بایگانی مطالب : محیط زیست
دود زبالهسوزی در چشم مردم
در استانهای ساحلی شمال، آتش زدن باقیمانده محصولات در زمینهای زراعی یک روش سنتی رایج بوده است. با پیدایش پسماندهای مصرفی و افزایش تدریجی آنها و نبود گزینههای جایگزین مدیریت پسماند، همچنان سوزاندن بهعنوان اصلیترین راهکار مورد استفاده روستاییان قرار میگرفت. ازآنجاکه پسماندهای روستایی همواره حاوی مقدار زیادی چوب و پوشال نیز بود، زبالههای مصرفی مانند بستههای پلاستیکی هم به این ترکیب اضافه میشد و در خانهها سوزانده میشد. در دهه ۸۰، زمانی که سطلهای زباله به روستاها آورده شد، اگرچه بخش عمدهای از زبالهها در این سطلها جمعآوری و انتقال مییافت، اما همچنان مقدار زیادی زباله که بیش از ظرفیت انتقال بود، بهدلیل مشکلات این سیستم انتقال نمییافت و توسط دهیاریها سوزانده میشد. اکنون سوزاندن زباله در محلههای متعدد و خانههای روستایی به یک راهکار تثبیتشده تبدیل شده است. افزایش میزان حجمی و وزنی زبالههای روستایی، این آتشها را به شعلههای بزرگتری تبدیل کرده که حالا خود، یک معضل جدید است.
سالی ۱۲۱ هزار ذره پلاستیکی در بدن ما!
خرچنگهای گوشهگیر اگر حق انتخاب بین دو صدف حلزون دریایی را داشته باشند، میدانند کدامیک خانه بهتری است. این تا زمانی است که قدرت تفکرشان با بلعیدن ریزپلاستیکها مخدوش نشده باشد. درواقع، ریزپلاستیکها بر قدرت تصمیمگیری این خرچنگها که برای بقایشان مهم است، تأثیر بسزایی دارند. آنها تنها نیستند: بهنظر میرسد در سراسر قلمرو حیوانات ذرات بسیار ریز پلاستیک باعث تغییر رفتار و اختلال در قدرت تشخیص میشود. قرار گرفتن در معرض این ذرات موشها را فراموشکارتر و غیراجتماعیتر کرده است، زنبورها مشکل یادگیری پیدا کردهاند و گورخرماهیها اضطراب بیشتری از خود نشان میدهند. چنین یافتههایی میتواند هشداری برای انسانها باشد.
خداحافظی گنجشکها با چنارهای تهران
«شهرداری تهران بلندگوهایی در پارکها نصب کرده و صدای پرندگان بومی نظیر سسکها، چرخریسکها و بلبلها را که در حال جفتیابی و لانهسازیاند، مداوم پخش میکند.» این جمله که توسط آرش حبیبیآزاد پرندهنگر پیشکسوت بیان شده، نشان میدهد مدیران شهری تا چه اندازه با مقوله پرندگان و تنوعزیستی ناآشنا هستند. همین عدم اطلاع هم سبب شده است پرندهنگری در فضاهای شهری با دوربین دوچشمی پدیدهای عجیب باشد و گاه برای پرندهنگران مشکلاتی ایجاد کنند. شعار امسال روز جهانی پرندگان مهاجر «فضاهای مشترک: ایجاد شهرها و جوامع دوستدار پرندگان» است. شعاری که بر همزیستی سالم بین انسان و پرندگان تأکید دارد و تلاش میکند با افزایش آگاهیبخشی، شرایط امنتری را برای این گونهها اعم از مهاجر و غیرمهاجر فراهم آورد. شاید با مطالعه مطالب این پرونده از سوی مسئولان شهری، شاهد قطع صدای سسکها، چرخریسکها و بلبلها از بلندگوها باشیم و مزاحمت پرندهنگران بهواسطه داشتن دوربین دوچشمی هم متوقف شود.
در انتظار تصمیم سرنوشتساز
معاون محیطزیست طبیعی و تنوعزیستی سازمان حفاظت محیطزیست ضمن بیان اینکه انتقال مرجعیت کنوانسیون تنوعزیستی به این سازمان منتظر تصمیم هیئت دولت است، دلایل ارجحیت سازمان محیطزیست برای برعهده گرفتن مسئولیت این کنوانسیون را برشمرد.
پیوند ناگسستنی «خلیجفارس» با کنوانسیونهای محیطزیستی
| پیام ما| «جزیرهای کوچک با سواحل شنی و صخرهای در دریا، واقع در بخش شمال مرکزی خلیجفارس، که با صخرههای مرجانی بسیار ارزشمندی احاطه شده است.» این تعریفی است که در کنوانسیون رامسر درباره «شیدور» آمده است. تنها در این سند نیست که «فارس» کنار «خلیج» جا خوش کرده. در بسیاری از اسناد بینالمللی محیطزیست، درباره این منطقه از اسم «خلیجفارس» استفاده شده است، البته از آنسو تلاش برای کمرنگ کردن این اسم هم کم نبوده و تلاش بسیاری شده تا عبارتهای دیگری جایگزین شود. تلاشهایی که تاکنون موفقیتآمیز نبودهاند.
تعادل اکوسیستم در گرو بقای شکارچیان دریایی
با هدف حفاظت از اکوسیستمهای دریایی و جلوگیری از کاهش شدید جمعیت کوسهماهیها و سفرهماهیها، اتاق اصناف ایران طی ابلاغیهای، طبخ و عرضه این گونهها در تمامی رستورانها و مراکز تهیه غذا را ممنوع اعلام کرد.
تنفس در غبار سرطانزا
هر روز ۸۰۰ نفر در اهواز بهدلیل مواجهه با گردوغبار به مراکز درمانی و بیمارستانها مراجعه کردهاند. از تعداد مردم آسیبدیده از غبار در شهرهای دیگر خوزستان آماری در دسترس نیست. اکنون چهار روز است که خوزستانیها در هوای آلوده به گردوغبار نفس میکشند. غباری که از عراق به کشور وارد شده، شهربهشهر پیش رفته است، چنانکه هشدارهای قرمز و نارنجی در پی توفانهای شدید، زندگی را در جایجای استانهای غرب و جنوبغرب کشور به تعلیق درآورده است. غبار در دو روز گذشته علاوهبر خوزستان، کردستان، کرمانشاه، ایلام، لرستان، کهگیلویهوبویراحمد و بسیاری نقاط دیگر را درنوردیده و حیات شهروندان را به خطر انداخته است. ادارهکل هواشناسی خوزستان درباره ورود و تأثیر توده گردوخاک با منشأ کشور عراق، از روز دوشنبه تا پایان هفته هشدار داده و گفته بود افزایش سرعت باد، احتمال برخاستن گردوخاک محلی را هم بههمراه دارد. در هشدارهای هواشناسی اعلام شده بود این پدیده ابتدا مناطق غربی، جنوبغربی و شمالغربی و سپس مناطق مرکزی و سایر نقاط خوزستان را تحتتأثیر قرار میدهد و موجب کاهش دید افقی و افت کیفیت هوا میشود. طبق تصمیم کارگروه اضطرار آلودگی هوا، دیروز همه مدارس استان خوزستان غیرحضوری برگزار شد. این شرایط در روز دوشنبه باعث دورکاری ادارات و تعطیلی دانشگاهها در ۱۶ شهر خوزستان شد و یک روز پیش آن، یعنی یکشنبه (۱۴ اردیبهشت)، مدارس خوزستان در نوبت صبح غیرحضوری و مدارس نوبت عصر آبادان و خرمشهر هم غیرحضوری برگزار شد. پیشازاین نیز بهدنبال گردوغبار شدید همرفتی در ۱۰ اردیبهشت مدارس و دانشگاهها در ۱۳ شهر غیرحضوری شد.
تلاش ایران برای جهان بدون پلاستیک
|پیامما| ایران به کنوانسیون جلوگیری از افزایش آلودگیهای پلاستیک پیوست. این موضوع در دولت تصویب شده است و مقرر شده به همین منظور با محوریت سازمان حفاظت محیطزیست، کارگروهی تشکیل شود و سایر دستگاهای همکار نیز در این زمینه دور هم جمع شوند. «فاطمه مهاجرانی»، سخنگوی دولت، با اعلام این خبر در نشست خبری ۱۶ اردیبهشت گفت: «این موضوع میتواند به جلوگیری از افزایش آلودگی پلاستیک کمک کند.» موضوع میانکاله و بازپسگیری اراضی که بهشکل غیرقانونی در اختیار سرمایهگذار قرار گرفته بود، از دیگر موضوعات محیطزیستی مطرحشده در این نشست بود. بهگفته مهاجرانی، فرایند استرداد زمین در حال انجام است. او ابراز امیدواری کرد که بهزودی سازمان امور اراضی کشور، این عرصه را به اراضی ملی برگرداند.
در جستوجوی خزندگان، در نبرد با تابوها
«هومن جوکار» به شوخی گفت این خانم مارگیر جمع ماست، اما مدیر هتل گوشش به این حرفها بدهکار نبود و نپذیرفت که دختری تنها را در هتل پذیرش کند. «هانیه غفاری» هم ناچار شد آن شب خانه یکی از دوستانش در اهواز بماند و روز بعد به تیم مطالعه میدانی خزندگان بپیوندد. در این ۲۵ سال کار میدانی این خزندهشناس و محقق، از این اتفاقات کم ندیده است. هانیه غفاری، عضو هیئتعلمی گروه محیطزیست دانشکده منابع طبیعی دانشگاه كردستان، عضو گروه تخصصی لاکپشتهای آب شیرین، گروه تخصصی مارها و همچنین گروه تخصصی دوزیستان اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت و عضو کمیته راهبری ملی دفتر کمکهای کوچک سازمان ملل است. او برای سالها در مورد گونههای مختلف خزندگان در کشور مطالعات علمی و طرحهای حفاظتی مشارکتی انجام داده، کاری که بهگفته خودش آسان نبود. علاقه به این حوزه، غفاری را از اواخر دهه ۷۰ و ۲۰سالگی به زیستگاههای طبیعی برای جستوجوی خزندگان كشاند و او را به یکی از بهترین خزندهشناسان ایران بدل کرد. از او پرسیدم چرا خزندگان؟ و خزندهشناسان زن با چه چالشهایی مواجهاند که همکاران مردشان آنها را تجربه نمیکنند؟
«ژاوهرود» بیعلاج ماند
«ژواه» بهجای سد به «حوضچه فاضلاب» معروف است. سدی که ۱۰ سال از تکمیل عملیات عمرانی آن میگذرد، اما بهدلیل آلودگی بالای رودخانه تغذیهکننده آن، عملاً امکان آبگیری ندارد. شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران میگوید با توسعه و ارتقای تصفیهخانه فاضلاب سنندج مسئولیت خود در طرح علاجبخشی را انجام داده است، اما این سد هنوز امکان بهرهبرداری ندارد. خبری از انجام تکالیف قانونی دیگر نیست. نه کاهش ورود «نیترات فسفر» بهواسطه سموم شیمیایی انجام شده و نه جلوی ورود فاضلاب صنایع کوچک بالادست گرفته شده است. فاضلاب نواحی مسکونی اطراف شهر سنندج همچنان به رودخانه میریزد و «ژاوهرود» را به رودی روان از آلایندهها و فاضلاب تبدیل کرده است. خشکسالی و تغییراقلیم اما منتظر دولت و اقدامتش نمیماند. تنش آبی در کردستان مانند سایر نقاط کشور با گرمتر شدن روزهای سال افزایش پیدا میکند. ژاوه اما امسال هم به کار شهروندان کردستان نمیآید.
