بایگانی مطالب برچسب: آب
بایدها و نبایدهای احیای دریاچه ارومیه؛ مدیریت رهاسازی سدها و کاهش کشت محصولات پرآببر
یک کارشناس آب و محیط زیست با اشاره به بهبود نسبی وضعیت دریاچه ارومیه در پی بارشهای مناسب امسال، تأکید کرد که احیای پایدار «نگین فیروزهای ایران» نیازمند مدیریت صحیح رهاسازی آب سدهای حوزه آبریز و کاهش کشت محصولات پرآببر در منطقه است.
۱۰ استان درگیر بحران کمآبی؛ تهران و مشهد در وضعیت هشدار
سخنگوی صنعت آب کشور با اعلام اینکه میانگین بارش کشور در سال آبی جاری به وضعیت نرمال رسیده، گفت: به دلیل توزیع نامتوازن بارندگیها، همچنان ۱۰ استان از جمله تهران، البرز، قم، مرکزی، یزد و اصفهان با کمبود بارش مواجهاند. به گفته او، تهران، البرز و مشهد در صدر مناطق حساس از نظر ذخایر سدها و تنش آبی قرار دارند و برای عبور از تابستان به مدیریت جدی مصرف آب نیاز است.
از دریاچه تا بیابان؛ اقدامات منطقهای برای مقابله با فروپاشی دریای آرال
دریای آرال، که روزگاری چهارمین دریاچه بزرگ جهان بود و به عنوان منبع تغذیه اکوسیستم منحصربهفرد و جوامع محلی شناخته میشد، اکنون به کمتر از یک دهم وسعت سابقش کاهش یافته است. بحران کاهش آب این دریاچه ناشی از انحراف رودخانهها و بهرهبرداری کشاورزی، موجب بهوجود آمدن بیابانی سمی موسوم به آرالقوم شده و کشورهای منطقه با اجرای پروژههایی جهت بهبود نسبی، تلاش دارند از حذف کامل این پهنه آبی جلوگیری کنند.
بارانهای اخیر تالابهای عراق را پس از سالها خشکسالی احیا کرد
بارشهای قابل توجه زمستانی در جنوب عراق موجب جاری شدن دوباره آب در تالابهای هویزه و احیای بخشهای گستردهای از این زیستبومهای ارزشمند شده است. سالها خشکسالی که به تغییرات اقلیمی نسبت داده میشد، این تالابها را در آستانه نابودی قرار داده بود، اما بارانهای اخیر امید را در میان ساکنان محلی زنده کرده است.
هشدار سازمان محیط زیست درباره پیامدهای زیستمحیطی تنشها در خلیج فارس
شینا انصاری، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در یادداشتی به مناسبت روز ملی خلیج فارس هشدار داد: هرگونه درگیری نظامی در این منطقه میتواند به فاجعه زیستمحیطی غیرقابل جبران منجر شود. این سازمان پیش از این با ارسال نامهای رسمی به وزرای محیط زیست کشورهای منطقه نسبت به عواقب تنشها هشدار داده بود.
جنگ، لرزه بر پیکره صنایع غذایی انداخت
در میانه روایت خسارات مستقیم و قابلمشاهده جنگ چهلروزه، تمرکز اغلب گزارش خسارتها بر صنایع زیرساخت؛ از توقف خطوط تولید فولاد تا خسارت گسترده به صنایع پتروشیمی و اثر آن بر چرخه تأمین انرژی و ارزآوری بوده است. دو مؤلفهای که بیتردید ستونهای اصلی اقتصاد ایران به شمار میروند. اما آنچه کمتر دیده شده، لایهای پنهانتر و درعینحال حیاتی از این بحران است؛ لایهای که نه در مخازن نفت و نه در کورههای فولاد، بلکه در قفسههای فروشگاهها و سفره خانوار خود را نشان میدهد: زنجیره تأمین مواد اولیه بستهبندی مواد غذایی.
گره پسماند در جغرافیای خیس
شمال همیشه با آب تعریف شده است. با بارانهای ریز و بیوقفه، با رودخانههایی که از دل جنگل میگذرند و با ساحلی که انگار مرز ندارد. همین ویژگی زیبا، یک روی دیگر هم دارد. در شمال، هر چیزی که رها شود، همانجا نمیماند. زباله در این اقلیم، ثابت نیست و حرکت میکند. گاهی در آب حل میشود و گاهی به شکل شناور وارد رودخانه میشود و آرامآرام خودش را به دریا میرساند. مسئله اینجاست که ما هنوز با زباله مثل یک جسم ساکن رفتار میکنیم. چیزی که جمع میشود، دفن میشود یا سوزانده میشود؛ اما در شمال، این منطق خیلی زود از کار میافتد. باران، شیب زمین و شبکه رودخانهای، همه چیز را به یک سیستم انتقال تبدیل میکنند. نتیجه هم روشن است. ضعف در مدیریت در هر شهر یا دهستان، فقط در همان نقطه نمیماند و به مناطق همجوار نیز تسری مییابد. در همین حال، شهرهای ساحلی دنیا مسیر دیگری رفتهاند. از کنارههای دریای مدیترانه تا اطراف دریاچه ژنو، نگاه به زباله از «جمعآوری بعد از تولید» به «کنترل قبل از پخش» تغییر کرده است. هر چند این تغییر ساده به نظر میرسد، اما پشت آن یک بازطراحی کامل در فناوری و مدیریت قرار دارد.
زاگرس در انتظار فصل آتش
بارشهای گسترده در غرب ایران، «دریاچه ارومیه»، «سراب نیلوفر» و سایر تالابهای شمال غرب ایران را پر آب کرده، در جنوب زاگرس هم بارشها، باعث سبزشدن پهنههای زاگرس شده، بااینحال همین بارشها یک نگرانی هم به وجود آورده، احتمال حریقهای گسترده در فصل گرم سال! این نگرانی زمانی بیشتر میشود که فعالان و کنشگران محیطزیست درباره هر گونه برنامه سازمان منابع طبیعی برای اطفای حریق در این محدوده ابراز بیاطلاعی میکنند.
آسیبهای محیطزیستی خلیج فارس در پی جنگ جدید؛ جبران خسارتها دههها زمان میبرد
معاون محیطزیست دریایی و تالابها هشدار داد که جنگ اخیر در خلیج فارس خسارات گستردهای به اکوسیستم دریایی و تنوع زیستی این منطقه وارد کرده است. احمدرضا لاهیجانزاده با اشاره به بسته بودن این آبراهه و حساسیت بالای آن گفت: جبران کامل آسیبهای زیستمحیطی ممکن است دههها به طول انجامد و حتی برخی از آنها غیرقابل بازسازی باشند.
تداوم بارشها تا چهارشنبه در مناطق مختلف کشور
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا از فعالیت سامانه بارشی تازهای در کشور خبر داد که تا چهارشنبه نهم اردیبهشت موجب بارش باران، رعدوبرق و وزش باد در بخشهای وسیعی از شمال، غرب و جنوبغرب کشور میشود. بهگفته صادق ضیاییان، این سامانه علاوه بر نوار شمالی، ارتفاعات زاگرس و بخشهایی از مرکز ایران را نیز در برخواهد گرفت و خلیجفارس و تنگههرمز در روزهای آینده مواج خواهند بود.
خودکفایی؛ راهحل یا تلـــــــــه؟
سالهاست «خودکفایی» در ادبیات سیاستگذاری کشاورزی بهعنوان یک هدف مطلوب تکرار میشود؛ هدفی که در نگاه نخست، مترادف با امنیتغذایی به نظر میرسد. اما برای بسیاری از مردم، امنیتغذایی در سادهترین شکل خود، به ثبات نان روی سفره، دسترسی به برنج و سایر اقلام اساسی و قابلپیشبینیبودن قیمتها معنا پیدا میکند. پرسش اینجاست که آیا تأمین این امنیت، الزاماً از مسیر تولید همه این اقلام در داخل کشور میگذرد؟ در شرایطی که منابع آب و خاک کشور تحت فشار قرار دارند، این پرسش پررنگتر میشود که آیا افزایش تولید داخلی به هر قیمت، میتواند تضمینکننده امنیتغذایی باشد. تجربه نشان میدهد مرز میان خودکفایی و امنیتغذایی همیشه همپوشان نیست؛ چهبسا دستیابی به خودکفایی در برخی محصولات، با هزینههایی همراه باشد که در بلندمدت، پایداری تولید و در نهایت امنیتغذایی را با چالش مواجه کند.
علم در برابر ادعا: چرا رادارهای نظامی عامل کاهش بارش در ایران نیستند؟
با وجود ادعاهای اخیر در فضای مجازی مبنی بر تأثیر منفی رادارهای نظامی بر بارشهای ایران، متخصصان تأکید میکنند که هیچ مبنای علمی برای این نظریه وجود ندارد. دکتر حسین فرجامی از پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی، توضیحات علمی جامعی در خصوص فرآیندهای تشکیل بارش، عملکرد رادارها و عوامل اصلی مؤثر بر بارش در ایران ارائه داده و این ادعاها را رد کرده است.
