موضوع انتقال پایتخت از تهران به مکران چندروزی است که در حد یک ایده جدی مطرح شده است. در روزهای اخیر اظهارات مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، و فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، درباره انتقال پایتخت به منطقه‌ای در جنوب‌شرقی ایران نزدیک به سواحل دریای عمان، تبدیل به یکی از موضوعات داغ و مورد بحث در محافل عمومی شده است. این ایده در نگاه نخست ممکن است جذاب به‌نظر برسد، اما عملی شدن آن مستلزم بررسی عمیق و دقیق مشکلات و چالش‌های مختلف است. انتقال پایتخت گزینه‌ای است که در دهه‌های اخیر در ایران همواره به‌عنوان یک راه‌حل برای مشکلات فراگیر تهران مطرح شده است.

بحران آب در ایران یکی از بحرانی‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی و اقتصادی است که پیامدهای گسترده‌ای برای آینده کشور دارد. کاهش منابع آب، تغییرات آب‌وهوایی و سوء‌مدیریت سیستم‌های آبی منجر به مسائلی مانند خشک شدن دریاچه‌ها، کاهش سطح آب‌های زیرزمینی و افزایش بیابانزایی شده است. در این میان، بحران حقوق آب برون‌مرزی -به‌ویژه در مورد رودخانه هیرمند و دریاچه هامون- اهمیت ویژه‌ای دارد. این موضوع که با روابط سیاسی و دیپلماتیک ایران با افغانستان و تخصیص منابع آبی گره خورده است، توجه عاجل را می‌طلبد. این تحلیل به بررسی بحران آب ایران با تمرکز بر مناطق خشک مانند سیستان‌وبلوچستان می‌پردازد و درعین‌حال نقش محوری شفافیت، پاسخگویی و بودجه‌بندی جدید دولت را در رسیدگی به این مشکل برجسته می‌کند.

از آن کابوس ۱۲ثانیه‌ای که شهر را تبدیل به تلی از خاک کرد، ۲۱ سال می‌گذرد. آن روز، صبحِ مردم بم با یک کابوس طولانی شروع شد. کابوسی که بوی مرگ و اشک و داغ می‌داد. حالا ۲۱ سال گذشته و بم زلزله پنجم دی‌ماه ۱۳۸۲ را به‌عنوان بخشی از تاریخ خود پذیرفته است. تاریخی که نه‌فقط اهل بم که بسیاری از مردم جهان آن را به‌خاطر دارند. مردمی که داغ بم قلبشان را فشرد. بعضی راهی شهر زلزله‌زده شدند تا کاری کنند. بعضی سال‌ها پاگیر بم شدند و ماندند و کاری کردند کارستان. «اسکندر مختاری» یکی از همان آدم‌هاست که در روزهای ابتدایی پس از زلزله به بم رفت و ماند و نقش پررنگی در احیای ارگ ایفا کرد. مدیر پروژه نجات‌بخشی ارگ بم، در گفت‌وگو با «پیام ما» از تجربه آن شش سال می‌گوید و آن را تجربه‌ای موفق در حوزه مدیریت بحران میراث فرهنگی می‌داند، تجربه‌ای که می‌توانست سرنوشتی بهتر داشته باشد.

براساس اطلاعات مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران در نوار شمالی، غرب، جنوب‌غرب، مرکز و شمال‌شرق، بارش باران و برف و کاهش دمای محسوس بین ۶ تا ۱۲ درجه پیش‌بینی می‌شود. طبق این اعلام، بارش‌ها در شرق مازندران و گیلان و ارتفاعات البرز مرکزی و زاگرس مرکزی شدت بیشتری خواهد داشت. مطابق پیش‌بینی‌ها بارش برف در ارتفاعات گیلان و مازندران به یک متر هم خواهد رسید. مدارس ابتدایی در دو استان گیلان و مازندران غیرحضوری شده است و استانداری‌های هر دو استان نیز اعلام کرده‌اند درصورت تداوم برودت ناچار از تمدید این تصمیم هستند. علاوه‌بر این دو استان، سرما در گلستان نیز موجب بروز هشدارهای جدی کاهش مصرف انرژی به‌ویژه گاز شده است. علاوه‌براین، روز گذشته بارش برف در استان اردبیل نیز حادثه آفرید و ۱۵۰ خودرو در کولاک و برف گرفتار شدند. سازمان جمعیت هلال‌احمر این استان ناچار به اسکان اضطراری برخی از افراد گرفتار در کولاک شده است. براساس گزارش‌های سازمان هواشناسی کشور موج سرما و بارش‌ها در هفته پیش رو میهمان بسیاری از استان‌های کشور خواهد بود. هم‌زمان شرکت توزیع گاز کشور نیز در مورد احتمال افت فشار گاز به‌ویژه در مسیر خط اردبیل هشدار داده است.

مدیرکل ستاد مدیریت بحران استانداری اصفهان گفت: در پی هشدارها درخصوص بارش، رگبار و کاهش محسوس دما، ستاد مدیریت بحران استان اصفهان به دستگاه‌های امدادی و خدمات‌رسان آماده‌باش داد.

با شروع فصل بارش، نگرانی‌ها برای فرسایش خاک و ایجاد فرسایش‌های خندقی در قدیمی‌ترین نیایشگاه خشتی جهان که هنوز پابرجاست، شدت می‌گیرد. از سویی کمبود بودجه و نیروی انسانی متخصص برای پیشگیری از آسیب‌های این اتفاق در پایگاه جهانی چغازنبیل، ترس از بارندگی‌ها را بیشتر هم می‌کند.

با وجود اجرای طرح لایروبی برای کانال «آشوراده»، یکی از سه کانال آبرسان به خلیج گرگان که با عنوان «علاج‌بخشی» اجرا شده بود، وضعیت خلیج گرگان بهبود نیافته است. به‌گفتهٔ اهالی و شواهد میدانی، ساحل خلیج گرگان تا روستای قدیم چاپقلی عقب رفته است و حالا مسیری را که قبلاً با قایق طی می‌شد، را با موتور سیلکت طی می‌کنند. همچنین، محل ایستگاه قایق‌ها به ساحل «چارقلی» تغییر پیدا کرده است و خود اهالی برای برقرار ماندن امکان قایقرانی، هر هفته با ادوات ابتدایی مسیر را لایروبی می‌کنند. این گفته‌ها از سوی مسئولان استان گلستان رد می‌شود و اعلام می‌کنند همه‌چیز در خلیج مرتب است. همچنین، ادعای علاج‌‌بخشی به خلیج در شرایطی است که ساحل خزر در همهٔ محدوده‌ها دچار عقب‌نشینی تا حدود ۱۸ متر شده است.