مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالاب‌های سازمان حفاظت محیط زیست درباره با خشک شدن ۹ تالاب کشورمان طی تابستان جاری توضیح داد.

تغییر اقلیم، ازدست‌رفتن تنوع‌زیستی و آلودگی پسماند؛ این‌ها بخشی از بحران‌های محیط‌زیستی است که کرۀ زمین با آن درگیر است. تنفس ساکنان این سیاره در غبار و آلودگی‌ هوا و ازبین‌رفتن گونه‌های جانوری هم، گوشۀ دیگری از درگیری محیطِ‌زیست ما با فعالیت‌های انسانی است. در میان بیانیه‌ها و راه‌حل‌های کشورها و سازمان‌های مختلف، اما گاهی هنر و رسانه با ایده‌های بصری می‌تواند فراخوانی شود تا اقدامات بیشتری برای حرکت به‌سوی راه‌حل‌های پایدار صورت گیرد. نمایشگاه «فراتر از بوم: چشم به کار طبیعت» به‌همین منظور به‌طور مشترک توسط برنامۀ توسعۀ سازمان ملل متحد (UNDP)، مرکز اطلاع‌رسانی سازمان ملل متحد در تهران (UNIC) با همکاری «آرت‌یونیتی» و گالری «اچ» برگزار شد. این نمایشگاه که از نوزدهم مردادماه آغاز به کار کرد و تا بیست‌وهفتم این ماه ادامه داشت، ۳۶ اثر هنری از ۱۸ هنرمند ایرانی را گرد هم آورد تا به چالش‌های جهانی محیط‌زیست از دریچۀ سه بحران به‌هم‌پیوسته‌ای که سیارۀ ما امروزه با آن روبه‌رو است، بپردازد. در بیانیۀ «فراتر از بوم» هم آمده، این نمایشگاه دعوتی بود تا مخاطب در دل موضوعات حیاتی تغییر اقلیم، شکنندگی طبیعت و تنوع‌زیستی ما و تأثیر بسیار مخرب آلودگی و پسماند سفر کند. همان‌طور که «استفان پریزنر»، هماهنگ‌کنندۀ مقیم سازمان ملل متحد در ایران، دربارۀ این نمایشگاه به «پیام ما» می‌گوید: «هنر و فرهنگ، رسانه‌ای فوق‌العاده‌ای برای جلب‌توجه و ترویج حمایت از سیاره‌مان است.»

دانش‌آموختۀ مهندسی مکانیک از دانشگاه شریف، کار به‌عنوان استاد دانشگاه‌ شریف، معاون وزیر صنایع،‌ پست مدیریتی در شرکت هواپیمایی هما، مدیریت در محیط‌زیست انسانی سازمان حفاظت محیط‌زیست، معاون وزیر تعاون، مدیرعامل شرکت حمل‌ونقل ریلی رجا،‌ رایزن علمی ایران در چین،‌ ژاپن و کرۀ جنوبی و معاون سازمان حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران، بخشی از رزومۀ کاری «یوسف حجت» یکی از کاندیداهای ریاست سازمان حفاظت محیط‌زیست است. در گفت‌وگو با او، دربارۀ برنامه‌هایش برای مدیریت محیط‌زیست پرسیدیم و اینکه باتوجه‌به عدم تسلط او بر بخش محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط‌زیست، چه برنامه‌ای برای غافل‌نماندن از این بخش دارد؟ حوزه‌ای که جزو وظایف هیچ نهاد و ارگان دیگری نیست و سازمان حفاظت محیط‌زیست باید آن را یک‌تنه پیش ببرد و نقش اجرایی در آن دارد.

حدود ۵ روز است که قطع آب گریبان بسیاری از مناطق شهر زاهدان را گرفته است و اهالی را ناچار به خرید آب شرب برای نیازهای اولیه کرده است. موضوع قطع طولانی آب در شرایطی دوباره در این شهر تکرار می‌شود که گرمای هوا در روزهای اخیر بی‌سابقه بوده است و این استان نیز مانند سایر نقاط کشور هر روز درحال شکستن رکورد گرمایی است. فقط یک ماه پیش بود که وزارت نیرو اعلام کرد، موضوع تنش و قطع آب شرب در زاهدان و منطقۀ سیستان استان سیستان‌وبلوچستان، دیگر تکرار نمی‌شود. براساس آنچه خرداد گذشته از سوی شرکت آب و فاضلاب کشور اعلام شد، در یک سال گذشته ۲ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان برای پروژۀ آب‌شیرین‌کن و ۱ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان برای چاه‌ها و خطوط انتقال هزینه شد و پروژه تأمین آب زاهدان و سیستان با ۴ هزار میلیارد تومان هزینه در یک‌ سال اخیر، به بهره‌برداری رسید؛ اعداد تکان‌دهنده‌ای که به نظر اثری بر تأمین آب شرب زاهدان نداشته است. به نظر می‌رسد تبلیغات در مورد «رخت‌بربستن بی‌آبی»‌ از زاهدان و سیستان، صرفاً دستاوردسازی بود.

جهان امروز جهان فناوری است و این شعار نیست. آب یکی از مهم‌ترین چالش‌های کشور که زندگی بیش از هشتاد میلیون شهروند ایرانی با آن گره خورده است، اما چندان با تکنولوژی آشنا نشده است. گواه این موضوع استفاده از روش‌های قدیمی ذخیرۀ آب، بی‌توجهی به بازچرخانی، اجرای سنتی طرح‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری، ضعف در کشاورزی سنتی، کارآمد نکردن آن و بسیاری مانند آن است. این مسئله نه فقط در مورد آب، بلکه در سایر بخش‌های انرژی کشور نیز قابل ردگیری است؛ چه اینکه برق کشور نیز از همین چالش رنج می‌برد و به‌رغم تبلیغات گستردۀ دولتی، هیچ راه‌حل عملی‌ای برای کاهش ناترازی برق در کشور به اجرا نرسیده است. این‌بار کارشناسان از ضرورت به‌روزرسانی دانش آب و انرژی و «فناور» کردن مدیریت این بخش می‌گویند.

به نظر می‌رسد اتفاق‌نظری بین مهندسان، جامعه‌شناسان و کارشناسان محیط‌زیست وجود دارد که مسئلۀ آب در ایران نیازمند تغییر نگرش کلان است. صاحب‌نظران یک‌صدا بیان می‌کنند که ریل‌گذاری سیاست‌های آبی باید مسیر گذشتۀ خود که سازه‌محور بود را رها کند و به مدیریت تقاضا، مهندسی تبخیر و مقولۀ عدالت آبی توجه کند. از این رو انتخاب گزینۀ وزارت نیرو به‌عنوان یکی از مهم‌ترین متولیان آب کشور، باید متأثر از این رویکردها باشد. ما در این روزها در «پیام ما» دیدگاه کارشناسان از طیف‌ها و علوم مختلف دربارۀ مسئلۀ آب را منعکس می‌کنیم.