بایگانی مطالب: تجدیدپذیر
توسعه بدون نقشه
سالهاست درباره توسعه انرژیهای تجدیدپذیر صحبت میشود، اما واقعیت میدانی، تصویر دیگری دارد. اگرچه نیروگاههای خورشیدی با سرعت بیشتری پیش رفتهاند، اما پروژههای بادی، زیستتوده و زمینگرمایی همچنان در حاشیه ماندهاند. بسیاری از تصمیمها نه براساس یک برنامهریزی منسجم، بلکه در قالب بخشنامهها و ابلاغهای ناگهانی اتخاذ میشوند؛ دستورهایی که در مدت کوتاهی میتوانند قواعد سرمایهگذاری را کاملاً دگرگون کنند. این درحالیاست که برنامه توسعه هفتم، هدف ساخت ۱۲ هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر را پیشبینی کرده است؛ هدفی که بدون اصلاح جدی سازوکارهای مالی، ارزی و نهادی، دور از دسترس خواهد بود. در گفتوگوی پیش رو، «امیر طالبی طرقبه»، مدیرعامل شرکت شایان شار کیش و عضو انجمن انرژیهای تجدیدپذیر، از دلایل کندی توسعه، تصمیمهای متناقض و آثار ورود مستقیم دولت به عرصه اجرا سخن میگوید.
سایه صنعت برق بر انرژیهای نو
| پیام ما | بیستوپنجمین نمایشگاه صنعت برق و پانزدهمین نمایشگاه انرژیهای تجدیدپذیر در حالی آغاز به کار کرد که برای نخستینبار این دو رویداد بهشکل مشترک برگزار میشوند؛ تصمیمی که از همان صبح افتتاحیه (سهشنبه ۲۰ آبان) محل انتقاد فعالان حوزه تجدیدپذیر بود. آنها میگویند کنار هم قرار گرفتن این دو نمایشگاه، عملاً بخش تجدیدپذیر را در سایه صنعت برق قرار میدهد.
فصل تازه اصلاحات یا نمایشی تکراری؟
درآمد سال نخست نیروگاه خورشیدی ۵ کیلوواتی ۳۶ میلیون تومان
رئیس گروه توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر سازمان ساتبا اعلام کرد: با نرخ فعلی خرید تضمینی برق، درآمد سال نخست یک نیروگاه خورشیدی ۵ کیلوواتی حدود ۳۶ میلیون تومان برآورد میشود و سرمایهگذاری در این طرح بهدلیل بازدهی مناسب و تضمین خرید ۲۰ ساله، یکی از مطمئنترین گزینهها برای مشارکت مردم در تولید برق تجدیدپذیر است.
زنان خورشیدی و کشاورزان نوآور
در جنوب آسیا، جایی که خورشید تقریباً در تمام روزهای سال بر زمین میتابد، هند رکورد تازهای در بهرهگیری از انرژی خورشیدی ثبت کرده است. پرجمعیتترین شبهجزیره منطقه، در نهماهه نخست سال ۲۰۲۵ بیش از ۲۹ گیگاوات ظرفیت جدید تجدیدپذیر به شبکه برق خود افزود که بیش از دوسوم آن خورشیدی بود. براساس دادههای رسمی وزارت انرژیهای نو و تجدیدپذیر هند (MNRE)، تا پایان سپتامبر ۲۰۲۵ ظرفیت کل نصبشده انرژیهای تجدیدپذیر این کشور به حدود ۲۴۷.۳ گیگاوات رسیده است.
واقعیت پشت پرده مدینه فاضله «خورشیدیها»
رئیس ساتبا اعلام میکند طی یک سال گذشته ۸۰ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی پروانه صادر شده؛ رقمی که سه تا چهار برابر کل ظرفیت پیش از دولت چهاردهم است. اما وقتی پای زمینهای واقعی، قراردادهای بستهشده و بهرهبرداری عملی به میان میآید، تصویر متفاوتی از واقعیت آشکار میشود؛ از حدود ۲۸ هزار هکتار زمین تخصیصیافته که بهصورت بالقوه میتوانست ۱۸ هزار و ۶۰۰ مگاوات برق خورشیدی تولید کند، تنها چهار هزار و ۵۰۰ هکتار تحویل سرمایهگذاران شده و کمتر از هزار مگاوات برق به شبکه رسیده است. اما واقعیت میدانی نشان میدهد بسیاری از زمینها نیمهتمام و بلاتکلیف ماندهاند و بخش قابلتوجهی از زمینها حتی به سرمایهگذاران واقعی داده نشده است. از سوی دیگر، آمار مربوط به زمینهای واگذارشده برای احداث نیروگاه خورشیدی از سوی سازمانهای مختلف متفاوت اعلام میشود. سازمان منابعطبیعی کشور اعلام کرده بود ۲۰ هزار و ۲۳۴ هکتار زمین برای احداث نیروگاه خورشیدی به سازمان امور راضی اختصاص یافته، اما آنچه سازمان امور اراضی به «پیام ما» ارائه میدهد، فاصله قابلتوجهی با این عدد دارد.
پادکست خبری ۲۳ شهریور
بهرهبرداری از ۱۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی در ۸ استان کشور آغاز شد
در چارچوب پویش ملی «ایران آباد» و با هدف کاهش ناترازی انرژی، آیین بهرهبرداری از ۱۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی در هشت استان کشور سهشنبه ۱۸ شهریورماه با حضور عباس علیآبادی، وزیر نیرو، برگزار شد.
نیروگاه خودتأمین یا اتلاف سرمایه؟
قرار بود تا پایان سال ۱۴۰۴، صنایع فولاد، سیمان، آلومینیوم، مس و فلزات اساسی، کانیهای فلزی و غیرفلزی، پالایشگاهها، پتروشیمیها و صنایع شیمیایی، مجموعاً ۱۰ هزار مگاوات نیروگاه بسازند تا برای تأمین برق خودشان نیاز به شبکه سراسری نداشته یا وابستگیشان به شبکه سراسری حداقل شود. اما اکنون کل نیروگاههای ساختهشده در این بخش فقط دو هزار مگاوات و بازدهی آنها در حد ۳۴ تا ۳۵ درصد است. «آرش نجفی»، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، معتقد است ورود مستقیم صنایع که هیچ تخصصی در نیروگاهسازی و نیروگاهداری ندارند، به این حوزه، باعث کاهش راندمان و اتلاف منابع شده است. او و «حمیدرضا صالحی»، رئیس هیئتمدیره انجمن ساتکا، میگویند مسیر دولت از ابتدا اشتباه بوده و سیاستهای ضعیف و نادرست، بهجای حمایت، صنایع را سردرگم کرده و سرمایهها را هدر داده است؛ اصلاح فوری سیاستهای حمایتی و قیمتگذاری و ورود سرمایهگذاران متخصص تنها راه بازگرداندن اعتماد و تحقق توسعه پایدار انرژی است.
تجدیدپذیرها از زغالسنگ پیشی میگیرند
گزارش جدید آژانس بینالمللی انرژی نشان میدهد برق تولیدی از باد، خورشید و دیگر منابع تجدیدپذیر بهزودی بزرگترین سهم را در سبد جهانی انرژی به دست خواهد آورد. این تحول نهتنها زغالسنگ را که بیش از یک قرن منبع اصلی برق جهان بود به جایگاهی پایینتر میراند، بلکه به کشورها امکان میدهد وابستگی خود به سوختهای فسیلی پرریسک را کاهش داده و در برابر شوکهای اقتصادی و بحرانهای انرژی آینده، تابآورتر شوند.
