عصر جمعه یازدهم مهرماه، در پی عملیات نجات زن کوهنوردی که در ارتفاعات اشترانکوه لرستان گرفتار شده بود، بالگرد امدادی جمعیت هلال‌احمر به‌همراه تیم عملیاتی امداد کوهستان به محل اعلام‌شده اعزام شد. این زن کوهنورد که به‌دلیل افت دما، دوبینی و کاهش هوشیاری از گروه خود جدا شده و مسیر را گم کرده بود، صبح روز شنبه، ۱۲ مهرماه، از طریق امداد هوایی به مرکز درمانی منتقل شد. اما مأموریتی که قرار بود نجات‌بخش باشد، خود به حادثه‌ای مرگبار بدل شد: بالگرد هلال‌احمر در جریان عملیات دچار سانحه شد و دو نفر از کادر پروازی آن جان باختند. این کوهنورد در تماس خود گفته بود: «افت دما دارم، دچار دوبینی شدم، کاهش هوشیاری پیدا می‌کنم، شرایط خوبی برای من نیست و مسیر را گم کرده‌ام. گروه من را تنها گذاشته‌اند.»

۳۲ روز پس از آتش‌بس جنگ ایران و اسرائیل، دماوند شاهد صعودی متفاوت بود. کوهنوردانی از پنج کشور عضو شورای بین‌المللی ورزش‌های نظامی (سیزم) به میزبانی ایران راهی قله شدند و چهارمین دوره «صعود برای صلح» را رقم زدند؛ رویدادی که حتی در سایه تردید سفر به ایران، تصویری تازه و متفاوت از این سرزمین ساخت. این صعود نه‌تنها یک برنامه ورزشی، که پیامی روشن از امکان گفت‌وگو، هم‌قدمی و دوستی در میانه بحران‌ها بود؛ نمونه‌ای شاخص از دیپلماسی ورزشی که می‌تواند راهی تازه برای شنیده‌‌شدن صدای صلح، امید و هم‌زیستی در جهان امروز باشد.

«پایان عملیات جست‌وجو» ‌بی‌تردید این تلخ‌ترین عبارتی است که می‌توان برای کوهنوردان مفقودشده در قله پوبدا در قرقیزستان استفاده کرد. جمله‌ای که از سوی رئیس فدراسیون کوهنوردی در مورد آخرین وضعیت «مریم پیله‌وری» و «حسن آقالو» عنوان شده و عملاً آخرین امیدها برای یافتن آنها را از بین برده است.

براساس آمار‌ها و برآوردها، چیزی بالغ‌بر ۲۰ هزار کوهنورد در طول فصل اصلی صعود، راهی قله دماوند می‌شوند و هرساله نیز این آمار افزایش پیدا می‌کند. آخرین مشاهدات حاکی از آن است، با گرم شدن هوا و پایدار شدن شرایط جوی در مسیر صعود به قله به‌ویژه نیمه اول تابستان،‌ پرترافیک‌ترین زمان صعود به بلندترین قله ایران است و در این مدت هزاران کوهنورد راهی دماوند می‌شوند. با توجه به اینکه از نیمه تیر تا پایان مرداد احتمال بارش برف یا کولاک در ارتفاعات بسیار کمتر است و مسیرهای چهارگانه (شمالی، جنوبی، غربی و شمال‌شرقی) از شرایط مناسب‌تری برخوردارند، در این بازه زمانی شمار زیادی از کوهنوردان آماتور و حرفه‌ای و حتی کوهنوردان غیرایرانی به قله دماوند رهسپار می‌شوند. اما این فصل شلوغ و پرترافیک، علاوه‌بر رونق کوهنوردی، معضلات و مشکلات جدی و گاهاً غیرقابل بازگشت را از منظر محیط‌زیستی در پی دارد؛ از انباشت زباله‌های برجامانده کوهنوردان تا آسیب به پوشش گیاهی و حیات‌وحش منطقه تا فرسایش جدی خاک منطقه. براساس گزارش‌های میدانی، بسیاری از این صعودها با برجا گذاشتن انبوه زباله از جمله بطری‌های پلاستیکی و شیشه‌ای، بسته‌بندی خوراکی‌ها و حتی البسه کهنه، در مسیر همراه است.

کوهستان محلی برای ارتباط عمیق با طبیعت و به چالش کشیدن توانایی‌‌های خویش است؛ جایی که بدون حضور هیچ تماشاچی تنها با انگیزه‌های درونی باید تلاش کرد. کوهستان برخلاف زیبایی و شکوه خیره‌کننده خود خطرات زیادی نیز به‌همراه دارد که درصورت نبود آموزش می‌تواند به قیمت جان کوهنورد تمام شود. اینجاست که نقش آموزش پررنگ می‌شود؛ آموزشی که در ایران از حدود ۷۰ سال پیش و با تأسیس فدراسیون کوهنوردی آغاز شد. آموزش کوهنوردی و بهبود آن مسیری پرفرازونشیب در ایران طی کرد تا به ساختار امروزی رسیده است. حال این تجربه در مسیر آموزش دوستی با کوهستان، پلی برای ایجاد یک ارتباط فرامرزی و یک تعامل سازنده با کشوری در همسایگی ایران شده است؛ کشوری که جزئی از پهنه بزرگ فلات ایران است و قله‌هایی مرتفع‌تر از دماوند را در مرزهای خود جای داده است. افغانستان همسایه شرقی ایران که صعود به قلل هفت‌هزارمتری آن در تاریخ کوهنوردی ایران نیز ثبت شده است. حال با ایده‌پردازی کوهنورد پیشکسوت ایرانی و حمایت فدراسیون کوهنوردی ایران و افغانستان، فرصتی برای تبادل تجربه ایران در زمینه آموزش کوهنوردی به کوهنوردان افغانستانی فراهم شده است که گامی مثبت در افزایش تعامل دو کشور فارسی‌زبان است.

اداره کل هواشناسی استان تهران از بارش برف و باران و کاهش دما تا ۱۵ درجه سانتیگراد خبر داد.

کوهنوردی و اثرات مخرب آن بر کوهستان‌ها؛ از تخریب خاک تا آلودگی زیست‌محیطی

|پیام ما| از مردادماه که خبر ساخت بزرگترین تله‌کابین کشور در ارتفاعات «دراک» استان فارس آمده تا کنون، تجمعات و مخالفت‌های مردمی و فعالان محیط‌زیست فروکش نکرده است. از جمله اصلی‌ترین دلایل مخالفت با ساخت این تله‌کابین از بین رفتن مهمترین آبخوان، رویشگاه‌ها و زیستگاه‌های مرتفع‌ترین چکاد شهرستان شیراز است. این طرح همچنین به‌دلیل نداشتن ارزیابی محیط‌زیستی و عدم حق مالکیت شهرداری در عرصۀ دراک برای مدتی توسط اداره‌کل منابع‌طبیعی و آبخیزداری از ادامه کار ایستاد و پرونده تخریب و تخلف شهرداری به دادگستری شیراز ارائه شد. بااین‌حال، تلاش‌ها برای راه‌اندازی همچنان ادامه داشت و هفته گذشته برخی از مسئولان قضائی، فعالان و اعضای شورای شهر شیراز با حضور در منطقه از کارهای انجام‌گرفته برای راه‌اندازی این طرح گفتند. در این میان، در کلام اعضای شورای شهر شیراز تلاش برای راه‌اندازی تله‌کابین هم پررنگ بود و همین موضوع نگرانی جدیدی ایجاد کرده است. از سوی دیگر، عدم مطالعات ارزیابی اثرات محیط‌زیستی دیگر مشکل موجود در این راستا است؛ مشکلی که بی‌توجه به آن، افرادی خواهان ادامه یافتن این پروژه هستند.