اداره کل هواشناسی استان تهران از وزش باد نسبتا شدید و شدید در تهران طی امروز و فردا (۲۹ و ۳۰ بهمن‌ماه) و کاهش کیفیت هوا در دو روز ابتدایی اسفندماه خبر داد.

رییس سازمان حفاظت محیط زیست در پیامی به رویداد «کاربرد هوش‌مصنوعی در مدیریت محیط‌زیست و امنیت‌غذایی» تاکید کرد: هوش مصنوعی تنها یک ابزار است و مسئولیت اصلی بر دوش ما انسان‌ها است. با استفاده از این ابزار، ما می‌توانیم به سوی آینده‌ای پایدارتر و سالم‌تر برای محیط زیست حرکت کنیم.

بر اساس داده‌های سازمان هواشناسی، کشور در سال آبی جاری تا ۲۷ بهمن‌ماه، ۴۳.۳ درصد با کاهش بارش روبرو بوده و طی این مدت ۷۰.۹ میلی‌متر بارش دریافت کرده این در حالی است که میانگین بلندمدت بارش کشوری در این بازه زمانی ۱۲۵ میلیمتر بوده است.

همه عمر برندارم سر از این خمار مستی/که هنوز من نبودم که تو در دلم نشستی» بهمن ایزدی فعال محیط‌زیست با این بیت از سعدی سخنانش را آغاز کرد. مراد ایزدی از «تو» در این بیت می‌تواند دو گزینه باشد؛ «ایران»، «لوت». او دهه‌ها برای حفاظت از طبیعت این سرزمین تلاش کرده و درعین‌حال نقش مهمی در ثبت ملی و جهانی بیابان لوت داشته است. هشتصد و هجدهمین شب از سلسله شب‌های مجلۀ بخارا با همکاری فصلنامۀ صنوبر، پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی و انجمن مستندسازان حیات‌وحش و تنوع زیستی به بیابان لوت اختصاص یافت. شبی که در آن اغلب سخنرانان از تلاش‌های ایزدی برای حفاظت از «لوت» گفتند. ایزدی اما گله‌مند از فعالیت‌های تخریبی در این بیابان، مدیران را خطاب قرارداد «مسئولان باید صدای متخصصان و دل‌سوختگان این سرزمین را بشنوند. ما در برابر این میراث مسئولیم؛ این‌ها سرمایه‌های ماندگاری ایران، کالای نیستند که مصرف شوند و از بین بروند.»

جنگل‌های تحقیقاتی ایران در حال فراموش‌شدن هستند و اگر تلاش‌ها و اقدام‌های دانشگاه‌ها نبود، امروز چیزی به نام جنگل‌های تحقیقاتی در ایران باقی نمی‌ماند. جنگل‌های تحقیقاتی جنگل‌هایی هستند که تحت مدیریت دانشگاه، البته با قرارداد منابع طبیعی محافظت می‌شوند. این جنگل‌ها بخشی از جنگل‌های هیرکانی ایران هستند و تفاوت‌های بنیادی با دیگر عرصه‌های جنگلی شمال ایران دارند؛ چراکه دست‌اندازی، تغییر کاربری و تصرف و شکار در آنها به چشم نمی‌خورد. به‌جای اینها زیستگاه‌هایی امن برای حیات‌وحش و گونه‌های گیاهی منحصربه‌فرد این محدوده‌ها ایجاد شده است؛ به‌گونه‌ای که در بخش کوچک دو هزارهکتاری تحت مدیریت دانشگاه تربیت‌مدرس، تصاویر پلنگ ایرانی به ثبت رسیده است. درباره چالش‌های جنگل تحقیقاتی دانشگاه تربیت‌مدرس نور پای صحبت مدیر این جنگل تحقیقاتی نشستیم. «حامد یوسف‌زاده»، دانشیار گروه جنگل با مدرک دکتری جنگل گرایش ژنتیک حفاظت گیاهی، می‌گوید نبود پاسخ‌دهی سازمان متولی به درخواست‌های مکرر دانشگاه‌ها برای عقد قرارداد مشکل‌ساز شده و جنگل‌های تحقیقاتی، قربانی نگاه «بهره‌بردارمحور» در سازمان منابع طبیعی شده‌اند.

رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا ضمن پیش‌بینی بارش‌ پراکنده در بیش از ۱۷ استان، از ورود سامانه بارشی جدید طی روز پنجشنبه (۲ اسفندماه) و اثرگذاری آن بر نیمه غربی و جنوب ایران خبر داد.

بر اساس اعلام شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، میانگین کیفیت هوای پایتخت هم‌اکنون (۲۸ بهمن) در شرایط قابل قبول است.

تصاویر، دو ویلای بزرگ را نشان می‌دهند که در منطقه حفاظت‌شده خاییز ساخته شده‌اند. این ویلاها بخشی از طرح گردشگری تنگ تکاب در منطقه حفاظت‌شده خاییز است که حالا با بتن‌ریزی گسترده کوه‌های بکر منطقه را تکه‌تکه کرده‌اند. بیش از شش سال از مخالفت فعالان استان‌های خوزستان و کهگیلویه‌وبویراحمد با این طرح گردشگری می‌گذرد، اما طرح به‌بهانه آنکه زمینش جزو مستثنیات است، مجوز فعالیت گرفت. حالا اما گزارشی رسمی از دادگستری منتشر شده که نشان می‌دهد این طرح روی گسل فعال زلزله قرار دارد، برخلاف ضوابط طرح‌های اکولاژ و اقامتگاه‌های بومگردی، بتن‌ریزی گسترده و آرماتوربندی در سایت پروژه انجام گرفته، ده‌ها گونه مهاجم و غیربومی در سایت پروژه کاشته شده و کانال‌کشی‌ها با سازه‌های بتنی و غیرهمگون با سیستم منطقه انجام گرفته است. این تخلفات حالا یک‌بار دیگر این طرح پرحاشیه در منطقه حفاظت‌شده را خبری کرده است و این سؤال را بار دیگر مطرح کرده که چرا ضوابط مناطق حفاظت شده برای این ۳۲ هکتار رعایت نشده و به‌راحتی ساخت‌وساز و تخریب در حال انجام است؟

وزارت نیرو می‌خواهد آب رودخانه ارس را برای تأمین آب شرب شهر تبریز و شهرهای کوچک مسیر منتقل کند. آبی که خود وزارت نیرو، وزارت امور خارجه و کمیسیون کشاورزی، آب، منابع‌طبیعی و محیط‌زیست مجلس شورای اسلامی آلودگی آن به فلزات سنگین را تأیید می‌کنند. تنها نهادی که متولی پایش آلودگی آب است و در مورد این موضوع اظهارنظر نمی‌کند، سازمان حفاظت محیط‌زیست است. بااین‌حال، مطالعاتی از خود این سازمان وجود دارد که مؤید آلودگی بالای رودخانه به ۵۹ فلز سنگین است. حالا وزارت نیرو می‌گوید می‌خواهیم آب را از منطقه‌ای غیرآلوده منتقل کنیم، اما نمی‌گوید کجا. سخنگوی صنعت آب ایران انتقال آب از بالادست ورود آلاینده‌ها (بالادست سد خداآفرین) را تأیید می‌کند، اما نقطه دقیق آن را قید نمی‌کند. به‌نظر می‌رسد بالادست منطقه آلوده به‌دلیل ورود آلودگی در معادن مس کشور ارمنستان باید جایی در خارج از مرزهای ایران باشد. وزارت امور خارجه اعلام کرده است مذاکراتی با ارمنستان برای رفع آلودگی رودخانه ارس در جریان است. وزارت امور خارجه تأکید می‌کند با کشور ارمنستان در مورد رفع آلودگی مماشات ندارد، اما اطلاعی از تصمیم وزارت نیرو در مورد مکان‌یابی انتقال آب هم ندارد. مجلس بر موضوع مهمی تأکید می‌کند؛ اینکه سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور به‌رغم درخواست مجلس شورای اسلامی گزارشی از آخرین پایش آب ارس ارائه نداده است. برخی نمایندگان مجلس و رسانه‌ها اعلام کرده‌اند تاکنون پاسخ شفافی از سازمان حفاظت محیط‌زیست در این زمینه دریافت نکرده‌اند. در کنار همه اینها، بیش از ۵۰ مطالعه دولتی و دانشگاهی وجود دارد که جزئیات آلودگی را هم بیان می‌کنند. حالا سه سؤال بزرگ در مورد طرح انتقال آب این رودخانه به‌منظور شرب وجود دارد. رودخانه‌‌ای که اسناد می‌گویند به‌دلیل استمرار ورود آلاینده‌ها به آن، اکوسیستمش را آلوده کرده است و رد فلزات سنگین را می‌توان را تا عضلات ماهیان ارس و همچنین، طول ۱۵۰ کیلومتر در خاک ایران نیز رصد کرد. سؤال نخست در برابر وزارت نیرو قرار می‌گیرد: منطقه دقیقی که قرار است آبی سالم از آن منتقل شود، کجاست؟ پاسخ سؤال دوم در حوزه وظایف سازمان حفاظت محیط‌زیست است: «دلیل عدم انتشار شفاف وضعیت آلودگی آب این رودخانه چیست؟» و سؤال آخر متوجه وزارت امور خارجه است: «آیا با انتقال آب از خارج از مرزهای ایران، آن‌هم بر رودخانه‌ای که معاهده‌ای بر آن ندارند، موافقت خواهد کرد؟

رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا از ورود سامانه بارشی از نوار شمالی کشور در شمال غرب، غرب خبر داد.