رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تالش از آغاز روند ثبت جهانی روستای گیسوم خبر داد و گفت: با وجود رقابت ۸ روستا امیدواریم گیسوم جزو اولین روستاهای ثبت‌شده ایران در ۲۰۲۶ باشد.

مدیرکل ثبت و حریم آثار، حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گفت: تاکنون ۲۷ اثر از ایران به‌عنوان میراث‌فرهنگی ناملموس کشور ثبت شده است.

|پیام ما| بعد از تجربه موفق مشارکت جهانی برای نجات معبد باستانی مصر در جریان ساخت سد بلند اسوان؛ که به بزرگترین نجات باستان‌شناسی جهان مشهور شد؛ یونسکو در سال ۱۹۷۲ کنوانسیون حفاظت از میراث جهانی را در هفدهمین نشست خود در پاریس تصویب کرد. کنوانسیونی که تا امروز بالغ‌بر ۱۹۰ کشور به آن متعهد شده‌اند و خود را ملزم به حفاظت از میراث جهانی می‌دانند. ایران جزو اولین کشورهایی بود که به این کنوانسیون پیوست؛ در روز هفتم اسفند ۱۳۵۳(در ۲۶ فوریه ۱۹۷۵). کنوانسیونی که چند سال بعد کمیته‌ای برای ثبت آثار تاریخی کشورها در فهرستی جهانی با نام کمیته میراث جهانی تشکیل داد که نخستین رئیس آن «فیروز باقرزاده» بود. این کمیته در نشست سالانه خود، به بررسی پرونده‌های مربوط به آثار تاریخی کشورها می‌پردازد و با رأی اعضا با ثبت این آثار در فهرست جهانی موافقت یا مخالفت می‌کند. نزدیک به یک سال از انقلاب ۵۷ گذشته بود و ایران هنوز درگیر التهاب بود که «شهریار عدل»، باستان‌شناس جوان ایرانی، راهی مصر شد. قرار بود این مأموریت به «فیروز باقرزاده» که تا پیش از سال ۵۷ رئیس کمیته میراث جهانی یونسکو بود، سپرده شود؛ اما اقداماتی غرض‌ورزانه از سوی برخی افراد، باعث شد شهریار عدل به‌تنهایی این مأموریت را انجام دهد. او چهارم آبان ۱۳۵۸ به قاهره رفت و در سومین نشست کمیته میراث جهانی یونسکو حاضر شد. دستاورد او از این سفر در آن روزها که میراث‌فرهنگی آخرین چیزی بود که مسئولان و مردم به آن فکر می‌کردند، ثبت سه اثر شاخص ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو بود. «چغازنبیل»، «نقش‌جهان» و «تخت‌جمشید»؛ در آن سال جهانی شدند و بعد‌ازآن، با شروع جنگ، این روند تا سال‌ها متوقف ماند.

|پیام ما| ایران در حال نهایی‌ کردن پرونده «کوچ» برای ارائه به یونسکو است. این پرونده با تأکید بر نقش و جایگاه زنان در پایداری فرهنگی و زیست‌محیطی در فرایند کوچ به‌عنوان یکی از عناصر محوری میراث‌فرهنگی ناملموس ارائه خواهد شد. ایده ثبت جهانی کوچ سال‌هاست که مطرح شده و هنوز به نتیجه مطلوب نرسیده است. مدیرکل دفتر ثبت آثار وزارت میراث‌فرهنگی اعلام کرده این پرونده در دستورکار قرار گرفته و به‌گفته رئیس مرکز مطالعات منطقه‌ای میراث‌فرهنگی ناملموس یونسکو، «کوچ» می‌تواند با مدیریت ایران به‌صورت یک پرونده چندملیتی ثبت جهانی شود. در اجلاس پیش‌ رو که در آذرماه برگزار خواهد شد، ایران پرونده ثبت جهانی آیینه‌کاری را ارائه کرده؛ باید دید پرونده کوچ که چند سالی است از سوی فعالان فرهنگی عشایری پیگیری می‌شود، برای سال آینده آماده خواهد شد یا همچنان در مسیر تکمیل باقی می‌ماند.

«ببردندش از پیشِ تختِ بلند/ به کوهِ دماوند کردند بند» فریدون، در نبرد با ضحاک، آن‌طورکه فردوسی در شاهنامه نوشته، ضحاک را نمی‌کُشد، در دماوند به بند می‌کشد. اما این کوه اسطوره‌ای که نماد به بند کشیدن شر است، سالیان دراز است که با معدن‌کاوی و جاده‌‌کشی‌های بی‌ضابطه و برداشت‌های مداوم در بند شده است. ثبت ملی‌ این کوه هم کاری از پیش نبرد و امیدها برای ثبت جهانی به‌دلیل وضعیت نابسامانش راه به‌جایی نبرده است. این روزها اما سازمان منابع‌طبیعی تلاش می‌کند مجوز اکتشاف به معدن جدیدی داده نشود. معادن قبلی فعالیتشان متوقف و جاده‌های فرعی راهشان به قله بسته شود. قله‌ای که در تصاویر اخیری که از آن منتشر شده، بی‌برف است. برف برای این کوه نمادی است از ایستادگی مقابل شر و نیروهای اهریمنی، حالا دست این کوه خالی‌تر از همیشه است.

«قنات مرتبط با یکی از کاروانسراهای آهوان به فروش رفته است.» این را «هادی احمدی‌ روئینی»، مدیر پایگاه میراث جهانی کاروانسراهای ایران، در نشست «میراث فراموش‌شده» که به بررسی وضعیت دو کاروانسرای آهوان سمنان اختصاص داشت، می‌گوید. به‌گفته او، هیچ نظارتی بر عملکرد مالک این دو کاروانسرا که «ستاد اجرایی فرمان امام» است و اقدام به فروش بخش‌هایی از این میراث ملی و جهانی کرده، وجود ندارد: «حتی در گذشته آگهی فروش این بناها در روزنامه‌ها و سایت‌ها منتشر شده، هدف فقط فروش است. اما چه چیزی را می‌خواهند بفروشند؟ بنای تاریخی که متعلق به همه مردم است؟»