بایگانی مطالب: میراث

سد خرسان ۳ تهدیدی برای میراث فرهنگی و طبیعی

سدسازی روی استخوان‌های تاریخ

|پیام ما| رویکرد نامتوازن در توسعه علاوه‌بر اینکه پیامدهای اجتماعی و محیط‌زیستی فراوانی دارد، آسیب‌های جبران‌ناپذیری به آثار تاریخی وارد می‌کند. همان اتفاقی که در جریان ساخت سد خرسان۳ در حال وقوع است. به‌گفته «نوروز رجبی»، باستان‌شناس، ۲۶ محوطه تاریخی و یکی از بزرگ‌ترین گورستان‌های شناخته‌شده عیلامی با اجرای این پروژه نابود خواهند شد. وزارت میراث‌فرهنگی تا امروز در مقابل این پروژه منفعل بوده و به‌جای انجام وظایف و تکالیف قانونی بیشتر نقش نظاره‌گر تخریب میراث‌فرهنگی داشته است. با اینکه کارشناسان معتقدند مطالعات نجات‌بخشی همچنان باید در محوطه‌های باستانی این محدوده ادامه داشته باشد، وزارت نیرو که مکلف به تأمین مالی پروژه‌های مطالعاتی است، از تأمین هزینه‌ها با ترفندهای مختلف سر باز می‌زند و با اتلاف وقت، همچون پروژه‌های مشابه، قصد دارد مخالفان و منتقدان را در برابر کار انجام‌شده قرار ­دهد.

«ریسباف»؛ موزه‌ای میان رویا و اجرا

اصفهان، شهری که به‌عنوان نگین هنر و معماری ایران شناخته می‌شود، این روزها میزبان یکی از چالش‌برانگیزترین پروژه‌های میراث‌فرهنگی کشور است؛ پروژه‌ای که می‌تواند چشم‌انداز گردشگری، اقتصاد فرهنگی و هویت تاریخی استان را متحول کند، اما هم‌‌زمان محل ابهام، نقد و حاشیه‌های متعدد بوده است. کارخانه قدیمی «ریسباف»، با سابقه‌ای نزدیک به یک قرن در صنعت نساجی، قرار است به بزرگ‌ترین موزه منطقه‌ای ایران تبدیل شود؛ طرحی ملی که با وعده مشارکت وزارت میراث‌فرهنگی، شهرداری و استانداری اصفهان تعریف شده است.

بازگشت لودرها به سرزمین «عیلامی‌»ها

|پیام ما| «جوبجی» از جمله محوطه‌های باستانی مهم ایران است که بیش از آنکه باستان‌شناسان در آن تردد داشته باشند، ماشین‌آلات راهسازی و کامیون‌ها در آن رفت‌و‌آمد داشته‌اند و بیش از آنکه فرصت مطالعه برای کارشناسان در مورد آثار ارزشمند موجود در آن وجود داشته باشد، ماشین‌آلات سنگین در آن جولان می‌دهند. اواخر دهه ۹۰ وقتی اعتراض به تعرضات معدن‌کاران به حریم جوبجی، به درگیری و پر کردن ترانشه‌های باستان‌شناسی توسط ماشین‌آلات راهسازی منتهی شد، با ورود دادستانی به موضوع پروژه متوقف شد. اما دوباره همان افراد پروژه تخریب و تعرض به این محوطه را کلید زده‌‌اند تا کار نیمه‌کاره را تمام کنند.

تخریب دوباره محوطه باستانی «جوبجی»

میراث تاجر مروارید رها در باد

«عبدالمحسن نور» معروف به بشاری از تجار بزرگ مروارید بود که ۱۲۴ سال پیش تصمیم گرفت مسجدی در روستای «ماشه» در جزیره کیش بسازد، فضایی ساده برای عبادت و نیایش در کنار سواحل خلیج‌فارس که پس از چندین‌بار مرمت، هربار به حال خود رها شده است.

صبوری کردیم،‌ جهانی شدیم

«سهم‌آب‌داران شفیع‌آباد گفتند اگر می‌خواهی با ما حرف بزنی،‌ اول قنات را از نزدیک ببین.» «نینا امین‌زاده» هم ۳۵ متر از چاه پایین رفت تا به آب و قنات رسید. آن تجربه باعث شد سهم‌آب‌داران به او اعتماد کنند و نینا بداند وقتی از قنات حرف می‌‌زنند، منظور چیست! با ریختن دیوار بی‌اعتمادی، زنان شفیع‌آبادی عضو گروه گوجینو وارد فرایند احیای قنات‌هایشان شدند، در کنارش پته‌هایشان را دوختند‌، فیلم گرفتند و هزار کار دیگر! آنها بودند که شفیع‌آباد را جهانی کردند، هر چند اسم‌شان را هیچ مقام و مسئولی نیاورد. امین‌زاده، تسهیلگر پروژه‌های توان‌افزایی زنان که سابقه فعالیت در مناطق مختلف کشور را دارد،‌ از ۱۰ سال تلاش شفیع‌آبادی‌ها از یک روستای ناشناخته تا جهانی شدنشان می‌گوید. او در این گفت‌و‌گو چرایی انتخاب زنان برای پروژه‌های توان‌افزایی،‌ مشکلات پیش روی این پروژه‌ها و زنان و درنهایت چشم‌اندازش از آینده محیط‌زیست را شرح می‌دهد.

آزمون و خطای مرمتی در «نارنجستان قوام»

از مدیریت توسعه پایدار تا عدالت اکولوژیک

صنعت گردشگری در دهه‌های اخیر به یکی از بزرگ‌ترین و پویاترین بخش‌های اقتصاد جهانی بدل شده است. این صنعت سهم چشمگیری در ایجاد اشتغال، گردش سرمایه، حفاظت از میراث‌فرهنگی و طبیعی و تقویت ارتباط میان فرهنگ‌ها داشته و توانسته به عامل مهمی در پیوند میان ملت‌ها تبدیل شود. بااین‌حال، در سال‌های اخیر، گردشگری با چالش‌هایی اساسی روبه‌رو شده است؛ چالش‌هایی که حاصل رشد شتابان و کنترل‌نشده، فشارهای ناشی از جهانی‌شدن، تغییراقلیم، بحران‌های اجتماعی و تخریب زیست‌بوم‌هاست. این بحران‌ها بسیاری از دستاوردهای گذشته را زیر سؤال برده و آینده گردشگری را به مرحله‌ای از بازاندیشی مفهومی رسانده‌اند. در چنین شرایطی، به‌نظر می‌رسد دوران اتکای صرف بر «مدیریت پایداری» به پایان رسیده و زمان آن فرارسیده که از مرز توسعه پایدار عبور کنیم و به‌سوی «تحول پایدار» گام برداریم؛ تحولی که نه‌تنها در شیوه‌های مدیریت، بلکه در ساختارهای فکری، ارزشی و نهادی گردشگری تغییر ایجاد کند.

توقف عملیات عمرانی بی‌مجوز در حریم تئاترشهر

|پیام ما| انتشار خبر تخریب حوض مقابل تئاترشهر بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها داشت. موضوعی که درنهایت منجر به صدور دستور توقف پروژه از سوی میراث‌فرهنگی شد. دیروز مدیران شهری و مدیریت تئاترشهر تخریب این حوض را تکذیب کردند. این تکذیب خبر خوبی است، اما اتفاقی که در محدوده این اثر ثبت ملی در سال های اخیر افتاده است، بارها قلب شهروندان و علاقه‌مندان به تئاتر را به درد آورده و بخشی از هویت شهری پایتخت را متأثر کرده است.