بایگانی مطالب برچسب: توسعه پایدار
اصطلاح توسعهٔ پایدار (Sustainable development) نخستین بار توسط باربارا وارد در اعلامیهٔ کوکویاک دربارهٔ محیط زیست و توسعه به کار رفت.
بدنبال آن پس از گزارشهای باشگاه رم و بنیاد هامرشولد به تدریج توسعهٔ پایدار در طی سالهای دههٔ ۱۹۸۰ و از زمانی که اتحادیهٔ بینالمللی برای حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی (IUCN-82)، راهبردهای جهانی از محیط زیست و منابع طبیعی با هدف کلی دستیابی به توسعهٔ پایدار را از طریق حفاظت از منابع حیاتی (زنده) را ارائه کرد، مورد توجه جدی و اساسی اندیشمندان و متفکران توسعه قرار گرفت.
معاون اجرایی رئیسجمهور: مدیریت پسماند باید به منبع درآمد و معیار ارزیابی استانداران تبدیل شود
معاون اجرایی رئیسجمهور با تأکید بر اینکه مدیریت پسماند نباید صرفاً یک هزینه عمومی تلقی شود، خواستار تبدیل این حوزه به یک فعالیت اقتصادی، تدوین شاخصهای دقیق برای ارزیابی عملکرد استانها و قرار گرفتن مدیریت پسماند در فهرست معیارهای اصلی ارزیابی استانداران شد. او همچنین بر نقش افکار عمومی، رسانهها، مدارس و دانشگاهها در فرهنگسازی این حوزه تأکید کرد.
مسکن، گســـــــل پایتخت
قایقها که سوختند، زندگی تمام شد
با شدت گرفتن درگیریها میان ایران و ارتش آمریکا در جنوب کشور، حملات این ارتش بهصورت روزانه ادامه یافته و دامنه خسارتهای جانی و مالی آن، مانند جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، غیرنظامیان را نیز تهدید میکند. علاوه بر شهادت دو جوان صیاد اهل بندرعباس در حمله ۱۸ تیر و خسارت سنگین به تأسیسات و زیرساختهای صیادی در هرمزگان و بوشهر، گزارشها از شهادت یک کارمند سازمان آب و برق خوزستان در پی حمله به منطقه «جراحی» حکایت دارد. همچنین پرتابههای ارتش آمریکا به یک دکل روستایی و تأسیسات آبی در خوزستان اصابت کرده است؛ تأسیساتی که به غیرنظامیان خدمات ارائه میدادند.
رشت و بندرانزلی آماج حمله برجسازان
آبانماه سال ۱۴۰۴، وزیر راه و شهرسازی اعلام کرد که «طرح بلندمرتبهسازی در پهنههای مناسب مازندران در حال تدوین است و غرب، شرق و مرکز این استان را دربرمیگیرد.» همان زمان پیگیریهای «پیام ما» از شورای عالی شهرسازی و معماری نشان میداد این طرح هنوز به تصویب نرسیده است. درحالیکه مخالفان بلندمرتبهسازی در این استان، نگرانی خود را از تخریب گسترده اکوسیستم این مناطق مطرح میکردند، حالا صحبت از بلندمرتبهسازی در گیلان مطرح شده است. استاندار این استان در هفتههای اخیر اعلام کرده که بلندمرتبهسازی در شهرهای رشت و بندرانزلی به تصویب شورای عالی معماری و شهرسازی رسیده است. فعالان محیطزیست استان که دو روز پیش از جلسه شورای عالی شهرسازی از محتوای این جلسه مطلع شدهاند، نگران آینده گیلان هستند. آنها میپرسند این حجم از بارگذاری در استانی که با مشکلاتی مانند پسماند، فاضلاب، خشکی تالابها و آلودگی آب و خاک روبهروست، چه آیندهای برای آن رقم خواهد زد؟ پرسش اصلی از شورای عالی شهرسازی و معماری این است که این شورا چگونه بارگذاری در استانی با این میزان مشکل را عملی میداند و چه پاسخی برای پرسشهای فعالان محیطزیستی و شهری دارد؟
جنگ، تهران را به انتهای جدول برد
|پیام ما| صبح در تهران با سروصدا و شلوغی آغاز میشود؛ با ویراژ و بوق خودروهای آلایندهای که در بزرگراهها متوقف ماندهاند، قطارهایی که بیش از ظرفیت واگنها مسافران را در خود جای دادهاند و مردمی که برای رسیدن به محل کار، مدرسه یا بیمارستان، هر روز بخشی از توان خود را در این مسیر جا میگذارند. در ماههای جنگ، صدای هشدار و نگرانی از حمله نیز به این فرسودگی قدیمی اضافه شد. حالا نام تهران در گزارش زیستپذیری جهانی ۲۰۲۶، کنار شهرهایی آمده است که جنگ، فقر یا ترکیبی از هر دو، زندگی روزمره را در آنها دشوار کرده است.
اسرار محرابی در آرامگاه کوروش
کشف یک محراب سنگی در جریان مرمت و ساماندهی کاروانسرای محوطه جهانی پاسارگاد، توجهها را دوباره به یکی از دورههای کمترشناختهشده تاریخ این مجموعه جلب کرده است؛ دورهای که آرامگاه کوروش برای مدتی کاربری مذهبی پیدا کرد و فضای اطراف آن به مسجد تبدیل شد. هرچند تاریخ دقیق این محراب هنوز مشخص نیست، کارشناسان معتقدند این یافته میتواند اطلاعات تازهای درباره تغییرات پاسارگاد پس از دوره هخامنشی در اختیار پژوهشگران قرار دهد.
حراج «اراضی ملی» در روستاهای گیلان
تغییر کاربری اراضی باغی و زراعی در روستاها فرایندی سخت و زمانبر است و طبق قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها، هرگونه تغییر کاربری به مسکونی نیازمند دریافت مجوزهای متعدد و استعلام از دستگاههای جهاد کشاورزی، بنیاد مسکن، منابع طبیعی و دهیاریهاست؛ فرایندی که هزینههای بالایی نیز به همراه دارد. موضوعی که به گفته روستاییان، ساختوساز را برای آنها غیرممکن یا محدود کرده است، اما این فرایند برای افراد غیربومی گاه رعایت نمیشود. در نتیجه، شاهد رشد ویلاسازی در برخی مناطق روستایی گیلان توسط مهاجران و غیربومیها هستیم. اخیراً در جلسهای با حضور استاندار گیلان و مقامات بنیاد مسکن، مصوب شد اراضی ملی مشمول ماده ۴ با تخفیف ۹۰ درصدی به متقاضیان روستایی واگذار شود. اراضی ماده ۴ شامل زمینهای ملی است که در چارچوب ضوابط قانونی و با هدف تأمین زمین برای ساخت مسکن روستایی، حفظ جمعیت روستایی، جلوگیری از مهاجرت به شهرها، مقابله با تصرفات غیرقانونی و حفظ منابع طبیعی به متقاضیان واگذار میشود. در حالی که هدف این طرح، تسهیل خانهدار شدن روستاییان و جلوگیری از مهاجرت عنوان شده است، کارشناسان به دلیل نبود سازوکارهای شفاف نظارتی، احتمال میدهند مسیر برای شکلگیری رانت و تغییر کاربریهای غیرقانونی جدید فراهم شود.
تنگه هرمز؛ گلوگاه اکولوژیک
اگر تنگه هرمز تنها بهعنوان گذرگاهی برای انتقال نفت دیده شود، مهمترین پرسش این خواهد بود که چگونه میتوان جریان انرژی را بدون وقفه حفظ کرد. اما چنین نگاهی واقعیتی بسیار مهمتر را نادیده میگیرد؛ تنگه هرمز منطقهای با تنوع زیستی غنی و در عین حال بسیار شکننده است. این تنگه با جنگلهای حرا، کلونیهای پرندگان دریایی، آبسنگهای مرجانی، سواحل محل تخمگذاری لاکپشتهای دریایی و جزایر متعدد، یک کریدور باریک اکولوژیک است که از طریق آن آب میان خلیج فارس، دریای عمان و اقیانوس هند مبادله میشود و پیوندهای طبیعی را فراتر از مرزهای سیاسی برقرار میکند.
سقوط آزاد منابع آب تجدیدپذیر ایران؛ زنگ خطر ۷۵ درصد اتلاف سرمایههای آبی
گزارشهای جهانی از وضعیت بحرانی منابع آب ایران پرده برداشتهاند؛ از دست رفتن ۷۵ درصدی منابع آبی در سه دهه اخیر، سرانه آب تجدیدپذیر را از ۷ هزار مترمکعب به مرز هشداردهنده ۱۲۰۰ مترمکعب رسانده است. در حالی که ایران تمامی منابع تجدیدپذیر خود را مصرف میکند، پدیده «آوارگان اقلیمی» با مهاجرت ۸۰۰ هزار نفر از جنوب به شمال کشور، ابعاد جدیدی از این فاجعه زیستمحیطی را آشکار کرده است.
بنهها به استراحت نیاز دارند
امسال قرار بود دوباره نام بنههای زاگرس در ایلام با صمغگیری گره بخورد؛ همان درختان کهنسالی که هنوز جای تیغهای سالهای گذشته بر تنههایشان پیداست. اما این بار، پیش از آنکه فصل برداشت آغاز شود، مجوزها متوقف شدند. این تصمیم شاید فقط برای یک سال، بنهها را از زخمهای تازه دور نگه دارد، اما به جدالی که سالهاست میان کارشناسان، کنشگران محیطزیست و متولیان منابع طبیعی جریان دارد، پایان نداده است؛ جدالی بر سر این پرسش که آیا جنگلهای زاگرس هنوز تاب بهرهبرداری را دارند یا نه؟
بحران در «بام رامسر»؛ قلعه تاریخی مارکوه میان دوراهی تخریب و توسعه پایدار
آیا “بام رامسر” در حال فرو ریختن است؟ قلعه مارکوه که روزگاری دیدهبان نفوذناپذیر شمال ایران بود، اکنون در برابر فرسایش زمان و بیتوجهی مدیریتی بیدفاع مانده است. در حالی که گردشگران برای تماشای غروب خزر بر فراز این دژ باستانی صف میکشند، دیوارههای تاریخی آن زیر بار بودجههای تخصیصنیافته و پروژههای نیمهکاره کمر خم کردهاند. گزارش پیشرو به واکاوی علل توقف مرمت این اثر ۲۵۰۰ ساله و دوراهی دشوار میان بهرهبرداری تجاری یا حفاظت اصولی میپردازد.
مدیریت یکپارچه پایگاههای جهانی عباسآباد و ملی گوهرتپه؛ گامی بلند برای گردشگری پایدار مازندران
«از باغ جهانی عباسآباد با سازههای آبی شگفتانگیزش تا محوطه باستانی ۵ هزار ساله گوهرتپه؛ تدوین طرح مدیریت یکپارچه میراث فرهنگی در شرق مازندران با هدف ارتقای استانداردهای حفاظتی و رونق گردشگری پایدار، در مسیر اجرا قرار گرفت. این طرح که با حضور تیمهای تخصصی وزارت میراثفرهنگی آغاز شده، به دنبال ایجاد همافزایی میان صیانت از هویت تاریخی و توسعه زیرساختهای گردشگری در این منطقه ارزشمند است.»
