بایگانی مطالب: میراث و فرهنگ
میآیند، خراب میکنند، میروند
تخریب بدون هراس بنای ثبتی در قلب پایتخت
|پیام ما| «عمارت امینلشکر» یکی از بناهای شاخص باقیمانده از عصر قاجار در محله عودلاجان در روز روشن در قلب بافت تاریخی تهران تخریب شد. میراثفرهنگی و شهرداری تهران در حالی نسبت به این موضوع ابراز بیاطلاعی میکنند که سالهاست فعالان میراثفرهنگی درباره وضعیت این بنای ثبتملیشده و تخریب تعمدی و تدریجی آن هشدار میدهند، اما انفعال و مماشات این دو نهاد که یکی مالک بخشی از بنا و دیگری متولی حفاظت از آن بهعنوان یک اثر ملی است، تا جایی پیش رفت که ماشینهای تخریب با خیالی آسوده در روز میانی هفته، آن را تخریب کردند. فعالان میراثفرهنگی با تشکیل کارزاری، خواهان پیگیری قضائی موضوع و مجازات تمامی عاملان و بانیان این تخریب هستند. شهرداری تهران و میراثفرهنگی از پیگیری حقوقی میگویند. اما پیشینه موضوع حقایق دیگری را بیان میکند. این تخریب محک دیگری برای ضمانت اجرای قوانین حوزه میراثفرهنگی است. آیا متخلفان مجازات خواهند شد؟ آیا طبق قانون بنا عینبهعین بازسازی میشود؟ تجربه تا امروز نشان داده که پاسخ تمام این سؤالات منفی است.
خانه «احمد محمود» را برای فروش میگذارم
خانه «احمد محمود»، نویسنده برجسته ادبیات معاصر ایران و خالق رمانهایی ماندگار چون «همسایهها» و «زمین سوخته»، سالهاست رو به فرسایش و ویرانی است. «پیام ما» در نودوچهارمین سالروز تولد این نویسنده مشهور ایرانی، به تاریخ ۴ دی، به سراغ این خانه رفت، اما «بابک اعطا»، پسرش که در این خانه زندگی و از آن نگهداری میکند، میگوید: «دیگر نمیتوانم از پس هزینهها بربیایم. باید این خانه را بفروشم.»
گورستان تاریخی زیر پتک اوقاف
|پیام ما| اولین بار نیست که قبور تاریخی «گورستان ابنبابویه» زیر سنگهای صیقلخورده بیهویت پنهان میشوند و سنگقبرهای تاریخی سرنوشتی نامعلوم پیدا میکنند. پیشازاین، بارها در قالب طرحها و پروژههای مختلف این مجموعه شاهد تخریب هویت تاریخیاش بوده است. در آخرین مورد شهریور امسال محوطهسازی در ضلع جنوبشرقی این مجموعه و محدوده مزار غلامرضا تختی خبرساز شد. اداره میراثفرهنگی شهرری اعلام کرد دستور توقف پروژه را در عرصه این اثر ثبت ملی صادر کرده است. تصاویر جدید اما نشان میدهد این پروژه متوقف نشده، بلکه بخش دیگری از این گورستان تاریخی تخریب و تسطیح و تعداد زیادی از سنگقبرها خرد شده و از بین رفته است.
راهی که زنان ناشر هنوز تمام نکردهاند
صنعت نشر یکی از زنجیرههای اساسی چرخه تولید کتاب است. صنعتی که بهصورت رسمی از اواخر دوران قاجار در ایران شکل گرفت و با وقوع انقلاب مشروطه و گسترش ارتباطات با غرب، شکلی نوین به خود گرفت. با بررسی معدود آثار مکتوب پیرامون صنعت نشر میتوان به ردپای کمرنگ زنان در این عرصه پی برد. بهطوریکه میتوان گفت تقریباً ناشر مستقل زن پیش از انقلاب نداشتیم و اگر نامی از زنان در آن دوره بیاید، در جایگاه همسر و دختر مردان ناشر بوده است. «زهرا کیاخانلری» نمونه بارزی از این مورد است که همگام با «پرویز ناتلخانلری» در امر پژوهش و انتشارات همکاری داشتند. حالا در سال ۱۴۰۴ و با گذشت مسیری که زنان در صنعت نشر پیمودند، این حوزه هنوز هم برای آنان بدون چالش نیست و هم در سطح مدیریتی و هم در مواردی مانند چرخه توزیع به چشم میآید. در روزهای پایانی آذرماه، خانه هنرمندان میزبان نشستی از سوی انتشارات «صبا و بهار» با موضوع «زنان در نشر امروز؛ از چالشها تا پیشگامی» بود تا ناشران و فعالان این حوزه از چالشهای موجود بگویند.
خیز اروپا برای انقلاب در گردشگری سبز
|پیام ما| بسیاری از کشورهای اروپایی در سالهای اخیر بهویژه پس از بحران کووید با تبعات ناشی از گردشگری انبوه مواجه بودند. این کشورها تصمیم دارند سال ۲۰۲۶ را با تمرکز بر گردشگری سبز و پایدار آغاز کنند. آنها بهدنبال ارائه تعریفی تازه از سفر و گردشگری در جهانی هستند که با بحرانهای متعدد محیطزیستی مواجه است. میتوان گفت چشمانداز سفر در اروپا بیش از هر زمان دیگری در حال تغییری اساسی است که برخی آن را «انقلاب توقفناپذیر گردشگری سبز» میدانند. این دگرگونی قرار است تعریف مسافران از سفر، تجربه طبیعت و نحوه تعامل با فضاهای شهری را تغییر دهد.
بازار تهران روی تونلهای غیرقانونی
حفارانی که هنوز ماهیتشان مشخص نیست، تونلی عمیق و باریک در 5 هزار مترمربع زیر بازار بزرگ تهران کندهاند، نزدیک به هسته مرکزی تهران قدیم.
راهی برای بازگشایی موزه «صبا»
میراث نفت زیر تیغ واگذاری
نشست اخیر کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران با حضور نمایندگان وزارت میراثفرهنگی و وزارت نفت، در ظاهر چیزی جز یک خبر «خوب» برای میراثفرهنگی نبود: «وزارت نفت آماده است بناهای تاریخی را برای مرمت و بهرهبرداری به اتاق بازرگانی و بخش خصوصی واگذار کنند». نامها اما کوچک نیستند: کنسولگری انگلیس، آثار دوره صفوی تا پهلوی اول و نخستین چاه نفت ایران در مسجدسلیمان. این گزاره، وقتی در کنار فهرست بناها قرار میگیرد، ماهیت مسئله را عوض میکند. این نامها ابنیه و املاک نیستند، تکههایی ارزشمند از تاریخ سیاسی، اقتصادی و فرهنگی و هویت ملیاند و یادآور هزینههای اجتماعی و محیطزیستی. هر یک از این صدها در لایههای مختلف تاریخ سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ایران نقش داشتهاند.
یلدا پس از ثبت؛ میراثی که با هیجان حفظ نمیشود
