بایگانی مطالب : گزارش روز
جای خالی «هممیهن»
مخالفان لایحه، علیه زنان
بیش از یک دهه از تدوین لایحه منع خشونت علیه زنان میگذرد، اما این طرح همچنان در پیچوخم دولت و مجلس گرفتار مانده و به قانون تبدیل نشده است. برخی آمارها از افزایش خشونتهای خانگی و قتل زنان در این سالها حکایت دارد و تعلل در تصویب قانونی جامع برای حمایت از زنان، به نگرانیهای اجتماعی دامن زده است. این درحالیاست که هر یک روز تأخیر بهمعنای تکرار خشونت و بیپناهی بیشتر قربانیان است.
تکرار نسلکشی در سودان
«دارفور» در غرب سودان پس از ۲۲ سال از نسلکشی ۲۰۰۳ دوباره شاهد یک جنایت جنگی از سوی نیروهای واکنش سریع این کشور علیه غیر نظامیان است. بهگفته کمیساریای عالی سازمان ملل، گزارشهایی از وقوع اعدامها و کشتارهای دستهجمعی، تجاوز به زنان و حمله به بیمارستانها و مراکز خیریه و امدادی دریافت شده است. این درحالیاست که جنگ کنونی از سال ۲۰۲۳ بین رهبران شورای انتقال این کشور آغاز شده است.
برجسازان به جان مازندران افتادند
«طرح بلندمرتبهسازی در پهنههای مناسب مازندران در حال تدوین است.» همین جمله «فرزانه صادق مالواجرد»، وزیر راهوشهرسازی، در سخنرانی اخیرش در استان مازندران، کافی بود تا یکبار دیگر موافقان و مخالفان این طرح مقابل یکدیگر صف بکشند. موافقان میگویند زمین کم است و باید از ارتفاع استفاده کرد و مخالفان معتقدند مازندران گنجایش ساختوساز بیشتر را ندارد.
عدالت در حاشیه شهرت
اتهام علیه یک سلبریتی بار دیگر پرسش قدیمی درباره مرز میان «شهرت» و «مسئولیت اجتماعی» را زنده کرد. «مرتضی قلیچ»، جامعهشناس، به «پیام ما» میگوید: «در جامعهای هیجانزده که چهرههای مشهور میتوانند الگوهای اخلاقی و فرهنگی باشند، هر حادثهای با مرکزیت یک سلبریتی میتواند افکار عمومی را دوپاره کند و بهسرعت یک دوقطبی بسازد.» به تعبیر جامعهشناسان دیگر در چنین جامعهای سازوکار قدرت در «فرهنگ شهرت» آشکار میشود؛ جایی که رسانهها و هواداران، گاه بهجای جستوجوی حقیقت، به بازتولید چرخهای از ستایش، انکار و سرزنش قربانی میپردازند.
سودای رفتن، رنج ماندن
«هنوز نرفتی؟»، «پس کی میری؟». اینها دیگر سؤالات سادهای نیستند؛ به تکیهکلام نسلی تبدیل شدهاند که در وطن خود احساس غربت میکند. شهریور و مهر، که زمانی فصل بازگشت و شروع دوباره بود، حالا به فصل تلخ رفتنها و تحریمهای بینالمللی و فروپاشی اقتصادی، رؤیای رفتن را برای عده زیادی به تعویق انداخته یا ناممکن کرده است. این وضعیت، یک گروه اجتماعی جدید و بزرگ را به وجود آورده است: جمعیتی که نه میتوانند بمانند و نه توان رفتن دارند؛ گروهی که در سالن انتظار ترمینال بزرگی بهنام ایران، معطل و سرگردان ماندهاند.
کوروش؛ حاکمی که عدالت و صلح را معنا کرد
|پیام ما| «منم کوروش، شاه جهان، شاه بزرگ، شاه نیرومند، شاه بابل، شاه سومر و اکد، شاه چهار گوشه جهان. سپاهیان گستردهام با آرامش درون بابل گام برمیداشتند. نگذاشتم کسی در همه [سومر و] اکد هراسآفرین باشد.» تقویم بابلی میگوید روزی مصادف هفتم آبانماه، کوروش فاتحانه وارد بابل شد و روز فتحش را اینطور توصیف کرد و به دستورش بر استوانهای گلی ثبت کردند تا بماند برای تاریخ. فاتحی که حتی بهزعم دشمنانش نیز حاکمی عادل و صلحطلب بود. منابع یونانی که از شاهان هخامنشی چندان به نیکی یاد نکردهاند، کوروش را با جملاتی همراه با تحسین معرفی کردهاند. شاهی که در سرزمین پارس تا یک قرن پیش کمتر شناخته شده بود و امروز نظرات متناقضی درباره او مطرح میشود که دو سر یک طیف گسترده است، در سویی او را ستایشگرانه یاد میکنند و در سوی دیگر طیف، وجودش در تاریخ ایران را بهکلی انکار میکنند. این مطلب تلاش میکند، نگاهی تحلیلی داشته باشد به روندی که در شناخت کوروش در تاریخ معاصر ایران طی و در نشست «کوروش بزرگ، در پرتو پژوهشهای نوین» که با تلاش پژوهشکده مردمشناسی پژوهشگاه میراثفرهنگی برگزار شده بود، مطرح شد.
سیاست جهان بر مدار زنان
با انتخاب سه زن در جایگاه رهبری در نپال، ژاپن و ایرلند، بهنظر میرسد روند جهانی بهسمت افزایش حضور زنان در قدرت سیاسی متمایل شده باشد. این اتفاق نشان میدهد کشورها نهتنها به تجربه و شایستگی زنان اعتماد بیشتری دارند، بلکه اقبال عمومی و سیاسی به مدیریت زنان در سطوح بالای حکومتی نیز افزایش یافته و نقش آنان در شکلدهی سیاستها و تصمیمگیریهای ملی برجستهتر شده است.
۴۴۵ هزار دانشآموز مهاجر پشت درهای بسته
درحالیکه وزارت کشور از «حمایت از تحصیل همه دانشآموزان اتباع» سخن میگوید، دادههای پژوهشی تازه نمایانگر شکاف میان سیاستهای اجرایی و واقعیتهای میدانی است: ۴۴۵ هزار کودک افغانستانی مهاجر از تحصیل بازماندهاند و از هر دو کودک مهاجر در سن تحصیل، یک نفر از دسترسی به آموزش محروم است. آماری که بهتازگی در نشست «وضعیتشناسی مهاجرین افغانستانی در ایران» مطرح شده، نشان میدهد فقط از سه مدرسه شهرری، ۴۲۰ دانشآموز افغان کم شده است و در جنوب تهران چهار مدرسه در اثر کاهش جمعیت دانشآموزی تعطیل شدهاند. از طرف دیگر، همزمان با محدود شدن دسترسی به آموزش بعد از جنگ دوازدهروزه، بعضی بیمارستانها و حتی مؤسسههای خیریه درمانی از پذیرش کودکان بیمار مهاجر شانه خالی کردهاند.
کارگران نساجی گرفتار پرز، رطوبت و ترس
در سالنهای تولید نساجی، نفس کشیدن گاهی سختتر از کار کردن است. هوا سنگین و پر از پرز است و دستگاههای فرسوده بیوقفه میکوبند. کارگران مجبورند ماسک بزنند، اما گرمای هوا طاقتفرساست و رطوبت امان میبرد. «سمیه» زنی ۴۰ساله است و اپراتور دستگاههای بافندگی. او شبها از شدت سرفه خواب ندارد. ۱۰ سال است که میان صدای کرکننده دستگاهها و هوای دمکرده کار میکند. ریههایش آسیب دیده، اما ریه بخشی از دردسرهای اوست. کارگران این کارخانه همچون بسیاری کارخانههای دیگر امنیت شغلی ندارند و قراردادهایشان موقت است. بعضی فعالان کارگری معتقدند آنها «از ترس اخراج، برای اعتراض به وضعیت دستمزد و شرایط کار سمت تشکیل شورا نمیروند». بعضی دیگر میگویند: «ذهن کارفرما بسته است و مدیریت صرفاً در سخت گرفتن بیشازاندازه به کارکنان، خلاصه میشود.» سؤال اینجاست که چرا قدمی برای پایان مشکلات این کارگران برداشته نمیشود؟
