غرب ایران و شرق عراق در چند سال آینده غیر قابل سکونت می‌شود

یک فیلم، یک تایم‌لپس ماهواره‌ای و یا یک عکس نوستالژیک از سال‌های دور از ارومیه پرآب با کپشن «مرگ و نابودی»؛ روزی نیست که این تصاویر تن و روان ما را نلرزاند و آهی به افسوس نکشیم! نگین فیروزه‌ای شمال‌غرب این روزها به کما رفته و این‌بار فقط چند لکه آب کم‌عمق و قرمزرنگ در خود دارد و عملاً خشک شده است. هامون و گاوخونی و بختگان و جازموریان کم بود، دریاچه بزرگ و پهناور ارومیه که تا همین سی سال پیش با ۳۲ میلیارد مترمکعب اندوخته، پرآبی و پیشروی آب آن باعث زحمت و دردسر اهالی حاشیه آن می‌شد، الان به یک شوره‌زار بی‌انتها و وهمناک تبدیل شده است. مردمان حاشیه این دریاچه اکنون به سوگ این پهنه آبی که نمادی هویت‌مند برای آنها بود، نشسته‌‌اند و یک اضطراب جمعی از این سؤال بی‌پاسخ که سرنوشت این دریاچه چه خواهد شد، تمام شهرها و مردم حاشیه آن را در خود گرفته است.

آیا به این فکر کرده‌اید که تابستان‌های آینده زیر سایه بحران اقلیمی چه شکلی خواهند بود؟ «کریس هالیگان»، به‌‌عنوان عضو مؤسسه فناوری معماری بریتانیا، می‌گوید: «وضعیت اقلیمی کنونی ما نیازمند تغییر در اصول بنیادین طراحی ساختمان است.» دو مسئله اصلی باعث مشکل گرمای بیش‌ازحد در خانه‌های مدرن می‌شوند.

اعتراض خوزستانی‌ها به طرح‌های انتقال آب دوباره بالا گرفته است. این بار طرح انتقال آب از سرشاخه رودخانه علاء (اعلا) در شمال‌شرق خوزستان به استان کهگیلویه‌وبویراحمد است که صدای اعتراض مردم را بلند کرده. طرح انتقال آب از رودخانه علاء در حالی چراغ خاموش، آغاز شده که نگاه‌ها در جای دیگر، متوجه فشارهای وزارت نیرو برای اجرای طرح‌های جدید انتقال آب از سرشاخه‌های رودخانه کارون بود. واکنش‌ها به انتشار خبر اجرای این پروژه که در بی‌اطلاعی خوزستانی‌ها کلید خورده، از دو هفته پیش شروع شد. در پی آن، تعدادی از اهالی روستاهای شهرستان صیدون که هم‌مرز با استان کهگیلویه است، روز جمعه تجمعی اعتراضی برپا کردند. آنها با پای پیاده عازم کارگاه محل اجرای طرح شدند تا خودشان ماشین‌آلات را جمع‌آوری کنند. وقتی نیروی انتظامی جلوی راهشان را گرفت، با سنگ جاده خوزستان به کهگیلویه را مسدود کردند.

ایران بر لبه‌ پرتگاه تشنگی

نگاهی به مدیریت بحران آب با ابزارهای ارتباطی

ماهیان به گل نشسته‌اند، نه یک و ۱۰ و ۱۰۰، بلکه هزاران ماهی فقط طی زمانی کمتر از یک تابستان. تنها دریاچه طبیعی فصلی در استان زنجان که روزگاری یکی از جاذبه‌های دیدنی این استان بود، خشک شده است. حالا دریاچه «پری»‌ یا «خندقلو» تمام ماهیانش را به کام مرگ کشانده است. اهالی روستاهای حاشیه پری می‌گویند به قصد توسعه کشاورزی، آنقدر برداشت بی‌رویه در بالادست و حاشیه دریاچه احداث انجام شده است که دیگر آبی برای تأمین حقابه دریاچه باقی نمانده است، اما مسئولان محلی می‌گویند خشکسالی مزید بر علت است؛ باران نیامده و حتی اگر می‌خواستند هم آبی برای رساندن به پری وجود نداشت.

بعد از پنج سال خشکسالی فراگیر در کشور حالا دیگر همه می‌دانند و باور دارند که آب یکی از مهم‌ترین مسائل کشور بود که با مجموعه‌ای بی‌توجهی‌های مدیریتی، خلأهای قانونی و به‌ویژه مصرف بی‌رویه به اصلی‌ترین بحران کشور تبدیل شد؛ بحرانی که حتی پایتخت را در وضعیت قرمز قرار داده است. انتقادها به عملکرد همه دستگاه‌های دخیل در مدیریت منابع کشور یک‌به‌یک از سوی کارشناسان ارائه می‌شود و هر یک در ساحتی تلاش در ارائه راه‌حل برای رفع یا کاهش این چالش دارند. چالشی که «عیسی بزرگ‌زاده»، سخنگوی صنعت آب کشور به «پیام‌ما» می‌گوید بخش قابل‌توجهی از آن از طرف دولت پذیرفته می‌شود، اما آنچه باید بیشتر از همه مورد توجه قرار گیرد، خلأهای قانونی و اعتباری است که دست کارگزاران آب را برای اقدامات مطلوب بسته است. او همچنین تأکید می‌کند برنامه هفتم پیشرفت با همه کاستی‌ها، آخرین فرصت برای بهبود شرایط آبی و زیست‌بوم ایران است. فرصتی که اگر از دست برود، قابل‌ جبران نیست. او بخش کشاورزی را نیازمند اصلاحات گسترده می‌داند تا بتواند پایداری را به اکوسیستم آبی ایران برگرداند. بزرگ‌زاده می‌گوید نه مردم و نه دولت، نه مجلس و نه کارشناسان نباید از فرصت برنامه هفتم برای اصلاح امور کوتاه بیایند.