بایگانی مطالب: حیات وحش

شکار بی‌خون

عکاسی حیات‌وحش یکی از جذاب‌ترین و درعین‌حال چالش‌برانگیزترین شاخه‌های عکاسی است که به ثبت لحظات زیبا و بی‌نظیر از زندگی جانوران در زیستگاه‌های مختلف می‌پردازد. عکاس باید ساعت‌ها و روزها را در طبیعت سپری کند، صبر و آستانه‌ تحمل بالایی داشته باشد تا بتواند لحظات خاصی را شکار کند. در این گفت‌وگو «علی ثقفی»، عکاس و فیلمبردار حیات‌وحش، از باید و نبایدهای عکاسی حیات‌وحش می‌گوید. این عکاس تاکنون حدود ۴۰۰ گونه حیات‌وحش ایران را با دوربین خود به ثبت رسانده و در ۲۶ جشنواره‌ عکاسی حیات‌وحش در کشورهای مختلف از جمله کانادا، بلژیک و روسیه حائز رتبه، لوح تقدیر و روبان افتخار شده است. او همچنین دارای مدال طلای فیاپ از فدراسیون بین‌المللی عکاسی است.

شمردن زندگی، نه فقط پرندگان

«فاطمه امیری‌کیا‌» و همسرش، «علی موسوی»، ساکن زاهدان بودند، اما پرندگان شکاری آنها را چند سال قبل، یعنی ۱۳۹۹، به گلوگاه مازندران کشاند و در این شهر ماندگار کرد. فاطمه در اولین سال فقط چند ساعت به محل پروژه رفت، اما خیلی زود عضو ثابت تیم مدیریت پروژه شد و بخش بزرگی از کارهای هماهنگی و مالی را به‌عهده گرفت. او سال ۱۴۰۰ فقط شمارنده عقاب‌ها و سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ هماهنگ‌کننده فنی در سایت بود و هم شمارش عقاب‌ها و امور مالی برعهده داشت و گاهی هم در کنار دوستان شناسایی پرندگان شکاری را انجام می‌داد. سال ۱۴۰۳ درحالی‌که پرنده‌نگرها در حال شمارش شکاری‌ها در گلوگاه بودند،‌ فاطمه سروسامان دادن به بخش مالی را بر عهده داشت، برای صفحه پروژه گزارش مالی تهیه می‌کرد و در اختیار عموم قرار می‌‌داد. ثبت سفارش‌های تیشرت با طرح پرندگان،‌ هماهنگی برای چاپ و ... از دیگر کارهای او بود که باعث شد پروژه هم شفافیت مالی داشته باشد و حامیان را راضی نگه دارد. در چند سال کار پروژه شمارش شکاری‌ها در گلوگاه، این پروژه توانسته است به یکی از فعالیت‌های شاخص در حوزه حیات‌وحش بدل شود. در گفت‌وگو با فاطمه امیری‌کیا از او پرسیدم چرا زنان در حوزه حفاظت از پرندگان فعال‌ترند؟ فراتر از پروژه‌ شمارش شکاری‌ها در گلوگاه چه کارهایی انجام می‌دهد؟ و آیا با توجه به داوطلبانه بودن فعالیتش در پروژه گلوگاه زندگی‌ش به لحاظ مالی دچار مشکل نشده است؟

زیبایی در بال‌های گسترده‌ پرندگان

«اهالی «روستای پامنار» تا چند سال پیش «جغد ماهی‌خوار» را بدشگون می‌دانستند. می‌گفتند هر کس یکی از این جغدها را که پشت سد دز لانه داشت ببیند، تا شب نشده، باید بکشد و از شرش خلاص شود تا شومی جغد دامنگیرش نشود. شبکه‌های اجتماعی که به راه افتاد، یکی از اهالی خیلی اتفاقی عکسی از جغد ماهی‌خوار منتشر کرد. این تصویر دست به دست شد و به یکی از پرنده‌نگرها رسید که مدت‌ها به‌دنبال تصویربرداری از این گونه بود. بعد از آن، پای پرنده‌نگرهای دیگر هم برای دیدن جغد ماهی‌خوار به روستا باز شد و پامنار شد یکی از مقاصد گروه‌های پرنده‌نگری.» این روایت «نوید پارسایی»، پرنده‌نگر، مدرس و مؤسس «آکادمی حیات‌وحش ایران»، از رونقی است که پرنده‌نگری برای یکی از دورافتاده‌ترین روستاهای دزفول در شمال خوزستان به ارمغان آورده. حالا «جغد ماهی‌خوار» برای پامناری‌ها خوش‌قدم است و آن‌طورکه پارسایی می‌گوید: «قایقران‌های محلی قبل از رسیدن به لانه جغد ماهی‌خوار موتور قایقشان را خاموش می‌کنند، مبادا جغد بترسد و از آنجا برود و دیگر برنگردد.»

خشکسالی مهم‌ترین عامل تهدیدکننده جمعیت حیات وحش اصفهان است

رئیس اداره حفاظت و مدیریت حیات وحش اداره کل حفاظت محیط‌زیست گفت: پوشش گیاهی مناطق و خشکسالی بیشترین تاثیر را بر جمعیت حیات‌وحش در زیستگاه‌های استان دارد.

مرگ دسته‌جمعی لاک‌پشت‌ها؛ بیش از ۱۱۰۰ لاک‌پشت در سواحل هند تلف شدند

در یک فاجعه محیط زیستی، بیش از ۱۱۰۰ لاک‌پشت زیتونی در سواحل ایالت تامیل نادو هند تلف شدند. این حادثه نگرانی‌ها را درباره وضعیت این گونه در خطر انقراض افزایش داده است.
لاشه یک لاک‌پشت زیتونی در تاریخ ۲۲ ژانویه ۲۰۲۵ در ساحل مارینا در چنای به ساحل آمده است.

تخریب زیستگاه‌ها؛ مهمترین عامل انقراض حیات وحش در ایران

تخریب زیستگاه‌ها به عنوان مهمترین عامل انقراض گونه‌های جانوری در ایران محسوب می‌شود که می‌تواند ناشی از جاده‌سازی، معدن‌کاوی، چرای بی‌رویه دام، تغییر کاربری اراضی و تبعات ناشی از تغییر اقلیم باشد. فهیمه اسلامی، کارشناس حیات وحش در این زمینه به انقراض جمعیت غربی درنای سیبری در کشورمان اشاره می‌کند و به دیده‌بان ایران می‌گوید: «جمعیت غربی درنای سیبری که روزگاری یکی از نمادهای طبیعت ایران به شمار می‌رفت، به‌طور کامل منقرض شده است و امیدی برای بازگشت آن باقی نمانده است. این در حالی است که جمعیت شرقی این گونه که در مناطق چین زادآوری دارد، همچنان به حیات خود ادامه می‌دهد. تفاوت در سرنوشت این دو جمعیت نشان‌دهنده تأثیر مستقیم شرایط زیستگاه و مسیر مهاجرت بر بقای گونه‌ها است.»

به گِل نشستن ده‌ها نهنگ در سواحل «تاسمانی»

مقامات ایالت «تاسمانی» در جنوب شرق استرالیا قصد دارند ۹۰ نهنگ قاتلِ بازمانده در گروهی متشکل از ۱۵۷ قطعه از این آبزیان را که در ساحلی به گل نشسته‌اند، معدوم کنند.

نشت تنوع‌زیستی، دشمن جدید طبیعت

گروهی از دانشمندان و اقتصاددانان حفاظت از محیط زیست می‌گویند که برخی تلاش‌ها برای حفظ یا بازگرداندن زیستگاه‌های طبیعی حیات‌وحش می‌تواند بر سایر زیستگاه‌های با اهمیتی که در نقاط دیگر کره زمین قرار دارند، فشار وارد کند که این به نفع حفظ تنوع زیستی نیست. در سال‌های اخیر جنبش بازگرداندن زیستگاه‌های وحشی در بخش‌های اروپا قوت گرفته است و گروه‌های محتلف تلاش کرده‌اند تا بخش‌هایی از زمین‌هایی که کاربری کشاورزی و دامپروری داشته‌اند دوباره به حالت طبیعی بازگردانند. این اقدام در اصطلاح «بازوحشی‌سازی» (Rewilding) نام دارد و گاهی نیز تحت‌عنوان مسئولیت اجتماعی یا برنامه پایداری شرکت‌های کشاورزی صنعتی انجام می‌شود. بااین‌حال، مطالعات جدید نشان می‌دهد این اقدام اگرچه به‌ظاهر اقدامی به‌نفع حیات‌وحش و تنوع‌زیستی است، اما در مقیاس جهانی می‌تواند به کاهش شدیدتر جمعیت حیات‌وحش و از دست رفتن تنوع‌زیستی در سیاره منجر شود.

دنیای رنگارنگ ۴۳۱ پرنده

اعداد و ارقام و داده‌های «eBird» به‌عنوان یکی از وب‌سایت‌های تخصصی پرندگان به‌خصوص در زمینه پرنده‌نگری نشان می‌دهد «درنا مجاب» با مشاهده «۴۳۱» گونه در ایران بیشترین رکورد را دارد. او ۱۵ سال قبل، پس از گذراندن دوره‌های طبیعت‌گردی وارد دنیای پرنده‌نگری شد. آن سال‌ها نه محیط‌زیست چندان شناخته شده بود و نه پرنده‌نگری مقوله‌ای آشنا!‌ درنا مجاب سفرهای زیادی را در ایران و خارج از ایران با انگیزه رکورد و مشاهده پرندگان داشته و همین باعث شده است طوماری از فهرست مشاهداتش داشته باشد. در زمانه‌ای که ناامیدی تکیه‌کلام بسیاری در گفت‌وگوهای شخصی است، او آینده پرنده‌نگری در ایران را درخشان می‌‌داند،‌ البته با دو شرط؛ کسانی که در این حوزه فعالیت می‌کنند، رقابت سالم داشته باشند و از شیب صعودی تخریب زیستگاه‌های حیات‌وحش کاسته شود.

مشاهده پرجمعیت‌ترین خانواده یوز ایرانی در پارک ملی توران

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان از مشاهده و تصویربرداری از خانواده پرجمعیت یوزپلنگ‌های توران خبر داد.