بایگانی مطالب: آثارباستانی
کمین گنجیابان برای انفجار نگارکند «کالچنگال»
تخریب دوباره محوطه باستانی «جوبجی»
خاطرات و کابوسهای حوضها
از مرگ تدریجی تئاترشهر
زنان باستانشناس، راویان تازه آمازون
|پیام ما| «استفن روستین»، باستانشناس فرانسوی، بیش از چهار دهه در جنگلهای بارانی آمازون فعالیت داشته و با مطالعات خود، تصویر ما از گذشته این منطقه را متحول کرده است. او در گفتوگو با «پیتر اسپیتینس» در مجله «مونگابی» درباره نقش زنان در باستانشناسی و چالشهای حفاظت از آمازون میگوید و نشان میدهد اسطورهها و داستانهای مردم محلی میتوانند راهنمایی برای فهم تاریخ و آینده این سرزمین باشند. روستِین بیش از ۴۰ سال است که در آمازون، عمدتاً در اکوادور و گویان فرانسه، به کاوشهای باستانشناسی مشغول است و بیش از ۴۵۰ مقاله و کتاب در این حوزه منتشر کرده و درک نوینی از تاریخ آمازون ارائه میدهد. آخرین کتاب روستِین «آمازون، باستانشناسی از نگاه زنان» به فعالیتهای ۲۳ باستانشناس زن میپردازد و نقش زنان در توسعه این رشته را برجسته میکند. او درباره انگیزه خود از تألیف این کتاب میگوید: «مطالعهای نشان میداد در آمازون تقریباً باستانشناسان زن دو برابر مردان هستند، اما نتایج پژوهشها بیشتر با نام مردان منتشر میشود. این موضوع نشاندهنده جامعه پدرسالار ما بود و دلیل خوبی برای نوشتن کتاب شد.»
چگاسفلا؛ آزمونِ «سواد میراثی» ما
در جستوجوی طلا، تاریخ را میسوزانیم
حفاریهای غیرمجاز دیگر بلای جان محوطههای تاریخی شدهاند. محوطههایی آسیبپذیر که هرگونه تغییر در آنها میتواند منجر به تخریب کامل و ازدسترفتن اسناد و هویت تاریخی ایران شود. کارشناسان بارها درباره عواقب این پدیده هشدار دادهاند، اما همچنان رسیدگی قاطعی به آن نمیشود. در نشست تخصصی که به مناسبت روز جهانی باستانشناسی برگزار شد، باز هم این موضوع توسط صاحبنظران حوزه میراثفرهنگی بررسی و راهکارهایی برای آن ارائه شد.
عراق؛ از میدان جنگ تا مقصد گردشگری
|پیام ما| عراق که روزگاری خود را گهواره تمدن میخواند، سالها در دیکتاتوری صدام و پسازآن، زیر غبار جنگ و بیثباتی مدفون شد و از فهرست مقاصد گردشگری جهان خط خورد. امروز اما این کشور در پی ثبات نسبی، شاهد جرقههایی از امید و بازسازی است و در تلاش است گذشتهاش را به آیندهای روشن گره بزند. آمارهای گردشگری عراق در سالهای اخیر گواه این تلاش است. عربنیوز اخیراً گزارشی به قلم «جاناتان گورنال» درباره اقدامات این کشور در حوزه گردشگری منتشر کرده که نکات و آمارهایی قابلتأمل دارد. گورنال در این گزارش به تغییر سیاستهای فرهنگی عراق اشاره کرده و حمایتهایی که از نهادهای بینالمللی برای احیای میراث باستانی خود دریافت میکند. این رزوها بخش خصوصی ایران از تعامل در حوزه گردشگری با عراق میگوید، اما با بررسی دقیقتر سیاستهای دو کشور میتوان به این نتیجه رسید که این تعامل بیشتر مورد توجه عراق است که سالهاست گردشگران ورودیاش از ایران صرفاً در حوزه زیارت بودند. حالا این کشور با احیای نشانههای تمدنی چندهزارساله خود بهدنبال گردشگران فرهنگی، بهویژه از کشورهای همسایه از جمله ایران، است. درعینحال، ایران نه در حوزه گردشگری و نه در حوزه حفاظت و احیای نشانههای تمدنی، وضعیت مطلوبی ندارد. نگاهی به آمارهای رسمی منطقه نشان میدهد درحالیکه ایران بهکلی بازار گردشگری را به وقایع و سیاستهای اشتباه باخته است، کشورهای همسایه با اتخاذ سیاستهای بلندمدت در حال رشد و رکوردشکنی در این حوزهاند.
تختجمشید میدان توسعه و تعارض
|پیام ما| «بیش از ۹۰ درصد نمایندگان از ایجاد محدودیت حرایم [آثار تاریخی] ناراضی هستند. ما قول میدهیم كه حتماً یک بازنگری در ضوابط حرایم در سراسر كشور داشته باشیم. نمیشود قانونی وضع كنیم كه ۹۰ درصد نمایندگان از آن ناراضی باشند.» این جملات بخشی از نطق وزیر میراثفرهنگی در جلسه رأی اعتمادی است که منجر به سپردن سکان میراثفرهنگی کشور به او شد. بسیاری از کارشناسان و علاقهمندان به میراثفرهنگی همان روزها و پسازآن نسبت به عواقب این رویکرد و وعدهای که وزیر به نمایندگان مجلس داد، هشدار دادند و ابراز نگرانی کردند. آنها امروز را میدیدند و خوب میدانستند ماجرایی که از بافت تاریخی گرگان و محوطههای باستانی آغاز شود، بالاخره روزی به آثار شاخصی مثل پاسارگاد و تختجمشید میرسد. ماجرای بازنگری در ضوابط حریم به تختجمشید رسید و حامی آن هم نماینده مرودشت در مجلس بود. هرچند با واکنشهای عمومی و تشکیل کارزاری در این زمینه، موضوع تعرض به حریم تختجمشید و نقشههای منتشرشده تکذیب شد، اما با رویکردی که مدیران میراثفرهنگی در پیش گرفتهاند، نگرانی نسبت به تختجمشید و تمام آثار تاریخی ایران همچنان به قوت خود باقی است. توسعه شهری با قلدری تمام به حریم آثار تاریخ خزیده و مدیران میراثفرهنگی بیش از هر اقدامی، با کلمات بازی میکنند و بازنگری در ضوابط حریم را «تدقیق» حرایم میخوانند. با گذشت نزدیک به ۱۰ روز از رسانهای شدن این موضوع و تأکید نماینده مرودشت بر موافقت میراثفرهنگی با طرح تفصیلی و تعرض به حریم درجه دو تختجمشید، هنوز واکنش و توضیح شفافی از سوی معاون میراثفرهنگی کشور که مسئول مستقیم این اتفاق است، ارائه نشده.
باستانشناسی، حافظه زمین و آیین خرد
بازی شکار گوزن و باستانشناسی!
چگونه خیر جمعی نادیده گرفته میشود؟
