی شرکتهای تحت مدیریت دولت را از مسیر خود منحرف و بهسمت فعالیتی بیفایده و غیرمثمر میبرد. این در شرایطی است که عموم فعالین و متخصصان حوزه آموزش بر آنند که مسئله آموزش با مدرسهسازی حل نمیشود.
سرنوشت عشایر روی میز دولت
قرار است ۱۶ مهر شورایعالی اداری کشور در مورد طرحی برای انحلال سازمان امور عشایری ایران تصمیمگیری کند؛ دولت یا با انحلال آن موافقت خواهد کرد یا این سازمان را در سازمانهای دیگری ادغام خواهد کرد. اتفاقی که در خود دولت نیز مخالفانی دارد، اما بهاتفاق آرا، اعتراض جامعه عشایری کشور را بههمراه داشته است. روز گذشته بیانیهای از سوی فعالان و اعضای جامعه ایلاتی و عشایری کشور نگارش شده که در آن این تصمیم را همسو با سیاستهای «تختهقاپو و اسکان اجباری عشایر» رژیم گذشته توصیف کردهاند و این طرح را سیاستی با هدف نابودی و ریشهکنی عشایر دانستهاند. خبر احتمال انحلال سازمان عشایری در آستانه جشن روز ملی روستا و عشایر منتشر شده است و حالا عشایر ایران میگویند: «ما جامعه عشایری ایران، ضمن اعلام نارضایتی و نگرانی شدید از این تصمیم تبعیضآمیز، اعتراض خود را نسبت به انحلال یا ادغام سازمان امور عشایر کشور اعلام میکنیم و روز ملی روستا و عشایر را در اعتراض به حذف جامعه دیرپای عشایری از قشربندی اجتماعی کشور، روز عزای عشایر مینامیم.» معترضان به این اقدام دولت میگویند کشور بیش از هر زمان به انسجام ملی و همبستگی اقوام نیازمند است، اما این تصمیم امنیت روانی و آرامش اقوام را بر هم خواهد زد.
پسته آلوده، دردسر تازه صادرات غیرنفتی
ممنوعیت موقت واردات پسته ایرانی به کانادا بهدلیل شناسایی موارد آلودگی به باکتری «سالمونلا»، میتواند زنگ خطری برای صادرات این محصول در بازارهای جهانی باشد. بازرگانان پسته در ایران این موضوع را ناشی از مبادی صادرات پسته ایران در کشورهای دیگر میدانند و بر همین اساس، خواستار محدود کردن صادرکنندگان برای شناسایی و مسئولیتپذیری این افراد هستند. درعینحال، متخصص بیماریهای عفونی به «پیام ما» میگوید: «آلودگی پسته به سالمونلا ممکن است از مزرعه یا مراحل بستهبندی آغاز شده باشد.» بر همین اساس، او بر ضرورت رعایت سختگیرانه استانداردهای بهداشتی در زنجیره تولید و بستهبندی این محصول تأکید میکند.
بشقاب مسموم
غذا با یک بیل بلند هم زده و با همان بیل به ظرف دیگری منتقل میشود. آشپزان با کلاههای توری و لباسهای سفید و سرمهای متوجه دوربینی که حرکاتشان را ثبت میکند، نیستند. برخی منابع خبری گفتهاند این تصویر متعلق به دانشگاهی در مشهد است. ویدئو، دانشجویان بسیاری را عصبانی کرده است. دانشجویانی که هر از چندی به کیفیت و نحوه آمادهسازی غذای سلف دانشگاه معترضاند و این تصویر شاهدی بر اعتراضهایشان است. برخی از فعالان صنفی دانشگاهها در گفتوگو با «پیام ما» تأیید میکنند تجربه مسمومیت غذایی بعد از خوردن غذای دانشگاه را داشتهاند. یکی از مسئولان وزارت علوم هم میپذیرد که کیفیت غذای سلف مطلوب نیست و میگوید این وزارتخانه حالا برای تأمین تغذیه دانشجویان فکر تازهای دارد.
افغانستان در قعر تاریکی
|پیام ما| هیچ صدایی از افغانستان نمیآید؛ حتی سخنگویان طالبان هم خاموشاند. قطع اینترنت و خدمات مخابرات در سراسر افغانستان که از ساعت ۱۷ روز دوشنبه، ۷ مهرماه، آغاز شده، به دومین روز رسیده است. مردم کشور همسایه شاهد یکی از بیسابقهترین بحرانهای ارتباطیاند. موبایلها دیگر آنتن نمیدهند. خدمات آنلاین دانشجویی متوقف شده. دخترانی که بهدلیل ممنوعیت مکاتب دخترانه در چهار سال گذشته از مدرسه جا مانده بودند، امکان حضور در کلاسهای آنلاین را از دست دادهاند. دستکم ۱۰ پرواز کابل لغو شده است. فعالیت صرافیها مختل شده و خدمات پولی دیگر انجام نمیشود. بهدنبال این قطعی صدها کامیون در گذرگاه مرزی دوغارون در صف انتظار گیر افتادهاند. کاربران ایرانی در سال ۹۸ بهمدت سه روز شاهد خاموشی مشابه بودند، اما طبق اخباری که از افغانستان میرسد، خاموشی اینترنت در این کشور بهبهانه «جلوگیری از منکرات» تا اطلاع ثانوی ادامه خواهد داشت. نهادهای حقوق بشری این اقدام را نقض آشکار حقوق بنیادین مردم خواندهاند و درباره پیامدهای آن هشدار دادهاند.
دارو در متن یا حاشیه تحریم؟
تحریمهای بینالمللی اقتصادی علیه کشورها در ظاهر دارو را مستثنا میکنند، اما تجربه کشورهایی چون عراق و کوبا نشان داده است در عمل، محدودیتهای بانکی و حملونقل زنجیره تأمین دارو را از کار میاندازد و جان بیماران را به خطر میاندازد؛ حالا با فعال شدن مکانیسم ماشه، بیم آن میرود که این چرخه برای بیماران ایرانی نیز تکرار شود.
تنها صداست که میماند
آنچه روزگاری از امواج رادیو شنیده میشد، حالا از گوشیهای هوشمند به گوش میرسد: «پادکست». رسانهای که میلیونها شنونده در سراسر جهان پیدا کرده و در ایران هم در چندین سال گذشته بهسرعت محبوب شده. هشتم مهرماه، روز جهانی پادکست است؛ روزی برای شنیدن صداهای متفاوت که از دل روایتهای شخصی و بومی، جهانی تازه ساختهاند. ما در «پیام ما» به سراغ این جهان تازه رفتیم و تلاش کردیم با تعدادی از سازندههای پادکستهای پرمخاطب همچون «رادیوتراژدی» و «گازت» گفتوگو کنیم تا از ایدهها و چالشهایشان برایمان بگویند. در مسیر تهیه این گزارش، محبوبیت پادکستهای بومی ما را بر آن داشت که گپوگفتی هم با سازندگان رادیو «جمعه»، «اسفار» و «مگون» داشته باشیم.
