نظام‌های بهره‌برداری، حلقه نادیده کشاورزی

اصلاحات ارضی، کشاورز ایرانی را از رعیت به مالک تبدیل کرد، اما یک مسئله حل‌نشده باقی ماند: چگونه می‌توان در زمین‌های کوچک و پراکنده، تولیدی اقتصادی داشت؟ شش دهه بعد، پاسخ این پرسش هنوز میان تداوم خرده‌مالکی و الگوهایی چون تعاونی‌ها، شرکت‌های سهامی زراعی و کشت‌وصنعت‌ها جست‌وجو می‌شود. اگر اقتصاد روستا را فقط با میزان درآمد و قدرت خرید خانوار روستایی بسنجیم، بخشی از واقعیت را ندیده‌ایم. روستا تنها محل زندگی چند خانوار نیست و زمین نیز فقط یک سرمایه نیست؛ کارخانه‌ای است که باید برای کشور غذا تولید کند. ممکن است درآمد یک خانوار روستایی از مسیرهای غیرمرتبط با کشاورزی افزایش پیدا کند، اما اگر ساختار بهره‌برداری از زمین، آب، سرمایه، نیروی انسانی و فناوری به شکلی باشد که تولید را کم‌رمق و پرهزینه کند، مسئله دیگر فقط معیشت خانوار نیست. پای امنیت غذایی یک کشور به میان می‌آید. شاید به همین دلیل است که برای فهم بخشی از مشکلات امروز کشاورزی «ایران»، باید به بیش از شش دهه قبل برگشت؛ به روزهایی که اصلاحات ارضی، ساختار مالکیت زمین را دگرگون کرد و یکی از بزرگ‌ترین تغییرات اجتماعی تاریخ معاصر «ایران» را در روستاها رقم زد.

صادرات میوه بدون شناسنامه ممنوع شد

رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی کشور با اشاره به تکالیف برنامه هفتم پیشرفت و آغاز فصل برداشت محصولاتی نظیر کیوی، اعلام کرد که صادرات هرگونه محصول کشاورزی بدون داشتن شناسه سلامت و اصالت، به‌طور کامل ممنوع است و خروج آن از مرزهای کشور امکان‌پذیر نخواهد بود.

هشدار جهاد کشاورزی گرگان برای کنترل مگس مدیترانه‌ای و کرم ساقه‌خوار برنج

مدیریت جهاد کشاورزی گرگان با تأکید بر لزوم پایش مستمر باغات و مزارع، نسبت به شیوع آفت «مگس مدیترانه‌ای میوه» و پیک پرواز «کرم ساقه‌خوار برنج» هشدار داد. بر اساس اعلام کارشناسان، کنترل مؤثر این آفات نیازمند هم‌افزایی همگانی باغداران و استفاده از روش‌های مدیریت تلفیقی برای حفظ سلامت محصولات و حرکت به سوی کشاورزی پایدار است.

حمل پسته با کامیون‌های حمل کود

استفاده از کامیون‌های حمل کود برای جابه‌جایی پسته در یزد، موجی از نگرانی درباره شیوع آفلاتوکسین ایجاد کرده است. درحالی‌که بخش خصوصی نسبت به این خطر هشدار می‌دهد، مدیر حفظ نباتات جهاد کشاورزی استان تأکید می‌کند که نمی‌توان استفاده از این خودروها را به‌تنهایی عامل قطعی آلودگی محصول دانست و باید جوانب مختلف آن را سنجید. طرح موضوع استفاده از خودروهایی که پیش‌تر برای حمل کود به کار رفته‌اند، بحث‌های متعددی درباره استانداردهای صادراتی در یزد برانگیخته است. حسین پهلوان‌پور، رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی یزد، اخیراً نسبت به استفاده از این ناوگان و افزایش خطر آفلاتوکسین هشدار داد، اما یداله جوادپور، مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان، نگاهی متفاوت دارد. او بدون رد کامل این احتمال توضیح می‌دهد که نمی‌توان صرفاً براساس سابقه کاربری یک کامیون، آن را عامل قطعی آلودگی دانست. به گفته او، زمان‌بندی برداشت پسته در تابستان با فصل حمل‌ونقل کود، که عمدتاً در پاییز و زمستان است، هم‌پوشانی ندارد و نوع ناوگان مورد استفاده برای محصول نیز با کامیون‌های کمپرسی حمل کود متفاوت است؛ بنابراین، رعایت اصول بهداشتی هنگام حمل، بیش از حدس‌وگمان درباره نوع خودرو اهمیت دارد. در کنار این موضوع، فقدان آزمایشگاه تخصصی تشخیص آفلاتوکسین در یزد، صادرات پسته را با بحرانی جدی مواجه کرده است. صادرکنندگان ناچارند برای اطمینان از رعایت استانداردهای جهانی، نمونه‌های محصول خود را به استان‌های دیگر، ازجمله کرمان، ارسال کنند. این فرایند، علاوه بر تحمیل هزینه‌های اضافی، ریسک‌های مالی را نیز افزایش می‌دهد. آفلاتوکسین که می‌تواند از مرحله باغ تا فراوری تشدید شود، با یک نتیجه آزمایشگاهی در استانی دیگر، سرنوشت کل محموله صادراتی را تغییر می‌دهد و مانعی بزرگ در مسیر تولیدکنندگان یزدی ایجاد می‌کند.

میکروگرین‌های غلات؛ ابزار هشدار زودهنگام برای امنیت غذایی

دکتر دل‌آرام گل‌مروی در سیزدهمین همایش بین‌المللی محیط‌زیست و کشاورزی، با ارائه پژوهشی کاربردی، از میکروگرین‌های غلات به‌عنوان شاخص‌های زیستی دقیق برای پیش‌بینی زودهنگام تنش‌های اقلیمی رونمایی کرد؛ روشی نوین که می‌تواند گامی موثر در تحقق کشاورزی تاب‌آور و تضمین امنیت غذایی باشد.

تولید سالانه ۴ میلیون تن محصول گلخانه‌ای در کشور

معاون امور باغبانی وزیر جهاد کشاورزی با اعلام تولید سالانه ۴ میلیون تن محصول گلخانه‌ای و صادرات ۲۰ درصدی آن، انتقال کشت به محیط‌های کنترل‌شده را رکن کلیدی مدیریت منابع آب در برنامه هفتم پیشرفت دانست. وی همچنین از برنامه‌ریزی ویژه برای تشکیل زنجیره کامل ارزش بادام و تولید نهال‌های سالم و عاری از ویروس در استان چهارمحال و بختیاری خبر داد.

جوان‌سازی کشاورزی با اصلاح نظام آموزشی

رئیس موسسه آموزش و ترویج کشاورزی با تأکید بر ضرورت جوان‌سازی جامعه کشاورزی کشور، خواستار بازنگری در سیاست‌های پذیرش دانشگاهی شد. وی با اشاره به نقش کلیدی فرزندان کشاورزان به عنوان سرمایه‌های انسانی بومی، تسهیل تحصیلات تکمیلی آن‌ها را راهکاری اساسی برای انتقال دانش و پایداری امنیت غذایی دانست.

فرصت درآمدزایی پایدار برای کشاورزان با فروش برق نیروگاه‌های خورشیدی

با اجرای طرح جدید وزارت نیرو و همکاری وزارت جهاد کشاورزی و بانک کشاورزی، کشاورزان می‌توانند با احداث نیروگاه‌های خورشیدی، ضمن تأمین برق مورد نیاز خود، درآمد پایداری از طریق فروش برق مازاد به شبکه سراسری کسب کنند.

بحران در صف‌های وام

آمار تکان‌دهنده حسابرس کل بانک مرکزی نشان می‌دهد که با وجود ابلاغ بودجه‌های کلان، صف انتظار برای دریافت تسهیلات ازدواج به بیش از ۴۵۰ هزار نفر و وام فرزندآوری به ۴۵۷ هزار نفر رسیده است. طبق این گزارش، عملکرد شبکه بانکی در پرداخت این تسهیلات تکلیفی با انحراف چشمگیری از برنامه‌ریزی‌های تعیین‌شده مواجه است.

توسعه آبیاری نوین در خوزستان؛ راهکار افزایش بهره‌وری و تولید پایدار

معاون وزیر و سرپرست معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با تأکید بر توسعه آبیاری نوین و تکمیل زیرساخت‌های آب و خاک، گفت: تداوم سرمایه‌گذاری، مشارکت کشاورزان و استفاده از تسهیلات می‌تواند بهره‌وری آب و پایداری تولید کشاورزی در خوزستان را تقویت کند.