بایگانی مطالب برچسب: تالاب
روایت ناقص مسئولیت اجتماعی در صنعت نفت
تالابهای ایران، از هورالعظیم و شادگان در جنوبغربی تا گاوخونی، انزلی و میانکاله، در دهههای اخیر به یکی از حساسترین نقاط تلاقی توسعه صنعتی و بحرانهای زیستمحیطی بدل شدهاند. در این میان، شرکتهای نفتی و پتروشیمی بهعنوان بازیگران اصلی اقتصاد انرژی کشور، بیش از هر بخش دیگری در معرض پرسشهای جدی درباره مسئولیت اجتماعی شرکتی (Corporate Social Responsibility – CSR) قرار دارند. آیا مسئولیت اجتماعی در صنعت نفت و پتروشیمی کشور صرفاً به مجموعهای از اقدامات نمایشی و مقطعی تقلیل یافته، یا میتواند به ابزاری واقعی برای حفاظت از تالابها تبدیل شود؟
سوگنامه تالابها در سرزمین پارس
تالابها فقط پهنههایی از آب نیستند که بر نقشهها با رنگ آبی مشخص شوند؛ آنها حافظه زنده سرزمیناند. جایی که آب، خاک، گیاه، جانور و انسان در تعادلی ظریف با هم همزیستی میکنند و نظمی پایدار شکل میگیرد که قرنها دوام میآورد. استان فارس، با پیشینهای کهن در همزیستی انسان و طبیعت، زمانی میزبان تالابهایی بود که همچون قلبهایی تپنده در کالبد سرزمین میزدند. امروز اما این قلبها یا از تپش ایستادهاند یا ضربانشان چنان ضعیف شده که تنها پژواکش در خاطرهها شنیده میشود.
تالابهای ایران؛ میراثی در آستانه نابودی
تالابها فقط پهنههایی از آب و نیزار نیستند؛ آنها قلب تپنده تنوع زیستی، معیشت محلی و فرهنگهای ریشهدار در بسیاری از مناطق ایراناند. اما امروز، کاهش منابع آب، آلودگی و مدیریت ناپایدار، این اکوسیستمهای حیاتی را به مرز فروپاشی کشانده است. علیرضا وهابزاده، کارشناس و فعال محیطزیست، در گفتوگو با روزنامه «پیام ما» از پیامدهای زیستمحیطی و اجتماعی زوال تالابها میگوید؛ از مهاجرت جوانان و فراموشی آیینها و غذاهای بومی گرفته تا گردشگری بیضابطهای که بهجای نجات تالابها، فشار بیشتری بر آنها وارد کرده است. این گفتوگو نگاهی دارد به چالشها و راهکارهای بهرهبرداری پایدار از تالابها؛ مسیری که میتواند هم به حفاظت از طبیعت کمک کند و هم به تداوم زندگی و فرهنگ جوامع تالابی.
تالابها؛ ستونهای نامرئی زندگی
تالابها فقط پهنههایی آرام در حاشیه طبیعت نیستند؛ حیات آب، هوا، غذا و معیشت بسیاری از جوامع به آنها گره خورده است. با این حال، تغییرات اقلیمی و تصمیمهای نادرست انسانی، این اکوسیستمهای حیاتی را به مرز فرسایش رساندهاند. لعبت زبردست، استاد دانشکده محیطزیست دانشگاه تهران، معتقد است تالابها ستونهای پنهانی هستند که تعادل اقلیم، امنیت زیستی و زندگی روزمره مردم بر آنها استوار است؛ ستونهایی که نادیده گرفتنشان، پیامدهایی فراتر از خشک شدن یک پهنه آبی دارد.
میخ آخر بر تابوت تالاب بینالمللی هامون!
بحران تالابها نتیجه بیتعهدی به قانون
بارندگیهای اخیر، تصویر تالابهای ایران را به طور موقت تغییر داده است؛ از جازموریان و بختگان تا هورالعظیم و بخشهایی از دریاچه ارومیه دوباره آب گرفتهاند. اما محمد درویش، پژوهشگر و کنشگر باسابقه محیطزیست، معتقد است این بازگشت آب نه نشانه احیاست و نه دلیلی برای خوشبینی پایدار. او میگوید مسئله اصلی تالابهای ایران نه کمبارشی، بلکه «بیاعتنایی مزمن به قانون»، «دورزدن سازمان حفاظت محیطزیست» و «غلبه تفکر سازهای در مدیریت آب» است؛ جایی که حتی در ترسالی بیسابقه زایندهرود، گاوخونی همچنان تشنه میماند. او در گفتوگو با «پیام ما» از تعارض منافع و خطای سیاستگذاری در حوزهٔ محیطزیست میگوید.
صدور اسناد مالکیت تالابها به نام دولت
رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در دیدار با رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور بر صدور اسناد مالکیت تالابها به نام سازمان حفاظت محیط زیست کشور تأکید کرد.
فروپاشی، در یک قدمی شیراز و مهارلو
