بایگانی مطالب: هنر

نصف جهان، نیمه‌جان؟

اصفهان، شهری که قرن‌ها در حافظه تاریخی ایران و جهان به‌عنوان «نصف جهان» شناخته می‌شود، امروز بیش از هر زمان دیگری با پرسشی بنیادین روبه‌روست: معماری معاصر این شهر چگونه باید در امتداد میراث تاریخی گذشته تعریف شود و چه نسبتی با هویت تاریخی آن برقرار کند؟ از یک‌سو، میراثی سترگ از دوره‌های سلجوقی و صفوی در بافت تاریخی اصفهان حضور دارد که همواره الهام‌بخش معماران و شهرسازان بوده است. از سوی دیگر، نیازهای شهر معاصر، فشارهای توسعه و پروژه‌های عمرانی پرسرعت، سیمای اصفهان را دگرگون ساخته و گاه تضادهایی آشکار میان سنت و مدرنیته ایجاد کرده است. در این میان، تصمیم‌های مدیریتی، نگاه‌های کوتاه‌مدت و گاه مداخلات غیرکارشناسی در فضاهای عمومی، بارها موضوع مناقشه میان متخصصان، مسئولان و افکار عمومی بوده است؛ از تجربه‌های پرچالش میدان امام‌علی و پروژه ارگ جهان‌نما گرفته تا بحث‌های جدی پیرامون پل‌ها، مترو و ساخت‌وسازهای بی‌قاعده در بافت تاریخی. به همین بهانه، گفت‌وگویی داشتیم با «وحید آقایی»، پژوهشگر تاریخ معماری و شهر که سال‌ها در حوزه میراث‌فرهنگی و معماری اصفهان مطالعه و پژوهش کرده است. او با نگاهی تحلیلی و انتقادی، جایگاه معماری معاصر اصفهان را در نسبت با هویت تاریخی، سیاست‌های مدیریت شهری و آینده چشم‌انداز فرهنگی شهر بررسی می‌کند.

جدل بر سر نام بزرگ‌ترین دریاچه جهان

«یهودی سرگردان» نامی بود که بر قوم «خزر»ها گذاشته شد؛ قومی که در قرن دوم پیش‌ازمیلاد در قفقاز زندگی می‌کردند و مدام با حکومت‌های مرکزی ایران در کشمش بودند. درنهایت هم حضورشان با هجوم مغولان در ایران پایان یافت. بعد آن، به اروپا و آمریکای شمالی مهاجرت کردند و با تغییر مذهب، یهودی شدند و همین شد که در تاریخ «یهودی سرگردان» نام گرفتند. اما همان حضور در حاشیه دریاچه خزر باعث شد این نام بر این پهنه آبی باقی بماند. هرچند این تنها نام باقیمانده بر این بزرگترین دریاچه جهان نیست و به‌واسطه حضور اقوام متنوع در حاشیه این دریاچه، با نام‌های مختلف دیگری هم همراه بود؛ «طبرستان»، «استرآباد»، «قزوین»، «مازندران»، «کاسپین» و… .

کنسرت به‌مثابه میدان جنگ

هنوز حواشی لغو برگزاری کنسرت «همایون شجریان» تمام نشده که پنجشنبه (سوم مهرماه) خبر لغو کنسرت «سیروان خسروی» و «ایهام» در کاخ نیاوران حاشیه‌ساز شد. «دیگر توان جنگیدن نداریم» جمله‌ای بود که سیروان خسروی در اجرای پایانی خود گفت و اعلام کرد اجراها با فشار «وزارت میراث‌فرهنگی» لغو شده است. «پیام ما» در پیگیری‌های خود از وزارت میراث‌فرهنگی و معاونت فرهنگی کاخ نیاوران به نتیجه نرسید؛ اما دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد با انتشار اطلاعیه‌ای، دلیل را «اعتراض اهالی نیاوران» عنوان کرد. دلایلی که به‌نظر می‌رسد در شرایطی که مردم به فضاهای شاد نیاز دارند، برگزاری کنسرت‌ها را تبدیل به یک چالش پیچیده کرده است. اگرچه برگزاری کنسرت در بناهای تاریخی چالشی است که مسئولان میراث‌فرهنگی تا کنون نتوانستند برای با اعلام دستورالعملی از پس آن برآیند اما مسئله اینجاست که در اظهارنظرهای شده کسی داد بناهای تاریخی را نمی‌ستاند و آسایش همسایه‌ها گویا مسئله اصلی است.

تعارض زن قهرمان و قربانی

نگاهی به فیلم لبخند مونالیزا

سوءتفاهمی درباره نوجوانی

نگاهی به فیلم «چشم بادومی» و موضوع «کی‌پاپر»ها

فرهنگ بی‌ثبات، هنر در انتظار سرمایه

اقتصاد فرهنگ و هنر در ایران، همچنان به‌جای رشد و پایداری، گرفتار چرخه هزینه‌های کوتاه‌مدت و گذرا است. چاره‌اش هم سرمایه‌گذاری‌های هوشمند و مستمر است تا بتواند به موتور پویای توسعه فرهنگی و اقتصادی تبدیل شود. «حسین انتظامی»، معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت فرهنگ و ارشاد، روز جمعه (۲۸ شهریور) در رویداد ملی سرمایه‌گذاری برای تولید بازی‌های رایانه‌ای حوزه مقاومت که در اتاق بازرگانی اصفهان برگزار شد، بر اهمیت این نگاه تأکید کرد و گفت: «بازی می‌سازیم، فیلم می‌سازیم، کتاب منتشر می‌کنیم و توضیح می‌دهیم، اما چه زمانی اقتصاد فرهنگ و هنر به وضعیت پایدار می‌رسد و حیات طبیعی خود را تجربه می‌کند؟» اما اقتصاد پایدار در حوزه فرهنگ و هنر دقیقاً به چه معناست و عوامل دخیل در آن چیست؟

وعده در وطن، هنر در تبعید

دوباره زمزمه دعوت از هنرمندان ایرانی ساکن خارج از کشور با سخنان «محمدرضا عارف»، معاون اول رئیس‌جمهور، بلند شد. این درحالی‌است که هنوز از مرگ غریبانه «هوشمند عقیلی»، هنرمند ایرانی ساکن آمریکا، زمان زیادی نگذشته و از سوی دیگر، هنوز بسیاری از ممنوعیت‌ها و محدودیت‌ها برای هنرمندان ساکن ایران برداشته نشده است. با این شرایط چگونه هنرمندان ساکن خارج از کشور می‌توانند برای بازگشت به ایران و تداوم فعالیتشان در وطن امیدوار باشند؟

آوازخوانی در «اکسپوسیتی» به‌جای «آزادی»

|پیام ما| قرار بود روز جمعه از ساعت ۱۰ شب زیر برج آزادی مردم هم‌صدا با همایون شجریان، قطعاتی را زمزمه کنند. اما درست در همان روزهای انتشار این خبر و خوشحالی موافقان و نقدهای مخالفان، شهرداری کنسرت را به‌دلیل آنچه نبود زیرساخت لازم خوانده می‌شد، لغو کرد و مانع شکل‌گیری شبی شد که می‌توانست از ابعاد مختلف در یادها بماند. همان روز بود که خبر برگزاری کنسرت رایگان او در دبی منتشر شد و حالا روز بیست‌ودوم شهریورماه او به‌جای خواندن در کنار مردم ایران در برج آزادی، در حضور وزیر امارات و ایرانی‌های حاضر در دبی آوازخوانی کرد.

«کشتن خواجه»؛ نفس تازه‌ای در سینمای ضد جنگ

بعد از جدایی‌ها، فردا تو می‌آیی؟

|پیام ما| خبر درگذشت «هوشمند عقیلی»، خواننده و آهنگساز، که در فضای مجازی منتشر شد، بسیاری به ترانه «فردا تو می‌آیی» او ارجاع دادند که در روزهای انتخابات ریاست‌جمهوری سال گذشته، رسانه‌های حامی «محمدباقر قالیباف» از آن برای تبلیغات انتخاباتی استفاده کردند. بااین‌حال، صدای او در روزهایی در ایران شنیده می‌شد که خود ۵۵ سال از ایران دور بود و حالا روز جمعه (۱۴ شهریور) در لس‌آنجلس درگذشت تا بار دیگر یادآور خاموشی صدای نسل طلایی پاپ در غربت باشد.