بایگانی مطالب برچسب: آب

درد بی‌علاج «زاینده‌رود»

براساس آخرین آمار و طبق تابلوی منابع و مصارف دولت از حوضه زاینده‌رود معادل یک‌هزار و ۹۷۶ میلیون مترمکعب برداشت می‌کند. وزارت نیرو اعلام کرده است با هدف تأمین آب صنایع در این حوضه آبریز، حفظ محیط‌زیست استان، احیای زاینده‌رود و گاوخونی و جلوگیری از فرونشست بیشتر زمین، با انتقال آب دریای عمان در فاز نخست امکان انتقال ۷۰ میلیون مترمکعب آب را فراهم کرده است؛ عددی کمتر از «یک‌سی‌ام» برداشت فعلی. کارشناسان هشدار می‌دهند که نه‌تنها این حجم آبی نمک‌زدایی شده -که اتفاقاً بسیار گران هم استحصال می‌شود- کمکی به محیط‌زیست و زاینده‌رود نخواهد کرد، بلکه ممکن است با گسترش بیشتر صنایع و جمعیت‌پذیری به‌واسطه اشتغال، مشکلات محیط‌زیست نیز تشدید شود. کارشناسان بخش آب، فقط کاهش برداشت قابل‌توجه از این حوضه را علاج می‌دانند. آنان معتقدند همین ۷۰ میلیون مترمکعب آب، در بخش کشاورزی جایگزین خواهد شد، نه حقابه محیط‌زیستی.

ارائه طرح انتقال آب از دریای سیاه به خزر؛ الگویی برای نجات دریاچه ارومیه؟

همزمان با تشدید بحران کاهش تراز آب دریای خزر، کارشناسان روس بر لزوم همکاری فوری پنج کشور ساحلی بر اساس «کنوانسیون تهران» تأکید می‌کنند، در این میان، یک شرکت آذربایجانی طرحی برای انتقال آب از دریای سیاه به خزر ارائه کرده است.

سوگ نخلستان

بیش از ۳۵ هزار هکتار از نخل‌های آبادان و خرمشهر در خطر بحران پیشروی آب شور از خلیج‌فارس به‌سمت این دو شهر جنوبی در خوزستان هستند. تکرار متناوب بحران پیشروی آب شور از خلیج‌فارس به‌سمت آبادان و خرمشهر موجب به مخاطره انداختن تمامی نخل‌ها و حتی کشاورزی در محدوده منطقه آزاد اروند شده است. فعالان محیط‌زیستی در خوزستان دلیل بحران پیشروی آب شور از خلیج‌فارس به‌سمت آبادان و خرمشهر را در سیاستگذاری‌های غلط حکمرانی منابع آب می‌دانند. این نشان می‌دهد احداث سد روی کارون و بهمنشیر، بدون تأمین حقابه، کارساز نخواهد بود.

پادکست ۲۰ خرداد

پادکست ۱۱ خرداد

پادکست ۰۷ خرداد

پادکست ۰۳ خرداد

تأمین آب تهران پایدار نیست

۳۱ بهمن‌ماه ۱۴۰۳، به پیشنهاد وزارت کشور، جلسه‌ای با حضور همه وزرا برگزار شد و مصوباتی برای کاهش تنش آب شرب در تهران و برخی شهرها به‌همراه داشت. با وجود اهمیت این مصوبات، نقدهایی فنی به آن وارد است که پرداختن به آنها ضروری به‌نظر می‌رسد. تأثیرات ظاهری کمبود یا افت کیفیت آب بر محیط زندگی انسان، بر کسی پوشیده نیست. اما مجموعه‌ اثرات مستقیم و غیرمستقیم بحران آب بر پایداری و آینده ایران، همواره از سوی مسئولان نادیده گرفته شده‌ است. ضروری است همه مؤلفه‌های کمی، کیفی، پنهان، آشکار، مستقیم و غیرمستقیم مؤثر بر مدیریت منابع‌طبیعی مانند آب، خاک و هوا مورد توجه قرار گیرد. حاکمیت باید برای هریک از این مؤلفه‌ها، شاخص‌های مشخصی تعریف کند و براساس ماهیت و میزان اثرگذاری آنها، مسئولیت‌پذیری و سازوکار پاسخگویی را در ساختار مدیریت خود اعمال کند. در نبود چنین نگرش و ساختاری در بدنه قوه مجریه، تصمیم‌گیری در هیئت وزیران محدود به وزارتخانه‌های ظاهراً مرتبط با موضوع آب می‌ماند؛ درحالی‌که آب نقشی چندوجهی و بنیادی در همه ابعاد زندگی ایفا می‌کند. بی‌توجهی به نقش‌های غیرمستقیم و گاه پنهان دیگر وزارتخانه‌ها در فرایند تصمیم‌سازی و مطالبه‌گری راهبردی، باعث می‌شود تصمیمات نهایی از جامعیت و کارآمدی لازم برخوردار نباشد.

مصائب بیدبلند برای «کره‌سیاه»

«ما، جمعی از کشاورزان روستای کره‌سیاه ملامهدی بخش مرکزی بهبهان که در کنار پالایشگاه بیدبلند خلیج فارس مشغول کشت‌وکار هستیم، بدین وسیله اعتراض خود را نسبت به آسیب و کاهش محصول خرما، برنج و گندمزارها اعلام می‌داریم.» این بخشی از شکواییه اهالی روستاهای اطراف پالایشگاه بیدبلند است. آنها سال‌های قبل هم از وضعیت موجود شکایت داشتند و می‌گفتند آب چشمه مروارید که زمانی از بهترین‌ چشمه‌های بهبهان و محل تأمین آب شرب و کشاورزی روستاهای منطقه بوده، دیگر نه‌تنها برای شرب مناسب نیست که هیچ محصول آب‌بری از شر آلودگی‌هایش در امان نمانده است. شکایت چندسال قبل بی‌نتیجه ماند و هجدهم فروردین‌ماه شورای شهر بهبهان در نامه‌ای خطاب به دادستان کل کشور، ریاست سازمان حفاظت محیط‌زیست و ریاست سازمان بازرسی کل کشور از نگرانی اهالی این روستاها گفت.

کلانشهرهای تشنه

آب مایه حیات در سیاره زمین است و برای بقای انسان، توسعه اقتصادی و سلامت محیط‌زیست اهمیت اساسی دارد. با این‌همه، با افزایش جمعیت و گسترش شهرنشینی، فشار فزاینده‌ای بر موجودی آب شیرین وارد می‌شود. این فشار در کلانشهرهای جهان -مراکز شهری با جمعیت بیش از ۱۰ میلیون نفر- شدیدتر است. رشد سریع و تقاضای زیاد در این مراکز، وضعیت بحرانی را برای منابع آب رقم زده است. در مطالعه‌ای با عنوان «روز جهانی صفر؟ بررسی تأمین و تقاضای فعلی و آینده آب در ۱۲ کلانشهری که به‌سرعت درحال‌توسعه هستند»، بحران رو به تشدید آب با تمرکز بر ۱۲ شهر جهان از جمله تهران بررسی شده است. این مطالعه که در مجله «شهرها و جامعه پایدار» منتشر شده است، واقعیت ناخوشایندی را نشان می‌دهد: در حال حاضر، ۱۱ شهر از این ۱۲ کلانشهر که ۱۷۸ میلیون نفر در آن زندگی می‌کنند، با کمبود آب دست‌وپنجه نرم می‌کنند. اگر اقدام عاجلی صورت نگیرد، کسری آب تا سال ۲۰۳۵ بیشتر می‌شود و زندگی میلیون‌ها نفر در معرض تهدید قرار می‌گیرد.

امنیتی‌سازی «آب» یا حل بحران

مسئله تنش آبی در استان‌های ایران به‌ویژه استان‌های کویر مرکزی با تداوم پنجمین سال خشکسالی ادامه تشدید شده است و درست در آغاز سال ۱۴۰۴ با تنش میان استان‌های اصفهان و یزد همراه شد. تنش و مناقشه‌ای که علاوه‌بر خسارت‌های مالی به چند ایستگاه انتقال آب در حوضه آبریز زاینده‌رود، استان یزد را به تعطیلی کشاند. حالا «سخنگوی دولت در نخستین نشست خبری سال ۱۴۰۴ در مورد این موضوع اعلام کرده است دولت راهکارهایی مانند استفاده از آب‌های نامتعارف را برای رفع یا کاهش مناطق تحت‌فشار «تنش آبی» در دستورکار دارد، اما «درصورت لزوم دستگاه‌های اطلاعاتی به این موضوع ورود می‌کنند.»

فروردین؛ زنگ شروع بحران آب

در سال‌های اخیر، تنش آبی میان استان‌های مرکزی کشور از جمله اصفهان و یزد به یکی از بحران‌های جدی تبدیل شده است. این بحران نه‌تنها به مشکلات روزمره مردم این دو استان آسیب زده، بلکه باعث بروز اختلافات شدید میان مسئولین دو استان نیز شده است. استان یزد به‌ویژه از کاهش منابع آبی شدید رنج می‌برد و این مسئله تاثیرات عمیقی بر زندگی مردم این استان گذاشته است.