بایگانی مطالب: کشاورزی

صرفه‌جویی ۵۰ درصدی انرژی در گلخانه‌های تهران با فناوری‌های نوین گرمایشی

عضو هیأت علمی مرکز آموزش و تحقیقات کشاورزی استان تهران از تحقق صرفه‌جویی ۵۰ درصدی انرژی در گلخانه‌ها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نتایج پژوهش‌های کاربردی در حوزه مدیریت سوخت، آب و توسعه تولید صادرات‌محور خبر داد.

غارت آب ایران با یک میلیون چاه مجاز

امروز در ایران بیش از یک میلیون حلقه چاه شناسایی‌شده وجود دارد که نیمی از آنها مجاز دانسته می‌شوند. اما واقعیت تلخ آن است که همین چاه‌های قانونی، بنا بر اعلام وزارت نیرو با ۷ میلیارد مترمکعب اضافه‌برداشت، تقریباً به همان اندازه چاه‌های غیرمجاز منابع زیرزمینی کشور را تهدید می‌کنند. درحالی‌که شاخص‌های جهانی سقف برداشت از منابع آب تجدیدپذیر آبخوان‌ها را تا ۴۰ درصد مجاز می‌دانند، در بسیاری از مناطق ایران بیش از ۱۰۰ درصد برداشت صورت می‌گیرد؛ دست‌درازی به ذخایر غیرقابل‌تجدیدی که آینده امنیت آبی کشور را به خطر انداخته است. پیام‌ما در این گزارش به‌ضرورت ساماندهی چاه‌های داری پروانه بهره‌برداری با هدف مدیریت پایدار منابع آب کشور پرداخته است.

نوری قزلجه از کابینه می‌رود؟

صبح امروز برخی کانال‌های تلگرامی (به‌ویژه کانال‌های نزدیک به جریان اصول‌گرایی) خبر از استعفای وزیر کشاورزی دادند. این خبر پس از صحبت‌های رئیس‌جمهوری درباره چگونگی انتصاب وزیر کشاورزی منتشر شده و از استعفای رسمی نوری قزلجه شب گذشته حکایت دارد.

فرونشست به قلب تاریخ رسید

فکر کنید یک روز از خواب بیدار شوید و ببینید زمین «کعبه زرتشت» را بلعیده و ایران دیگر اثری به این نام ندارد! پیشینیان ما روزی روی سنگ‌نوشته «کعبه زرتشت» نوشتند «این خانه بنیادی به شما تعلق خواهد داشت، به بهترین وجهی که صلاح می‌دانید رفتار کنید» اما ما در این چند دهه چنان آب برداشت کردیم که زمین در مرودشت سالانه ۱۹ سانتی‌متر پایین‌تر می‌رود. «کعبه زرتشت» در ۴۶متری نقش‌رستم همین حالا هم ردی از شکاف فرونشست بر تن دارد. معلوم نیست چنان‌که پتروشیمی و کشاورزی آب‌های زیرزمینی را می‌بلعند، چه بلایی بر سر این بیاید.

راه‌های گریز از ورشکستگی آبی

سامانه‌های بارشی یکی پس از دیگری به کشور وارد می‌شوند، اما بحران هنوز همان بحران است. رئیس سازمان هواشناسی هم همین را می‌گوید: «ایران با خشکسالی بی‌سابقه، افزایش دما، رخدادهای جوی شدید و تغییرات الگوهای بارش مواجه است.» کارشناسان حوزه آب از مدت‌ها پیش وضعیت بحرانی آب را «ورشکستگی آبی» نام نهاده‌اند؛ وضعیتی که فراتر از پیامدهای تغییراقلیم، در دهه‌ها مدیریت ناپایدار آب ریشه دارد. این‌طورکه وبسایت خبری-تحلیلی دانشگاه «ییل» نوشته، سدها و چاه‌های پرمصرف، به‌جای حل مشکل آب در سرزمین خشک و نیمه‌خشک ایران، بحران را تشدید کرده‌اند و اکنون تنها راه نجات، بازسازی قنات‌ها، تغذیه مصنوعی آبخوان‌ها و اصلاح الگوی آبیاری و کشاورزی است.

رؤیای خودکفایی گندم عراق زیر ضربه بحران آب

امنیت غذایی در گرو سهمیه سوخت کشاورزان؟

کاهش سهمیه سوخت ماشین‌های کشاورزی، تصمیمی است که روی کاغذ با عنوان «مبارزه با قاچاق» آورده می‌شود، اما کارشناسان این حوزه می‌گویند در میدان عمل، از دل آن نه مهار قاچاق بیرون می‌آید و نه تعادل مصرف؛ آنچه دیده می‌شود کنار گذاشتن دستورالعملی آزموده و جایگزینی آن با اعداد مبهم و تصمیم‌های شتاب‌زده‌ای است که مستقیماً به زمین‌های زیر کشت، هزینه تولید و امنیت غذایی کشور ضربه می‌زند.

انسان متهم اصلی خشکسالی در ایران، عراق و سوریه

ایران پنجمین سال خشکسالی پی‌درپی را از سر می‌گذراند؛ دوره‌ای بحرانی و طولانی که طرح‌های جیره‌بندی آب و حتی ایده بحث‌برانگیز تخلیه تهران هم در آن مطرح شد. اکنون پژوهش علمی WWA نشان می‌دهد خشکسالی‌های چندساله‌ای که در اقلیم پیشاصنعتی تقریباً هر ۲۵۰ سال یک‌بار رخ می‌داد، بر اثر تغییراقلیم و فعالیت‌های انسانی ۵۰ برابر محتمل‌تر شده‌اند. گرم‌شدن ۱.۳ درجه‌ای زمین، ایران و حوضه دجله و فرات را در چرخه‌ای فرساینده از کم‌بارشی و تبخیر شدید گرفتار کرده است.

امنیت غذایی یا امنیت آبی؟

هر بار بحث کاهش سطح کشت در کشور مطرح می‌شود، عده‌ای موضوع امنیت غذایی را پیش می‌کشند. آنها معتقدند اگر سطح زیرکشت کاهش یابد، پس از مدتی دیگر نخواهیم توانست نیاز غذایی کشور را تأمین کنیم و از این لحاظ به کشورهای دیگر وابسته می‌شویم. اما آمار محصولات نشان می‌دهند تقریباً ۵۰ درصد محصولات برداشت‌شده کشور در دو دسته اصلی مرتبط با امنیت غذایی نمی‌گنجند و اگر کشت آنها متوقف یا با کشت‌های کم‌آب‌برتر جایگزین شود، مشکلی در تأمین غذای مردم به‌ وجود نمی‌آید. هرچند «عیسی کلانتری»، وزیر سابق جهادکشاورزی، معتقد است امنیت غذایی ربطی به تولید داخل ندارد و به اقتصاد کشور وابسته است.

شکستن انحصار آب با مدیریت مشارکتی

شیوه‌های گوناگونی برای مدیریت محیط‌زیست وجود دارد، اما مسیری که جهان به‌سمت آن می‌رود مدیریت مشارکتی است؛ مدیریتی که تمام ذی‌نفعان و به‌خصوص مردم محلی در آن مشارکت دارند. ایرانیان در گذشته و قبل از ورود دولت به مباحث آبی و محیط‌زیستی این کار را به‌خوبی انجام می‌دادند، اما با متمرکز شدن مدیریت و کنار گذاشته‌ شدن مردم محلی، مردم حس مالکیت منابع‌طبیعی و محیط‌زیست را از دست دادند و این روند به‌همراه بخشی‌نگری منجر به بحران‌های متنوع محیط‌زیستی شد. این یکی از مباحثی بود که در نشست تخصصی «مدیریت مشارکتی زیست‌بوم و ابزارهای اقتصادی در حکمرانی محیط‌زیست و مدیریت زیست‌بوم» در ۲۱ آبان با حضور کارشناسان به بحث گذاشته شد.