بایگانی مطالب برچسب: آب

تهران از بارش های اخیر جا ماند

وقتی سرزمین‌ها می‌بارند، تهران فقط نگاه می‌کند

غارت آب ایران با یک میلیون چاه مجاز

امروز در ایران بیش از یک میلیون حلقه چاه شناسایی‌شده وجود دارد که نیمی از آنها مجاز دانسته می‌شوند. اما واقعیت تلخ آن است که همین چاه‌های قانونی، بنا بر اعلام وزارت نیرو با ۷ میلیارد مترمکعب اضافه‌برداشت، تقریباً به همان اندازه چاه‌های غیرمجاز منابع زیرزمینی کشور را تهدید می‌کنند. درحالی‌که شاخص‌های جهانی سقف برداشت از منابع آب تجدیدپذیر آبخوان‌ها را تا ۴۰ درصد مجاز می‌دانند، در بسیاری از مناطق ایران بیش از ۱۰۰ درصد برداشت صورت می‌گیرد؛ دست‌درازی به ذخایر غیرقابل‌تجدیدی که آینده امنیت آبی کشور را به خطر انداخته است. پیام‌ما در این گزارش به‌ضرورت ساماندهی چاه‌های داری پروانه بهره‌برداری با هدف مدیریت پایدار منابع آب کشور پرداخته است.

راه‌های گریز از ورشکستگی آبی

سامانه‌های بارشی یکی پس از دیگری به کشور وارد می‌شوند، اما بحران هنوز همان بحران است. رئیس سازمان هواشناسی هم همین را می‌گوید: «ایران با خشکسالی بی‌سابقه، افزایش دما، رخدادهای جوی شدید و تغییرات الگوهای بارش مواجه است.» کارشناسان حوزه آب از مدت‌ها پیش وضعیت بحرانی آب را «ورشکستگی آبی» نام نهاده‌اند؛ وضعیتی که فراتر از پیامدهای تغییراقلیم، در دهه‌ها مدیریت ناپایدار آب ریشه دارد. این‌طورکه وبسایت خبری-تحلیلی دانشگاه «ییل» نوشته، سدها و چاه‌های پرمصرف، به‌جای حل مشکل آب در سرزمین خشک و نیمه‌خشک ایران، بحران را تشدید کرده‌اند و اکنون تنها راه نجات، بازسازی قنات‌ها، تغذیه مصنوعی آبخوان‌ها و اصلاح الگوی آبیاری و کشاورزی است.

«مفت‌فروشی» آب ادامه دارد

انتظار می‌رفت لایحه بودجه ۱۴۰۵ که از سوی دولت تدوین و به مجلس شورای اسلامی ارسال شده، پس از تجربه چند سال سخت آبی و به میان آمدن همه مباحث اقتصادی آب و نقش آن در ناترازی‌ها، کمبودها و ازبین‌رفتن منابع آبی کشور، سختگیرانه‌تر و با اعدادی واقعی‌تر تدوین شود. بررسی اعداد مندرج در جداول این لایحه نشان می‌دهد در بر همان پاشنه سابق می‌چرخد و «مفت‌فروشی» آب همچنان ادامه دارد. حتی درصورت برداشت غیرمجاز از چاه غیرمجاز و برای کشت خلاف الگو (همه موارد مغایر قانون)، قیمت جریمه آب برای یک مترمکعب در این لایحه به قیمت یک بسته پفک‌نمکی ۶۰ گرمی هم نمی‌رسد. گرچه برخی کارشناسان می‌گویند حتی درصورت اصلاحات اساسی در قیمت، تعرفه‌ها و جرایم مربوط به آب از سوی دولت هم، مجلس زیر بار آن نمی‌رود و همین نکته، اصلی است که موجب می‌شود سازمان برنامه‌وبودجه کشور به‌جای اعمال سیاست‌های اعتباری هم‌سو با مدیریت صحیح منابع آبی، محافظه‌‌کار و دست‌به‌عصا رفتار کند. محافظه‌کاری که دود آن درنهایت به چشم منابع آب کشور می‌رود و شهروندان.

پدری برای کاریزها

|پیام ما| «جواد صفی‌نژاد»، انسان‌شناس و جغرافی‌دان و استاد بازنشسته گروه انسان‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، دوم دی‌ماه و در ۹۶سالگی درگذشت. او سال‌ها در حوزه اقوام و عشایر ایران پژوهش کرد و به‌عنوان یکی از چهره‌های شناخته‌شده مطالعات قنات در ایران شناخته می‌شد؛ چنانکه با عنوان «پدر علم نوین قنات» شناخته می‌شود.

«بدون آب، بدون زندگی»، دجله در خطر ناپدید شدن

|پیام ما| اگر اقدام فوری صورت نگیرد، زندگی جوامع باستانی ساکن در حاشیه این رودخانه به‌طور بنیادین دگرگون می‌شود

امید کاذب به باران

دریاچه ارومیه از نمادهای سرزندگی کشورمان است که سال‌های سال تمام کارشناسان درباره خشکیدن آن هشدار می‌دادند. اتفاق تلخ، شهریور امسال رخ داد و با تداوم خشکسالی و نبود بارش، دریاچه ارومیه کاملاً خشکید. حالا در اواسط آذرماه، بارش‌ها سطح آب دریاچه را تا ۴۰ سانتی‌متر بالا آورده و جان تازه‌ای به این زیستگاه در احتضار داده است.