بایگانی مطالب: منابع طبیعی
قانون تنفس جنگل به شماره افتاد
در آستانه گرامیداشت یکصدمین روز برپایی دولت جدید و در همان روزهایی که معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیطزیست در نشست کاپ ۲۹ در حال تبیین دیدگاههایش درباره چگونگی مقابله با تغییراقلیم و گرمایش زمین در پی افزایش تولید کربن مازاد بود، درست در همان روزهایی که سه نیروگاه مازوتسوز کشور خاموش شد تا به قیمت بیبرقی و خاموشیهای برنامهریزیشده با هدف سلامت عمومی، سهم ایران در تولید کربن مازاد در آستانه شرکت در این نشست جهانی اندکی کاهش یابد، خبر تکاندهنده شکستن قانون مترقی توقف بهرهبرداری چوبی از جنگلهای شمال منتشر شد. این بهرهبرداری با دستاویز تبصره ۱ ماده ۳۶ قانون برنامه هفتم توسعه کشور مبنیبر مجاز شمردن بیرون کشیدن درختان شکسته و افتاده، آفتزده و خطرساز در حاشیه جادههای جنگلی شمال، فضای سرد کنشگری برای امروز و فردای محیطزیست و منابع طبیعی کشور را سردتر و دلبستگان به وعدههای دولت سیزدهم را در بهرهگیری از دیدگاههای کارشناسی برای پیشبرد منافع ملی ناامیدتر کرده است.
سبز کوه در دو راهی حفاظت و تخریب
چشمه «آب سفید» واقع در پهنه امن منطقه حفاظتشده سبزکوه (استان چهارمحالوبختیاری) با کیفیت آب کمنظیر از دهه ۸۰ برای بهرهبرداری مورد توجه بوده است. در ابتدا هدف استفاده از این چشمه ایجاد شهرک شرکتهای آب معدنی بود و پس از آن، تأمین آب شرب شهرها و روستاهای شهرستان بروجن و سپس شهرستان لردگان مطرح شد. عدم مجوزدهی سازمان حفاظت محیطزیست برای انجام این پروژه اخیراً مورد نقد نماینده مردم لردگان در مجلس شورای اسلامی قرار گرفته و بر ضرورت تأمین آب شرب برای این مقاصد تأکید شده است. این درحالیاست که ایجاد هر سازهای در هسته و پهنه امن منطقه حفاظتشده (مطابق قوانین و برنامه مدیریت این منطقه) ممنوع است. آنچه موجب تخریب معدود زیستگاههای غنی در کشور میشود، تأکید بر فوریت و ناگزیری از اجرای پروژههای تکگزینهای است.
همه باهم برای «حفاظت»
«تجربه منصورآباد حاصل یک تلاش جمعی بود.» این جمله را «حامد ابوالقاسمی»، کارشناس راهبری حفاظت و مدیر حفاظتگاه مردمیمنصورآباد رفسنجان، در همایش «درسآموختههای حفاظت مشارکتی» عنوان کرد. آنچه در این همایش از سوی او و سایر سخنرانان مطرح شد، شرح و بسط همین جمله بود: تلاش همگانی برای حفاظت!
گردشگری بدون حفاظت
تالاب میانکاله در سالهای گذشته فراز و نشیب بسیاری را از سر گذرانده است. این فراز و نشیبها تاثیر زیادی در حفاظت و کیفیت این تالاب بینالمللی و ذخیرهگاه زیستکره داشته است؛ از تلاش برای راهاندازی پتروشیمی -که جلوی آن گرفته شد- تا خشکی بخشهایی از آن، پر شدن رسوب بر اثر لایروبی اشتباه، باز بودن درهای میانکاله و عبور و مرور بیضابطه گردشگران و مواردی از این دست. در هفتههای اخیر هم تبلیغات یک تور گردشگری برای حضور تعداد زیادی توریست در میانکاله، باعث تعجب و نگرانی فعالان محیط زیست استان شده است. این در حالی است که این تالاب محل عبور و زمستانگذرانی پرندگان بسیاری است و فعالان محلی میگویند حضور مردم در مناطق حفاظت شده باید با توجه به اصول حفاظتی و با تعداد محدود انجام شود.
منصور آبادیها اولین ایرانیان برنده جایزه «مارخور»
حفاظتگاه مردمی منصورآباد رفسنجان توانست برنده جایزه «مارخور» از شورای جهانی حفاظت از حیاتوحش و شکار شود. جایزهای که هر دو سال یکبار به تلاشهای مردمی موفق در زمینه تلفیق حفاظت با بهرهبرداری پایدار از تنوعزیستی و معیشت مردم اعطا میشود. این حفاظتگاه مردمی، جایزه را در خلال اجلاس کنوانسیون تنوعزیستی ملل متحد COP16 در کلمبیا دریافت کرد. بهگفته «حامد ابوالقاسمی»، کارشناس راهبری حفاظت و مدیر حفاظتگاه مردمی منصورآباد رفسنجان، «بهدلیل بالغبر ۱۵ سال حفاظت مشارکتی انجامشده توسط سازمان مردمنهاد دوستداران طبیعت رفسنجان و ایجاد الگویی موفق از ارتباط مؤثر بین حفاظت از حیاتوحش، بهرهبرداری پایدار و معیشت جامعه محلی به گواه آمار و شاخصها، منصورآباد موفق به دریافت این جایزه شد.»
آقای وزیر! انتصابها را در اتاق شیشهای انجام دهید نه در تاریکخانهها
نقدی بر روش وزیر جهادکشاورزی برای گزینش رئیسان سازمانهای منابعطبیع و امور اراضی
اعزام دیرهنگام
نفسهای «مصطفی عبداللهی» کشیده و صدایش آرام است. تصاویر، جسم سوخته او را در بیمارستان مطهری تهران نشان میدهند. صورتش ورم دارد و باندهایی دور سرچ پیچیده شده است، بهزحمت صحبت میکند و این آخرین تصویر این جنگلبان لرستانی است. او ۲۷ مهرماه درحالیکه آتش در جنگلهای بام خرمآباد گسترده شده بود، در محاصره شعلهها قرار گرفت و دو روز در بیمارستان عشایر لرستان ماند. تلاشها برای انتقالش به اصفهان یا تهران بینتیجه بود. او دو روز بعد از حادثه و وقتی عفونت گسترده شده بود، با تلاش فعالان محلی به تهران آمد؛ اما جسمش تحمل این آسیب گسترده را نداشت و روز گذشته از دست رفت. آتش جنگلهای بام بهخاطر اتصالی سیمهای برق شروع شد و عبداللهی جزو ۳۷ کارگر نگهبان بام بود، کارگران شرکتی زیر نظر سازمان منابعطبیعی استان لرستان که حالا این آتش، جان او را در خود تمام کرده است.
تعارض بین خرسها و آدمها صفر نمیشود
خرس آمل چه در هفتههای اخیر و چه در تعطیلات نوروز، در هر حال کشته شده است. این موضوع را رئیس اداره حفاظت محیطزیست شهرستان آمل نیز تأیید کرده است و گفته «اصل تلف شدن دو قلاده خرس توله و مادرش در جنگلهای «اندرزکوه» دهستان چلاو آمل درست است.» وقتی این خبر را در کنار سایر اخبار کشته شدن خرسها در مازندران میگذاریم، به یک کلمه میرسیم: «تعارض». انگیزهها البته متفاوتند؛ باغداران و دامداران برای حفاظت از باغها و دامها این گونه را میکشند، گروه دیگری برای تفریح ماشه را میچکانند و دسته سوم گوشت و روغن برایشان انگیزهای است تا خرسها را هدف بگیرند. بهگفته «پیمان مقدس» کارشناس حفاظت، در غرب مازندران و استان گیلان، گرفتن روغن خرس بین بخشی از محلیها رواج دارد و از گوشت این گونه هم استفاده میکنند.
فرایند پرابهام انتخاب رئیس سازمان منابعطبیعی
فرایند اپیزودیک انتخاب رئیس سازمان منابعطبیعی کشور پس از معرفی دهها چهره ناشناس در حوزه منابع طبیعی وارد هفته جدید شد. بیش از دو ماه پیش وزیر جهاد در دولت پزشکیان معرفی شد و بلافاصله تغییرات در بدنه وزارت با چندین انتصاب در آغاز شد. اما تاکنون سرنوشت اداره سازمان منابعطبیعی کشور که بیش از ۸۰ درصد اراضی کشور را مدیریت میکند، مشخص نیست و اندک اطلاعات بیرونآمده از اتاق فکر و «درهای بسته» معروف این روزهای رسانه منجر به گمانهزنیهای متعدد در این ارتباط شده است. در آخرین خبرها گمانهزنیهایی برای انتخاب یکی از مدیران میانی وزارت جهاد با تخصص غیرمرتبط برای سازمان در میان بود که با واکنش کنشگران و متخصصان امر مواجه شد. اما مسئول اداره تشکیلات منابعطبیعی چه ویژگیهای تخصصی را نیاز دارد؟
نمایشگاه محیطزیست به شرط رعایت اصول پایداری
اولین دوره نمایشگاه بینالمللی محیطزیست سال ۱۳۷۱ بود و آذرماه امسال هم قرار است بیستودومین دوره آن برگزار شود. این نمایشگاهها باید براساس چه استانداردهایی برگزار شوند و وضعیت کنونی آنها بهنفع محیطزیست است؟ تجربههای پیشین نشان داده است حتی غرفه سازمان حفاظت محیطزیست نیز محیطزیستی نبوده و در آن این استانداردها رعایت نمیشود.
