مدیرعامل برق پایتخت خبر داد: تعطیلی ادارات در روز چهارشنبه معادل ظرفیت تولید کامل نیروگاه برق آبی امیر کبیر، صرفه جویی در مصرف برق را به دنبال داشت.

کشور به مرکز نقشه تجارت جهانی بازمی‌گردد؟

آیا به این فکر کرده‌اید که تابستان‌های آینده زیر سایه بحران اقلیمی چه شکلی خواهند بود؟ «کریس هالیگان»، به‌‌عنوان عضو مؤسسه فناوری معماری بریتانیا، می‌گوید: «وضعیت اقلیمی کنونی ما نیازمند تغییر در اصول بنیادین طراحی ساختمان است.» دو مسئله اصلی باعث مشکل گرمای بیش‌ازحد در خانه‌های مدرن می‌شوند.

اگر همه کشورها به این نتیجه برسند که باید مصرف سوخت‌های فسیلی را کاهش دهند، تبعات آن بر زندگی کارگرانی که در بخش سوخت‌های فسیلی فعالیت می‌کنند، چیست؟ آیا باید روی سازگاری با تغییراقلیم متمرکز شویم یا «کاهش انتشار»،؟ چرا سرمایه‌داری مانعی بر سر مقابله با گرمایش جهانی است؟ چه راه‌حل‌هایی را روی میز داریم؟ پرداختن به این پرسش‌ها و موارد دیگر موضوع نشستی درباره تغییراقلیم با محوریت کتاب «بحران آب‌وهوایی و پیمان نوین سبز جهانی» نوشته «نوام چامسکی» و «رابرت پالین» بود. در این نشست که توسط انجمن علمی دانشجویی شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد، «بهزاد ملک‌پور اصل» و «مهسا غفوری‌نام» مترجمان این اثر و «محمدرضا جعفری» پژوهشگر تغییراقلیم سخنرانی کردند.

همه‌جا حرف تجدیدپذیرهاست. شیوه‌هایی از تولید انرژی که «پاک» خوانده می‌شوند. حالا تجربه تشدید ناترازی‌های انرژی در سال‌های گذشته و اثرات فاجعه‌بار آن مانند آلودگی هوا ناشی از سوخت مازوت، دولت و مردم را یکصدا به‌سمت یک خواسته سوق داده است: «توسعه تجدیدپذیرها». برنامه هفتم توسعه این بخش را تکلیف می‌کند و دولت‌ گام‌هایی بسیار بزرگتر از برنامه و قانون برنامه‌ریزی می‌کند. حالا این موضوع به شعار روز هوای پاک هم رسیده است. امسال دنیا برای روز زمین پاک شعار «توان ما، زمین‌ ما» را انتخاب کرده است و ایران به‌عنوان شعار ملی تمرکز را بر انرژی پاک گذاشته است: «انرژی پاک، زمین پاک»؛ اما هشدارهای زیادی در مورد آنچه به‌نام «پاک» می‌خوانیم، وجود دارد. کارشناسانی هستند که می‌گویند گرچه ناگزیریم برای کاهش آلایندگی، انرژی‌های نو را آزمایش کنیم، اما همه این انرژی‌ها هم آلاینده‌اند؛ منتها با درصدهایی کمتر از سوخت‌های فسیلی. این گروه از کارشناسان می‌گویند توسعه تجدیدپذیرها در باغ سبز به روی حفظ تمام و کمال محیط‌زیست کشور و دفع کامل تهدید سوخت‌های فسیلی نیست. تنها راه‌حل موجود که می‌توان به آن تکیه کرد، کاهش مصرف است؛ در تنوع‌بخشی به انرژی و تغییر نوع آن فقط نوع آلایندگی متفاوت می‌شود. گویا همچنان باید بر این موضوع تأکید کرد: کاهش مصرف و استفاده بهینه از انرژی. اگر سوخت‌های فسیلی برای زمین یک چاه باشند، تجدیدپذیرها را می‌توان چاله‌ به حساب آورد، نه یک زمین هموار.

دولت قطعی‌های برق بهاره را به گردن خشکسالی انداخته است. مدیرعامل شرکت توانیر چند روز قبل اعلام کرد میزان تولید این نیروگاه‌های برقابی نسبت به سال آبی گذشته به حدود یک‌سوم کاهش‌یافته است. بررسی‌ها «پیام ما» اما نشان می‌دهد علی‌رغم اینکه نیروگاه‌های برقابی با ظرفیت نصب‌شـده ۱۲ هزار و ۲۴۹ مگاوات در رتبه دوم ظرفیت نصب‌شده در کشور پس از نیروگاه‌های سوخت فسیلی قرار دارند و سهمی بیش از ۱۰ درصدی از کل ۹۳ هزار مگاوات نیروگاه‌های نصب‌شده در کشور دارند؛ اما تقریباً در چندسال گذشته در کمتر سالی از این ظرفیت به‌طور کامل استفاده شده است. به‌طور مثال، «مصطفی رجبی مشهدی»، سخنگوی صنعت برق کشور، سال ۱۴۰۰ اعلام کرده بود در تابستان به‌طور متوسط فقط چهار تا پنج هزار مگاوات از نیروگاه‌های برقابی وارد مدار بوده است و طبق آمار تفصیلی صنعت برق ایران در سال ۱۴۰۲، سهم نیروگاه‌های برقابی از سبد تولید برق کشور پنج درصد است.

اثرات تغییراقلیم وقتی حادتر از آنچه تا به امروز دیده‌ایم خودش را نشان دهد، می‌تواند چهره‌ای حقیقتاً ترسناک داشته باشد. چهره‌ای که به‌نظر می‌رسد زودتر از پیش‌بینی‌های جهانی در حال بروز است. «احد وظیفه»، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی کشور، در گفت‌وگو با پیام‌ما از آنچه چشم‌انداز آینده ایران، خاورمیانه و مناطق جنب حاره‌ای درصورت تداوم روند انتشار کربن و تشدید اثر تغییراقلیم است، می‌گوید. او معتقد است ایران در برابر تغییراقلیم بسیار ضربه‌پذیر است. ما چاره‌ای جز پیوستن به توافق پاریس نداریم و چه آن را بپذیریم و چه نه، باید برای کاهش انتشار کربن فکری کنیم. وظیفه می‌گوید جهان آستانه‌های افزایش دما را خیلی زودتر از آنچه انتظار داشت، رد کرده است و اگر به اهداف کاهش کربن دست پیدا نکند، باید در انتظار فجایع اقلیمی باشد؛ به‌ویژه کشورهایی مانند ایران که به‌دلیل نوع روابط سیاسی و اقتصادی در جهان به منابع طبیعی خود بسیار وابسته است.

|پیام ما|سال ۱۹۵۰ میزان تولید پلاستیک در جهان دو میلیون تن بود، ۷۳ سال بعد یعنی در سال ۲۰۲۳ این عدد با یک رشد چشمگیر به ۴۵۰ میلیون تن رسیده است. پلاستیک زندگی ما را تغییر داده، از این ماده ارزان برای تهیه لوازم‌خانگی، بسته‌بندی مواد غذایی، ساخت‌وساز و ابزار پزشکی بهره می‌گیریم. مشکل اصلی درباره پلاستیک‌ها به پس از مصرف بازمی‌گردد. اغلب آنها بازیافت و یا به شکل درستی نگهداری نمی‌شوند و چالش جدی برای سلامت انواع و اقسام گونه‌ها و خاک ایجاد می‌کنند. سالانه ۱۵۰ میلیون تن زباله پلاستیک به شکل غیرتخصصی از بین برده شده و به‌اندازه میزان تولید پلاستیک جهان در سال ۱۹۵۰ یعنی دو میلیون تن تنها وارد اقیانوس می‌شود. کشورهای توسعه‌یافته برای حل این معضل حجم بالایی از زباله‌هایشان را به کشورهای جهان سوم می‌فرستند، همان مناطقی که مردم با انواع و اقسام مصائب ناشی از فقر دست‌به‌گریبان هستند.