بایگانی مطالب برچسب: فضای مجازی

داستان کلاسیک‌بازها

دسته‌ای حرکت می‌کنند، یک جای مشخص قرار می‌گذارند، جمع می‌شوند و معمولاً خانوادگی به دل جاده می‌زنند. همین حرکت دسته‌جمعی و دورهمی‌شان است که جذابیتشان را بیشتر می‌کند. خودروهایی که ۳۰ الی ۵۰ سال پیش تولید شده‌اند و برای چند نسل خاطره‌سازی کرده‌اند، همچنان سرپا هستند و حالا به یکی از جذابیت‌های گردشگری و سفر تبدیل شده‌اند.

زندگی در تعلیق

«فاطمه» اخیراً در آزمون استخدامی، پذیرفته شده، «علی» مدتی است که به توسعه شغلش فکر می‌کند و «رضا» و «الهه» به بچه‌دار شدن فکر می‌کنند، اما جنگ ناگهان همه برنامه‌ها و پیش‌بینی‌های آینده را دگرگون کرد و حتی اکنون، روزها پس از آتش‌بس، آنها هیچ نشانه‌ای از کنترل موقعیت را برای خواسته‌هایشان نمی‌بینند. این روایت‌ها نمونه‌های از بلاتکلیفی گسترده‌ای است که جامعه با آن روبه‌روست. بحرانی که ریشه در نیاز ذاتی انسان به پیش‌بینی و کنترل دارد. زمانی که این نیاز برآورده نمی‌شود، پیامدهای روانی آن از اضطراب فلج‌کننده تا تعلل در تصمیم‌گیری، گریبانگیر فرد و جامعه می‌شود. این مقاله می‌کوشد با نگاهی روانشناختی، هم به ریشه‌های این پدیده و ارتباط آن با نیاز ذاتی ما به کنترل بپردازد و هم راهکارهای عملی برای تقویت «تحمل بلاتکلیفی» ارائه دهد؛ از سطح فردی تا جمعی. زیرا درک این مکانیسم، اولین گام برای تبدیل تهدید بلاتکلیفی به فرصتی برای رشد انعطاف‌پذیری روانی است. هدف نهایی، نه حذف کامل عدم قطعیت -که امری ناممکن است- بلکه افزایش توانایی ما برای زندگی کردن در میانه طوفان، بدون ازدست‌دادن توانِ عمل و امید است.

تراژدی مرگ در باغ‌وحش ارم

یک خبر مرگ دیگر از باغ‌وحش ارم آمد. این‌‌بار «لئو» توله‌شیر پرحاشیه‌ یک سال گذشته، توسط همنوعانش در این باغ‌وحش کشته شده است. آبان‌ماه پارسال یکی از ورزشکاران رزمی فیلم‌هایی از این توله‌شیر در خانه‌اش منتشر کرد. بعد از انتشار این فیلم و واکنش فعالان حقوق حیوانات به حضور این حیوان در خانه این ورزشکار، سازمان حفاظت محیط‌زیست مجبور به مداخله شد. پس از حواشی بسیار، مانند عکس گرفتن فرمانده وقت یگان حفاظت محیط‌زیست با این ورزشکار و بی‌اطلاع جلوه دادن این ورزشکار از قانون، درنهایت با فشار افکار عمومی، اسفندماه پارسال توله‌شیر به باغ‌وحش ارم سپرده شد. حالا تنها هفت ماه بعد از انتقال این توله‌شیر به باغ‌وحش خبر آمده که با شیرهای دیگر درگیر و کشته‌ شده است. این خبر یکبار دیگر نظارت ضعیف بر باغ‌وحش‌ها و بی‌توجهی به وضعیت نگهداری گونه‌ها را مطرح کرده است.

از علم تا رؤیافروشی

بحران آب در ایران، داستانی پیچیده و چندلایه است؛ روایتی نه از یک حادثه ناگهانی، بلکه از روندی طولانی‌مدت که هم عوامل طبیعی و هم دست‌اندازی‌های انسانی در آن سهم دارند. کاهش بارندگی و تغییراقلیم، تنها حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از سهم این بحران را به خود اختصاص داده‌اند. سهم عمده و فاجعه‌بارتر در ایجاد بحران آب را مدیریت نادرست منابع آب، توسعه بی‌رویه کشاورزی پرمصرف، انتقال آب‌های گسترده و حفر چاه‌های غیرمجاز فراوان، جانمایی و بارگذاری صنعتی و جمعیتی بیش از توان اکولوژیکی مناطق مختلف کشور، به‌ویژه مناطق مرکزی و تخریب اکوسیستم‌های طبیعی، برعهده دارند. مشکل اصلی اینجاست که مصرف آب کشور در بخش‌های شرب، صنعت و کشاورزی به حدود ۹۶ میلیارد مترمکعب رسیده، درحالی‌که میزان مجاز برداشت از منابع آب تجدیدپذیر، فقط ۴۲ میلیارد مترمکعب است. این عدم توازن (بهره‌برداری بیش از ۲۰۰ درصدی نسبت به حد مجاز) که مسئله اصلی و واقعی آب ایران است، نه‌تنها باعث کم‌آبی یا خشکی رودها و چشمه‌ها و دریاچه‌ها شده، بلکه دشت‌ها را هم تشنه و دچار فرونشست کرده است و رشد بیابان‌زایی را نیز در پی داشته است.

یک قدم تا مصالحه

یک خبر، هنرمندانی را که در سال‌های گذشته با عنوان «برگزاری نمایشگاه دائمی» یا «تأسیس موزه‌» برای سهراب سپهری و فروغ فرخزاد آثارشان را به ستاد بزرگداشت این دو چهره فرهنگی اهدا کرده بودند یا به امانت داده بودند، امیدوار کرده است. این هنرمندان می‌گویند با هدف نمایش دائمی یا تشکیل موزه آثارشان را به «علیرضا عزیزی» که خود را مدیر و مؤسس این ستاد معرفی کرده، هدیه داده‌اند و قراری بر فروش آنها نبوده است، اما در آن‌سوی ماجرا نه‌تنها خبری از تأسیس موزه نیست، بلکه به‌گفته عزیزی، آثار به شخص او اهدا شده‌اند. حالا در تازه‌ترین واکنش بعد از اعتراض‌ جمعی و ماه‌ها انتظار، دبیر کارگروه حقوقی معاونت امور هنری وزارت ارشاد به هنرمندان اطلاع داده که عزیزی موافقت خود را برای کلیات سازوکار پیشنهادی این کارگروه اعلام کرده است.

تسهیلگر یا ناکارآمد؟

|پیام ما| وقتی اشتباه به عادت تبدیل می‌شود، عذرخواهی دیگر نشانه مسئولیت‌پذیری نیست، بلکه اعترافی بی‌اثر به تکرار است. در روزهای اخیر لغو کنسرت خیابانی «همایون شجریان» در میدان «آزادی» حاشیه‌ساز شد و شهرداری تهران در حالی از برگزاری کنسرت در ورزشگاه آزادی خبر می‌داد که نه موافقتی از سوی شجریان وجود داشت و نه وزارت ارشاد پاسخگوی این ناهماهنگی بود. درنهایت ۴۸ ساعت بعد از این حواشی طول کشید تا «نادره رضایی»، معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد، به‌دلیل لغو این کنسرت از مردم عذرخواهی کند و بابت این موضوع توضیح دهد؛ عذرخواهی‌ای که یادآور اقدامات و تصمیمات اخیر این معاونت در برنامه‌هایی مانند فستیوال کوچه یا جشنواره موسیقی فجر است که نقش تسهیلگری آن را در سایه برده.

شهرداری علیه کنسرت خیابانی

حاشیه‌های اجرای «همایون شجریان» در میدان «آزادی»

مسئولان، نایبندان را رها کردند

«وفاق» دولت، علیه «محیط‌زیست»‌

نخستین‌ بار که نام معاون اول رئیس‌جمهوری در تکمیل و مداخله برای تعجیل در اجرای سد ماندگان، سدی بر سرشاخه رودخانه «ماربر» اصفهان به گوش رسید، سخنگوی دولت اعلام کرد قصد مداخله‌ای در کار نبوده و موضوع فقط تأکید بر تسریع بررسی طرح است. حالا اما پای رئیس‌جمهوری هم به میان آمده است. رئیس‌ سازمان حفاظت محیط‌زیست هفته گذشته اعلام کرد طرحی که از ابتدا نیز مجوزهای محیط‌زیستی و مطالعه نداشته، با وجود مخالفت کارشناسی سازمان تکمیل شده است و امکان شکایت از وزارت نیرو را هم ندارد؛ چون رئیس‌جمهوری دستور داده دستگاه‌ها از هم شکایت نکنند. بنابراین، موضوع به معاونت غیرتخصصیِ حقوقی در دولت ارجاع داده شده است. هم‌زمان بیش از یک سال است که سازمان حفاظت محیط‌زیست هیچ اطلاعاتی در مورد تصمیمات پیرامون این سد ارائه نمی‌دهد و در تازه‌ترین پاسخ دولت در سامانه شفافیت به کنشگران اعلام شده است: «در اين مورد نيز تشخيص امر در صلاحيت معاونت‌های محترم تخصصی و با تأیيد اداره‌كل محترم حراست می‌باشد.» ماربر یکی از سرشاخه‌های اصلی کارون است و سد ماندگان در دل منطقه حفاظت‌شده قرار گرفته، نه مجوز دارد و نه مطالعاتی برای آن ارائه شده است. فعلان محیط‌زیست از پنهان‌کاری‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست ابزار نگرانی می‌کنند و می‌گویند حیات «ماربر» و «دنا» هر روز بیش‌ازپیش در خطر است.

خشم به‌جای نقد در ماجرای شاهنامه!

طنزفروشی یا فردوسی‌ستیزی؟

|پیام ما| انتشار ویدئویی از اجرای «زینب موسوی» و شوخی او با شاهنامه، واکنش‌های گسترده و متنوعی را در فضای عمومی و رسانه‌ای برانگیخت. منتقدان این اجرا، با تأکید بر جایگاه شاهنامه و فردوسی به‌عنوان نمادهای هویت فرهنگی و ملی، محتوای طنز را توهین‌آمیز و فاقد درک تاریخی دانستند و آن را مصداق عبور از مرزهای اخلاقی و فرهنگی ارزیابی کردند. در مقابل، گروهی دیگر این حساسیت‌ها را نوعی برخورد سلبی با آزادی بیان تلقی کردند و معتقدند طنز، اگر هم تند و نامتعارف باشد، باید بتواند بدون ترس، به نقد یا شوخی با مفاهیم مختلف بپردازد و اعلام جرم دادستانی تهران علیه این کمدین جلوی آزادی بیان را می‌گیرد. این دوگانه‌ تفسیری، بار دیگر مرز مبهم میان حرمت‌گذاری به میراث فرهنگی و حق بیان آزاد در جامعه ایران را به چالش کشیده است.

شهرداری آفت درختان پایتخت

«شهرداری کف جوی‌ها را سنگ کرد و به درخت‌ها آب نرسید»، «موش‌ها به درختان آسیب زدند و درخت‌ها از بین رفت»، «خشک شده‌اند، می‌شکنند، از ترس افتادنشان قطع می‌کنند». اینها حدس‌های مغازه‌دارن خیابان فلسطین جنوبی تهران درباره قطع ادامه‌دار درختان است. آنها هر روز شاهد کمتر شدن درختان و بیشتر شدن گودال‌های عمیق داخل جوی‌ها هستند، اما هیچ‌کس نمی‌داند این اتفاق دقیقاً چه دلیلی دارد. هرچند که روابط‌عمومی شهرداری منطقه ۱۱ تهران در چهاردهم تیرماه ۱۴۰۴ اعلام کرد این اقدام به‌دلیل «درخواست‌های مردمی» برای «پاکسازی درختان آفت‌زده» در حال انجام است، اما یک کارشناس محیط‌زیست به «پیام ما» می‌گوید این یک ادعای مطرح‌شده از سوی شهرداری است و باید گزارش مکتوب درباره آزمایش‌های انجام‌شده منتشر شود، نه اینکه صرفاً به یک ادعای شفاهی بسنده کنند.