بایگانی مطالب: آثارباستانی

همه آنچه در شوش نیست، در لوور هست

مستند «دیولافوا» روایتگر یکی از حساس‌ترین و پرچالش‌ترین دوره‌های تاریخ شوش است؛ زمانی که ناآگاهی، نبود نظارت و آزمندی کاوشگران خارجی، راه را برای خروج بخشی از میراث ایران گشود. این روایت به کارگردانی «پژمان مظاهری‌پور» نشان می‌دهد چگونه تپه‌های شوش زیر پتک‌های مخرب، غارت شد و آثار به‌دست‌آمده اکنون در موزه لوور فرانسه نگهداری می‌شوند.

قانون روی کاغذ؛ تخریب در میدان

در سال‌های اخیر، شمار تخریب‌ها و تعرض‌ها به عرصه و حریم آثار تاریخی کشور، به‌ویژه در استان‌هایی چون اصفهان، فارس، خوزستان و کرمان، رشد نگران‌کننده‌ای داشته است. براساس داده‌های غیررسمی منتشرشده از سوی کارشناسان حقوقی و پژوهشگران میراث‌فرهنگی، تنها در بازه پنج‌ساله اخیر بیش از هزار مورد تخلف در قالب ساخت‌وساز غیرمجاز، حفاری غیرقانونی و تعرض به حریم آثار ملی به ثبت رسیده؛ آماری که تنها بخش آشکار ماجراست و بخش بزرگی از این تخلفات، هرگز گزارش یا پیگیری قضائی نمی‌شوند. این در شرایطی است که ایران از سال ۱۳۰۹ تاکنون یکی از جامع‌ترین نمونه‌ قوانین در زمینه میراث‌فرهنگی را در منطقه داشته است. هر چند این قانون نتوانسته در طول زمان به‌ روزرسانی شود اما سوال اینجاست آیا مشکل از ضعف قانون است یا از ناتوانی نهادهای متولی در اجرای آن؟ گزارش پیش‌ رو با واکاوی این موضوع از دید کارشناسان و صاحب‌نظران، می‌کوشد تصویری روشن از نسبت میان قانون، اجرا و اراده در نظام حقوقی حفاظت از آثار تاریخی ایران ارائه ‌دهد.

کمین گنج‌یابان برای انفجار نگارکند «کال‌چنگال»

تخریب دوباره محوطه باستانی «جوبجی»

خاطرات و کابو‌س‌های حوض‌ها

از مرگ تدریجی تئاترشهر

موزه بزرگ مصر؛ میراث کهن، بیان نو

کوروش؛ چهره‌ای میان تاریخ و سیاست

زنان باستان‌‌شناس، راویان تازه آمازون

|پیام ما| «استفن روستین»، باستان‌شناس فرانسوی، بیش از چهار دهه در جنگل‌های بارانی آمازون فعالیت داشته و با مطالعات خود، تصویر ما از گذشته این منطقه را متحول کرده است. او در گفت‌وگو با «پیتر اسپیت‌ینس» در مجله «مونگابی» درباره نقش زنان در باستان‌شناسی و چالش‌های حفاظت از آمازون می‌گوید و نشان می‌دهد اسطوره‌ها و داستان‌های مردم محلی می‌توانند راهنمایی برای فهم تاریخ و آینده این سرزمین باشند. روستِین بیش از ۴۰ سال است که در آمازون، عمدتاً در اکوادور و گویان فرانسه، به کاوش‌های باستان‌شناسی مشغول است و بیش از ۴۵۰ مقاله و کتاب در این حوزه منتشر کرده و درک نوینی از تاریخ آمازون ارائه می‌دهد. آخرین کتاب روستِین «آمازون، باستان‌شناسی از نگاه زنان» به فعالیت‌های ۲۳ باستان‌شناس زن می‌پردازد و نقش زنان در توسعه این رشته را برجسته می‌کند. او درباره انگیزه خود از تألیف این کتاب می‌گوید: «مطالعه‌ای نشان می‌داد در آمازون تقریباً باستان‌شناسان زن دو برابر مردان هستند، اما نتایج پژوهش‌ها بیشتر با نام مردان منتشر می‌شود. این موضوع نشان‌دهنده جامعه پدرسالار ما بود و دلیل خوبی برای نوشتن کتاب شد.»

چگاسفلا؛ آزمونِ «سواد میراثی» ما

در جست‌وجوی طلا، تاریخ را می‌سوزانیم

حفاری‌های غیرمجاز دیگر بلای جان محوطه‌های تاریخی شده‌اند. محوطه‌هایی آسیب‌پذیر که هرگونه تغییر در آنها می‌تواند منجر به تخریب کامل و ازدست‌رفتن اسناد و هویت تاریخی ایران شود. کارشناسان بارها درباره عواقب این پدیده هشدار داده‌اند، اما همچنان رسیدگی قاطعی به آن نمی‌شود. در نشست تخصصی که به مناسبت روز جهانی باستان‌شناسی برگزار شد، باز هم این موضوع توسط صاحب‌نظران حوزه میراث‌فرهنگی بررسی و راهکارهایی برای آن ارائه شد.