بایگانی مطالب: تغییر اقلیم

«میلتون» ۱۲ نفر را کشت

درست دو هفته بعد از طوفانی موسوم به هلن که جان ۲۳۰ نفر را در جنوب ایالات متحده و مکزیک گرفت، طوفان میلتون به‌عنوان یکی از خسارت‌بارترین درجات طوفان ایالت فلوریدا را در نوردید و جان ۱۲ نفر را گرفت، اما به‌نظر می‌رسد خسارت اقتصادی زیادی به‌جای گذاشت. در زمان تنظیم این گزارش و براساس اعلام نیویورک تایمز بیش از دو میلیون و ۶۰۰ هزار نفر به برق دسترسی ندارند. همچنین، خبرگزاری‌های دیگر گزارش کرده‌اند که ساکنان فلوریدا ناچار از دور انداختن بسیاری قایق‌ها و ابزارهای شغلی‌شان هستند و این فقط بخشی از خسارت‌هاست. همزمان سازمان هواشناسی در ایالات متحد امریکا گزارش کرده است شدت طوفان‌ها، با تغییراقلیم و در آمریکا رو به افزایش است و اثر تغییراقلیم بر این کشور به گونه‌ای‌ است که نیازمند اقدام همگانی برای کاهش گاز گلخانه‌ای و مدیریت پیامد‌های تغییراقلیم است.

جهان در نقطه بدون بازگشت

گزارش سال ۲۰۲۴ «سیارهٔ زنده» (Living Planet Report) روز پنجشنبه منتشر شد. این گزارش هر دو سال یکبار توسط «صندوق جهانی حیات‌وحش» (WWF) و با همکاری باغ‌وحش لندن (ZSL) منتشر می‌شود و در آن شاخص‌های وضعیت طبیعت در جهان مورد بررسی قرار می‌گیرد. صندوق جهانی حیات‌وحش در گزارش امسال خود اعلام کرده که اگرچه اقدامات امیدوارکننده‌ای برای حفاظت از گونه‌های زنده و زیستگاه‌های طبیعی در جهان به چشم می‌خورد، اما کماکان فعالیت‌های انسانی، در حال هدایت طبیعت به‌سوی «حذف فاجعه‌بار گونه‌ها» است. هشداری که می‌گوید طی سال‌های ۱۹۷۰ تا ۲۰۲۰ میلادی، حدود سه‌چهارم جمعیت مهره‌داران وحشی از روی کرهٔ زمین حذف شده‌اند و حذف این گونه‌ها، به‌معنای از دست رفتن اکوسیستم‌های طبیعی و به‌خطر افتادن بقای انسان روی کرهٔ زمین است.

آیندهٔ جنگل‌ها منوط به رشد درختان کم قطر

به‌منظور دست‌یابی به جنگل‌های دایمیِ نزدیک به طبیعت، به دخالت‌های دیگری به‌غیراز دستورالعمل جنگل‌های کلاسیک نیاز است؛ دخالت‌هایی که بتوانند حتی محصول جنگل‌های کلاسیک را هم به‌تدریج به سمت‌وسوی جنگل‌های نزدیک به طبیعت سوق دهند و زمینه احیا سایر منابع جنگلی، به‌ویژه جنگل‌های تخریب شده را فراهم آورند

کبودی فرونشست زیر چشم تهران

نقشه فرونشست‌های تهران نشان می‌دهد این استان از فرونشست‌های وسیع و عمیق رنج می‌برد. لکه‌ای در جنوب و غرب کلانشهر تهران و لکه‌ای دیگر در دشت ورامین قرار گرفته و در اراضی کشاورزی این مناطق گسترده شده است. البته این پدیده فقط مزارع و باغ‌های تهران را تحت‌تأثیر قرار نداده و در هفت منطقه از مناطق ۲۲گانه تهران نیز ریشه دوانده است. زیرساخت‌هایی مثل خطوط راه‌آهن بین‌شهری، مترو، خیابان‌ها و مناطق مسکونی در معرض فرونشست قرار گرفته‌اند که این امر، ضرورت مقابله با این پدیده ایجادشده به‌دلیل بدمصرفی آب‌های زیرزمینی را به مسئولان گوشزد می‌کند. در این گزارش عوارض و عوامل احتمالی مؤثر بر فرونشست تهران در گفت‌وگو با «مهدی معتق»، استاد مرکز تحقیقات علوم زمین آلمان، مورد بررسی قرار گرفت که در زیر می‌خوانید.

زمین‌لرزه ۴.۶ لاسجرد سمنان و روند لرزه‌خیزی

شنبه، ۱۴ مهر ۱۴۰۳، زمین‌لرزه با بزرگای ۴.۶ در ساعت ۲۲:۴۶ در جنوب لاسجرد سمنان رخ داد و در فاصله ۱۵۰ کیلومتری کانون در شرق تهران بعضی ساختمان‌ها را به لرزه درآورد. بعضی از مردم که به‌ویژه در طبقات فوقانی ساکنند، لرزش‌ها را در نقاط مختلف تهران حس کردند. این زلزله روی گسل گرمسار رخ داد. منطقه مزبور با وجود گنبدهای نمکی تغییرشکل‌های تدریجی در پوسته را با زلزله‌های کوچک و متوسط ولی متعدد نشان می‌دهد.

مشقت‌های تامین آب

اثرات تغییراقلیم حوزه‌های مختلفی را تحت‌الشعاع قرار داده است و در بخش آب، این تأثیرگذاری به‌صورت ناهنجاری در جو یا نزولات جوی خود را نشان می‌دهد. سال گذشته، بعد از بارندگی‌های خوب بهار همواره سخن از سال نرمال در میان بود، درحالی‌که در منابع آب این‌طور نبود و تأمین آب با سختی و مشقت همراه بود؛ چراکه شاخص‌های منابع آب به‌جز میزان بارندگی‌ها، مطلوب نبود. سخنگوی صنعت آب کشور در نخستین نشست خبری خود با شروع سال آبی جدید با شرح وضعیتی که گفته شد، اعلام کرد سال آبی ۱۴۰۲ ـ ۱۴۰۳ که شهریورماه خاتمه پیدا کرد، به‌عنوان یکی از سال‌های نرمال طبق آمار وزارت نیرو با دو درصد رشد نسبت به متوسط نیم‌قرن اخیر پایان یافت. در کشور با طیف وسیعی از تغییرات روبه‌رو بودیم، به‌طوری‌که بخشی از کشور با افت ۲۰ درصدی بارندگی و در برخی نقاط دیگر بالای ۵۰ درصد رشد بارندگی را شاهد بودیم: «در مجموع شش استان جزو استان‌های زیرنرمال هستند که شامل استان‌های تهران، بوشهر، قزوین، چهارمحال‌وبختیاری، فارس و سمنان است. در همین شرایط، استان‌هایی هم بودند که شرایط نرمال داشتند، اما وضعیت منابع آبی آنها شرایط مطلوبی پیدا نکرد. به‌طور مثال استان هرمزگان که به‌جهت تحلیل‌های بارش، در وضعیت نرمالی به‌سر برد، ولی سد «استقلال» ورودی خوبی را تجربه نکرد؛ به همین دلیل باید بین سال نرمال بارشی و شرایط منابع آبی نرمال در کشور تفاوت قائل شد.»

معاهده پاریس، راهکار نجات زمین بدون تهران

|پیام ما| موافقتنامهٔ پاریس در سال‌های اخیر با موافقان و مخالفان فراوانی در فضای کارشناسی و اصحاب رسانه داشته است. از نگاه موافقان، این معاهده مزیت‌ها و فواید محیط‌‌زیستی متعددی برای کشور به‌همراه دارد. اما در طرف مقابل، منتقدان پیوستن و اجرای موافقتنامه را مانعی تلقی می‌کنند که می‌تواند توسعهٔ کشور را (به‌دلیل وابستگی به سوخت‌های فسیلی) مختل کند. ازاین‌رو، کمیسیون استاندارد، محیط‌‌زیست، توسعهٔ پایدار و آب اتاق ایران در گزارشی دیدگاه‌های موافق و مخالف پیوستن به معاهدهٔ پاریس را بررسی و تحلیل و روز گذشته این گزارش را منتشر کرده است.

فرونشست‌هایی که به‌دنبال آب‌بندها می‌آیند

سه لکهٔ فرونشستی کوچک در جنوب تهران وجود دارد که هرکدام حامل داستان خود است. همهٔ این سه لکه وجوهات متمایزی از یک پیام مشترکند: توسعهٔ ناپایدار دلایلی و عوارضی دارد. از نظر «مهدی معتق»، استاد مرکز تحقیقات علوم زمین و دانشگاه لایبنیس هانوفر ‌آلمان، توسعهٔ ناپایدار در بخش کشاورزی بدون در نظر گرفتن شرایط بلندمدت اقلیمی می‌تواند به فرونشست دامن بزند، حتی اگر هدف خود را تقلیل این پدیده تعیین کرده باشد. تراکم زیاد زیرساخت‌های استان تهران به‌همراه وسیع‌بودن نواحی فرونشستی آن، کار تحلیل نقشه را سخت می‌کند. یک‌هزار و ۷۸۴ کیلومترمربع، یعنی ۱۳ درصد از مساحت استان پایتخت درگیر فرونشست است که بخش قابل‌توجهی از آن در مناطق شهری کلانشهر تهران قرار دارد. حداقل سه لکهٔ فرونشستی مهم در تهران وجود دارد که در این گزارش به کوچکترین آنها یعنی فرونشست فرودگاه امام‌‌خمینی(ره) و لکه‌های مجاور آن می‌پردازیم.

چرا احیای دریاچه ارومیه شکست خورد؟

تفکر حاکم در دولت آقای روحانی که حاصل حضور آقایان چیت‌چیان، کلانتری و میدانی بود، با دیدگاه استان‌محور و سازه‌محور در رسیدن به هدف احیای دریاچه ارومیه ناکام شد و شکست خورد! در دولت سیزدهم تفکر احیای دریاچه ارومیه اصلاً موضوعیت نداشت!

ترکیب کشاورزی با انرژی خورشیدی برای رسیدن به انتشار صفر کربن

ترکیب کشاورزی با انرژی خورشیدی، راه‌حل امیدوارکننده‌ای را برای کاهش انتشار کربن و افزایش تولید مواد غذایی ارائه می‌دهد.