دلایل بسیاری برای شکل‌گیری و استمرار بحران آب و راهکارهای بسیاری برای رفع آن در کشور عنوان می‌شود. روزنامۀ «پیام‌ما» طی یک نظرسنجی از ۳۵ متخصص و کارشناس مرتبط با بخش‌های مختلف مدیریت منابع آب کشور، دلایل وضعیت فعلی و راهکارهای کلان رفع یا کاهش «ابرچالش آب» را به شور گذاشت. عمده پاسخ‌های دریافتی، بر اهمیت کم دلایل اقلیمی و طبیعی نسبت به علل مدیریتی حکایت می‌کند. اما آنچه به نظر دارای اهمیت بسیار زیادی است، این نکته است که بر اساس تحلیل پاسخ‌های دریافت‌شده، فضای کارشناسی در بخش آب، چندان امیدی به تغییر سیاست‌های آبی کشور، ذیل عملکرد دولت چهاردهم ندارد و در خوشبینانه‌ترین حالت ممکن، احتمال کمی از انجام چند اقدام اصلاحی را انتظار می‌کشد. اما نگاه غالب در این پاسخ‌های دریافتی، «بر عدم تغییر و استمرار سیاست‌های مخرب گذشته» حکایت دارد. پاسخ‌دهندگان به این پرسشنامه، پیامدهای «محیط‌زیستی» و «اجتماعی» بحران آب را بسیار جدی ارزیابی می‌کنند و بر این باورند که «انتخاب وزرا و معاونان رئیس‌جمهوری هماهنگ و باورمند به مسئلۀ آب در وزارتخانه‌های نیرو، جهاد کشاورزی، صنعت و معدن و تجارت و سازمان حفاظت محیط‌زیست و طراحی ساختار جدید و یکپارچه برای مدیریت منابع آب و محیط‌زیست»، گام‌های نخست تغییر در روند مدیریت منابع آب کشور است.

خراسان رضوی - مدیر جهاد کشاورزی بردسکن دربارۀ تأثیر معادن بر قنات‌ها، به‌خصوص قنات روستای کبودان، گفت: در این باره پیگیری‌هایی صورت گرفته و مستندات لازم برای سازمان جهاد کشاورزی ارسال شده است.

طی هفته‌های اخیر، آب ده‌ها مدرسه دولتی در تهران به دلیل بدهی قطع شد. شرکت آب و فاضلاب استان تهران در این خصوص اطلاعیه‌ای صادر و اعلام کرده قطع آب مدارس در چارچوب قانون و حفاظت از منابع آب زیرزمینی پایتخت بوده است.

عملیات آبگیری «بند کمال‌خان»، بهمن‌ماه سال ۹۹ آغاز شد و چهارم فروردین سال ۱۴۰۰ با حضور «اشرف غنی»، رئیس‌جمهور وقت افغانستان به بهره‌برداری رسید. سامانۀ انحرافی این بند به‌گونه‌ای طراحی شده بود که حتی در زمان ترسالی، بدون ارادۀ حکام افغانستان، یک قطره آب به‌سمت ایران جاری نشود و غالب سیلاب رودخانۀ «هیرمند»، برای تحقق اهداف حاکمان افغانستان در راستای مهندسی اجتماعی به‌سمت شوره‌زار «گودزره» منحرف شود.

صابر معصومی کارشناس آب و مدیر سابق برنامۀ محیط‌زیست و توسعۀ اقتصادی و اجتماعی برنامۀ توسعۀ ملل متحد در ایران است. او پیش‌تر، مدیریت چندین طرح بین‌المللی در خارج از ایران در زمینۀ آب را نیز عهده‌دار بوده و حالا چند ماهی است که به‌عنوان مشاور سازمان ملل متحد، در برنامه‌های آبی فعالیت می‌کند. پس از بازگشت از افغانستان، محل جدید مأموریتش او را در تهران ملاقات می‌کنیم و کمی از وضعیت آبی ایران حرف می‌زنیم. معصومی معتقد است که تغییر در پارادایم‌های مدیریت منابع آبی کشور ضرورت دارد، اما این تغییر از عهدۀ دولت خارج است و آب به‌عنوان یک گفتمان ملی، باید وارد فضاهای ایده‌پردازان و متفکران شود تا بتوان دیدگاه کلان آبی کشور را تغییر داد. از نظر معصومی، مانور در موضوع «تغییر اقلیم»، کمکی به مسئلۀ آب نمی‌کند، بلکه دولت باید در برابر تصمیماتش برای مدیریت کشور و در بخش آب مسئولیت‌پذیر باشد. اگر تغییر اقلیم را بپذیرد، باید منابع آبی کشور با پذیرش این «وضعیتِ اکنون» مدیریت شود و درِ «فرار» را نباید با انداختن تقصیر به‌گردن تغییر اقلیم باز گذاشت.

«خیج» روستایی با بیش از دو هزار نفر جمعیت در شهرستان شاهرود با خشک شدن قنات‌ها آب شرب و کشاورزی‌اش را از دست داد. حالا علاوه بر این میزان باغداری از این منطقه به دلیل نبود آب تا یک پنجم کاهش پیدا کرده است؛ اهالی روزی بین یک تا دو ساعت و در بهترین شرایط، به آب شر دسترسی دارند. سال گذشته اداره آبفای شهرستان اقدام به حفر چاهی به عمق ۲۵۰ متر در روستا کرده است که اهالی می‌گویند هشدار دادیم که در این جانمایی و روش لوله گذاری به آب نخواهند رسید اما شرکت آبفای شهرستان طرحش را دنبال کرد. حالا اعتبار حفر پاه هزینه یک حلقه چاه خشک شده است و قرار نیست به این زودی‌ها اعتباری برای آب خیج در نظر گرفته شوند. این در شرایطی است که اهالی می‌گویند یک ساعت آب آن هم نیمه شب سهم آنان از شبکه آبرسانی روستایی است و حتی برای اجابت مزاج باید تا نیمه شب و گاه نخستین ساعات بامداد انتظار آب را بکشند.

شناسایی وضع موجود یکی از ارکان اصلی برنامه‌ریزی است. شناسایی وضع موجود شامل تحلیل محیط داخلی و خارجی، شناسایی نقاط قوت و ضعف، فرصت‌ها و تهدیدها و بررسی عملکرد گذشته است. این اطلاعات، پایه‌ای برای تصمیم‌گیری و تعیین اهداف در فرآیند برنامه‌ریزی فراهم می‌کند.

سازمان هواشناسی در پی تشدید ناپایداری‌های موسمی (به‌ویژه در ساعات بعدازظهر و اوایل شب) در استان‌های فارس، بوشهر، هرمزگان، کهگیلویه و بویراحمد و کرمان، هشدار هواشناسی سطح نارنجی صادر کرد.