اصطلاح توسعهٔ پایدار (Sustainable development) نخستین بار توسط باربارا وارد در اعلامیهٔ کوکویاک دربارهٔ محیط زیست و توسعه به‌ کار رفت.
بدنبال آن پس از گزارش‌های باشگاه رم و بنیاد هامرشولد به تدریج توسعهٔ پایدار در طی سال‌های دههٔ ۱۹۸۰ و از زمانی که اتحادیهٔ بین‌المللی برای حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی (IUCN-82)، راهبردهای جهانی از محیط زیست و منابع طبیعی با هدف کلی دستیابی به توسعهٔ پایدار را از طریق حفاظت از منابع حیاتی (زنده) را ارائه کرد، مورد توجه جدی و اساسی اندیشمندان و متفکران توسعه قرار گرفت.

بنه‌ها به استراحت نیاز دارند

امسال قرار بود دوباره نام بنه‌های زاگرس در ایلام با صمغ‌گیری گره بخورد؛ همان درختان کهنسالی که هنوز جای تیغ‌های سال‌های گذشته بر تنه‌هایشان پیداست. اما این بار، پیش از آنکه فصل برداشت آغاز شود، مجوزها متوقف شدند. این تصمیم شاید فقط برای یک سال، بنه‌ها را از زخم‌های تازه دور نگه دارد، اما به جدالی که سال‌هاست میان کارشناسان، کنشگران محیط‌زیست و متولیان منابع طبیعی جریان دارد، پایان نداده است؛ جدالی بر سر این پرسش که آیا جنگل‌های زاگرس هنوز تاب بهره‌برداری را دارند یا نه؟

بحران در «بام رامسر»؛ قلعه تاریخی مارکوه میان دوراهی تخریب و توسعه پایدار

آیا “بام رامسر” در حال فرو ریختن است؟ قلعه مارکوه که روزگاری دیده‌بان نفوذناپذیر شمال ایران بود، اکنون در برابر فرسایش زمان و بی‌توجهی مدیریتی بی‌دفاع مانده است. در حالی که گردشگران برای تماشای غروب خزر بر فراز این دژ باستانی صف می‌کشند، دیواره‌های تاریخی آن زیر بار بودجه‌های تخصیص‌نیافته و پروژه‌های نیمه‌کاره کمر خم کرده‌اند. گزارش پیش‌رو به واکاوی علل توقف مرمت این اثر ۲۵۰۰ ساله و دوراهی دشوار میان بهره‌برداری تجاری یا حفاظت اصولی می‌پردازد.

مدیریت یکپارچه پایگاه‌های جهانی عباس‌آباد و ملی گوهرتپه؛ گامی بلند برای گردشگری پایدار مازندران

«از باغ جهانی عباس‌آباد با سازه‌های آبی شگفت‌انگیزش تا محوطه باستانی ۵ هزار ساله گوهرتپه؛ تدوین طرح مدیریت یکپارچه میراث فرهنگی در شرق مازندران با هدف ارتقای استانداردهای حفاظتی و رونق گردشگری پایدار، در مسیر اجرا قرار گرفت. این طرح که با حضور تیم‌های تخصصی وزارت میراث‌فرهنگی آغاز شده، به دنبال ایجاد هم‌افزایی میان صیانت از هویت تاریخی و توسعه زیرساخت‌های گردشگری در این منطقه ارزشمند است.»

بحران آتش‌سوزی در مراتع خراسان رضوی؛ ۹۵ درصد حریق‌ها عامل انسانی دارند

«وقوع آتش‌سوزی‌های گسترده در مراتع و زیستگاه‌های حساس شمال و جنوب خراسان رضوی، در پی گرمای شدید تابستان و سهل‌انگاری‌های انسانی، اکوسیستم‌های کوهستانی این استان را در وضعیت بحرانی قرار داده است؛ فاجعه‌ای خاموش که به گفته مسئولان، ۹۵ درصد آن ناشی از رفتارهای غیرمسئولانه است و پوشش گیاهی ارزشمند منطقه را به خاکستر تبدیل می‌کند.»

قنات ۲۵۰۰ ساله ارونه؛ شاهکار مهندسی آب و مقصد جدید گردشگری در اردستان

«قنات ۲۵۰۰ ساله ارونه در اردستان، با ترکیب جلوه تاریخی با نورپردازی مدرن شهری، به مقصدی تازه و جذاب برای گردشگران و خانواده‌ها تبدیل شده است؛ این اثر باستانی که همچنان زمین‌های کشاورزی منطقه را سیراب می‌کند، اکنون با امکانات جدید، تجربه‌ای متفاوت از سفر به دل تاریخ و تداوم حیات در کویر را برای مسافران فراهم کرده است.»

دیپلماسی فعال ایران در سازمان ملل برای مهار بحران جهانی گرد و غبار

جمهوری اسلامی ایران با همکاری عراق، مغولستان و سنگال، نشست عالی‌رتبه‌ای را در مقر سازمان ملل متحد برای مقابله با طوفان‌های گرد و غبار برگزار کرد. در این نشست، بر ضرورت همکاری‌های بین‌المللی، انتقال فناوری و پایان دادن به محدودیت‌های ناعادلانه علیه کشورهای در حال توسعه برای مهار این بحران فراگیر تأکید شد.

تأکید مدیر حوزه‌های علمیه بر حفاظت از محیط زیست در ایام محرم؛ الگوی مصرف عاشورایی

«پیام ما» در هفته‌ای که گذشت

در ویدیوکست پایان هفته، چهار گزارش کلیدی هفته گذشته را مرور کرده‌ایم

گزارش «پیام ما» از جایگاه ایران در توسعه پایدار؛ کشور میان دستاورد و عقب‌ماندگی ایستاده است

شماره ۳۴۴۱ روزنامه «پیام ما» که در هفدهم تیرماه ۱۴۰۵ منتشر شد، در تیتر اصلی خود به بررسی وضعیت ایران در گزارش توسعه پایدار سال ۲۰۲۶ اختصاص یافته است. این شماره ضمن تحلیل چالش‌های پیش‌روی توسعه ملی، به موضوعات کلیدی دیگری همچون نرخ مشارکت اقتصادی زنان، وضعیت دیپلماسی آب، چالش‌های محیط‌زیستی و ضرورت چابک‌سازی نهادهای علمی کشور پرداخته است.

توسعه از کجــــــا شروع می‌شود؟

| پیام ما | سال ۲۰۱۵، کشورهای عضو سازمان ملل در قالب «دستورکار ۲۰۳۰» متعهد شدند با تحقق ۱۷ هدف توسعه پایدار، فقر را کاهش دهند، از محیط‌زیست حفاظت کنند و کیفیت زندگی را بهبود بخشند. اکنون کمتر از پنج سال تا پایان این مهلت باقی مانده است، اما تازه‌ترین گزارش توسعه پایدار ۲۰۲۶ نشان می‌دهد تنها تعداد محدودی از کشورها توانسته‌اند به بخش بزرگی از این اهداف نزدیک شوند.

ایستادن میان دستاورد و عقب‌ماندگی

| پیام ما | در صفحه ۲۴۶ گزارش جهانی توسعه پایدار ۲۰۲۶، نام ایران در میانه جدولی آمده است که نه می‌توان آن را شکست کامل خواند و نه موفقیتی روشن. عدد ۶۸.۸ کنار نام «جمهوری اسلامی ایران» قرار گرفته است؛ امتیازی بالاتر از میانگین منطقه، اما نه آن‌قدر بالا که کشور را در مسیر مطمئن تحقق اهداف توسعه پایدار نشان دهد. کمی پایین‌تر، عدد دیگری تصویر را روشن‌تر می‌کند: امتیاز ایران از سال ۲۰۱۵ فقط ۰.۴ واحد درصد افزایش یافته است. یعنی در یک دهه‌ای که جهان قرار بود به سوی اهداف سال ۲۰۳۰ حرکت کند، ایران بیش از آنکه پیشروی چشمگیری داشته باشد، در نقطه‌ای میانه باقی مانده است.

تدوین نخستین دستورالعمل ملی برآورد خسارت‌های زیست‌محیطی معادن در کشور

مدیر دفتر اقتصاد و فناوری سازمان حفاظت محیط‌زیست از تدوین دستورالعملی نوآورانه و جامع برای ارزیابی دقیق خسارت‌های ناشی از فعالیت‌های معدنی خبر داد؛ طرحی که با بهره‌گیری از شاخص‌های کمی و فناوری‌های نوین، ضمن ارتقای نظارت بر فعالیت‌های معدن‌کاوی، توازن میان توسعه اقتصادی و حفاظت از اکوسیستم‌های طبیعی را هدف‌گذاری کرده است.