عکس‌هایی که به پلمب ختم می‌شوند

حواشی مربوط به پلتفرم «طاقچه» محدود به قطع همکاری برخی انتشاراتی‌ها با آن نبود و روز گذشته پس از آنکه مرکز توسعهٔ فرهنگ و هنر در فضای مجازی اعلام کرد طاقچه مجوز قانونی ندارد، این اپلیکیشن از دسترس خارج شد. «محمد سعید احدیان»، دستیار محمدباقر قالیباف دربارهٔ لایحهٔ عفاف و حجاب که چند روز پیش منتشر شد، روز یکشنبه در توییتی گفته بود که «در صورت نهایی شدن لایحهٔ جدید حجاب، حکم جریمهٔ این پلتفرم برابر با دو ماه سود این شرکت است و درصورت تکرار نیز جریمه‌های سنگین‌تری در انتظار این پلتفرم است.» این اتفاق درحالی‌است که پیش از آن ساختمان «دیجی‌کالا» به‌دلیل بی‌حجابی پلمب و مجوز استارتاپ «ازکی» نیز به‌دلیل مشابهی تا اطلاع ثانوی تعلیق شده است.

هفتهٔ گذشته تصویری از چند کارمند استارتاپ «طاقچه» منتشر شد که حاشیه‌های زیادی به‌همراه داشت. به‌دنبال آن خبرگزاری فارس در کمپینی اعلام کرد که این پلتفرم باید به‌دلیل مسئلهٔ حجاب تحریم شود و تعدادی از ناشران در واکنش به این عکس خواستار توقف همکاری با این اپلیکیشن شدند. با تمام این حاشیه‌ها روز یکشنبه طاقچه در بیانیه‌ای توضیح داد: «این عکس مقابل دیوار بیرونی و خارج از فضای کاری طاقچه گرفته شده و در هیچ‌یک از حساب‌های رسمی طاقچه انتشار نیافته است.» همچنین، در این بیانیه اعلام شده بود که «طاقچه ضمن پذیرش درخواست فسخ قرارداد ناشران، فرایند فسخ را در دستورکار قرار داده است.»
به‌دنبال این موضوع، «قوه‌ قضاییه» هم اعلام کرد که برای کارمندان شرکت طاقچه «به‌دلیل عدم رعایت حجاب» پروندۀ قضایی تشکیل شده است.
این ماجرا در ادامه واکنش نهادهای دولتی همچون خانهٔ کتاب و ادبیات ایران و بنیاد سینمایی فارابی را نیز به‌دنبال داشت و آنها هم از قطع همکاری با این اپلیکیشن خبر دادند.

بیانیهٔ انجمن فین‌تک: موجی از مهاجرت که همواره پس از تصمیمات سلبی این‌چنینی برای کسب‌وکارها پدیدار می‌شود، این‌بار نیز در حال ظهور است تا بخشی از دانش و تجربه‌ای را که می‌تواند زمینه‌ساز توسعهٔ نوآوری باشد، به‌سوی مهاجرت نخبگان سوق دهد

پلمب، تشکیل پروندهٔ قضایی، تعلیق مجوز
پیش از این در اتفاقی مشابه، ساختمان «دیجی‌کالا» روز اول مرداد به‌دلیل آنچه «بی‌حجابی» خوانده می‌شد، به‌طور موقت پلمب شد. خبرگزاری قوه قضاییه خبر داده بود که در پی انتشار تصاویری در فضای مجازی منتسب به کارمندان یکی از بخش‌های دیجی‌کالا مبنی‌بر «عدم رعایت حجاب از سوی کارمندان خانم در محیط کار»، در این رابطه پروندهٔ قضایی تشکیل شده است.
بعد از انتشار عکسی از کارکنان طاقچه و حواشی مربوط به آن، روز هشتم مرداد، مجوز کارگزاری بیمه‌ٔ «از‌کی» هم با حکم «کمیتهٔ عفاف و حجاب بیمه مرکزی» تعلیق شد. معاون نظارت بیمهٔ مرکزی «کشف حجاب» را دلیل تعلیق عنوان کرده و گفته بود: «به‌زودی این پرونده را‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ به مراجع قضایی ارسال می‌کنیم، تا در مورد آن حکمی صادر شود و تا زمانی که موانع رفع نشود، حکم تعلیق فعالیت به قوت خود باقی می‌ماند.»
«علی استاد هاشمی» در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس اضافه کرده بود: «درعین‌حال کسانی که از طریق این کارگزاری بیمه‌نامه‌هایی از شرکت‌های بیمه‌ای خریداری کرده‌اند، بیمه‌نامه‌های آنها به قوت خود باقی است و مشکلی برای آنها ایجاد نمی‌شود، اما مجوز این شرکت به‌عنوان کارگزار و واسط بین بیمه‌گزاران و شرکت‌های بیمه‌گر فعلاً تا اطلاع ثانوی تعلیق شده است.»
وزیر ارشاد: قطعاً در این زمینه از قانون صیانت می‌کنیم
در ادامه واکنش‌ها دربارهٔ پلتفرم «طاقچه»، محمد مهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی روز چهارشنبه، چهارم مرداد در حاشیهٔ جلسهٔ ه‍یئت دولت دربارهٔ اینکه اخیراً بعضی از فروشگاه‌های اینترنتی «شاهد کشف حجاب برخی از کارکنان‌شان» بوده‌اند و اقدامات انجام‌شده در این زمینه چیست؟ گفته بود: «در حوزهٔ عفاف و حجاب به دستگاه‌های تابعهٔ وزارت ارشاد دستور دادیم به‌صورت جدی مسئلۀ حجاب را پیگیری و اجرا کنند.»
او با بیان اینکه مرکز توسعهٔ فرهنگ و هنر در فضای مجازی به آنهایی که مجوزشان از وزارت ارشاد است رسیدگی می‌کند، گفته بود: «از آنهایی که مجوزشان مربوط به وزارت ارشاد است، قطعاً در این زمینه با قوت از قانون از آن مراقبت و صیانت می‌کنیم.»
مرکز توسعهٔ فرهنگ و هنر در فضای مجازی: طاقچه مجوز قانونی ندارد
اما واکنش‌ها محدود به صحبت‌های وزیر ارشاد و ناشران نبود. ایسنا نوشته است که دیروز روابط عمومی مرکز توسعهٔ فرهنگ و هنر در فضای مجازی اعلام کرده: «پیرو ماده ۲ قانون نحوه مجازات اشخاص که در امور سمعی و بصری فعالیت غیرمجاز دارند، همهٔ سکوهای ارائه‌دهندهٔ محتواهای فرهنگی مکلف به دریافت مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هستند.»
بنا بر این گزارش با توجه به اینکه سکوی ارائه‌دهندهٔ کتاب‌های دیجیتال طاقچه تاکنون اقدام به دریافت مجوزهای قانونی از مرکز توسعهٔ فرهنگ و هنر در فضای مجازی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و معاونت فرهنگی این وزارتخانه نکرده است، وفق ماده ۲ آیین‌نامه «ساماندهی و توسعهٔ رسانه‌ها و فعالیت‌های فرهنگی دیجیتال» این سکوی ارائه‌دهندهٔ کتاب‌های دیجیتال مکلف است نسبت به دریافت مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اقدام کند.
همچنین ماده ۲ «قانون نحوهٔ مجازات اشخاصی که در امور سمعی و بصری فعالیت‌های غیرمجاز می‌نمایند» بر دریافت مجوزهای لازم فعالیت از بخش‌های مرتبط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی توسط تمامی سکوهای ارائه‌دهندهٔ محتوای فرهنگی تأکید دارد.
مرکز توسعهٔ فرهنگ و هنر در فضای مجازی «ممانعت از فعالیت سکوهای انتشار محتوای فرهنگی بدون مجوز از وزارت فرهنگ» را در دستورکار خود قرار داده است.
هشدار انجمن فین‌تک دربارهٔ موج مهاجرت
علاوه‌بر «طاقچه»، «دیجی‌کالا» و «ازکی» از جمله استارتاپ‌هایی هستند که در روزهای اخیر بابت حجاب کارکنانشان با پلمب، لغو مجوز یا مسدودسازی روبه‌رو شده‌اند. انجمن فین‌تک هم در واکنش به اقدامات صورت‌گرفته در رابطه با این پلتفرم‌ها، روز هشتم مرداد با انتشار بیانیه‌ای، ضمن مخالفت با این اقدامات، آن را مانعی بزرگ و بحران‌زا بر سر راه توسعه‌ٔ بخش خصوصی دانست که نتیجه‌ای جز ناامیدی و افزایش مهاجرت نخواهد داشت.
در بیانیهٔ این انجمن در پی تعلیق مجوز «ازکی» آمده است: «این اقدامات نتیجه‌ای جز ناامید کردن پیکرهٔ دانش‌بنیان شرکت‌ها ندارد. موجی از مهاجرت که همواره پس از تصمیمات سلبی این‌چنینی برای کسب‌وکارها پدیدار می‌شود، این‌بار نیز در حال ظهور است تا بخشی از دانش و تجربه‌ای را که می‌تواند زمینه‌ساز توسعهٔ نوآوری باشد، به سوی مهاجرت نخبگان سوق دهد.»
این بیانیه همچنین تأکید کرده که تعلیق مجوز فعالیت شرکت «ازکی» و اعلام آن از طریق رسانه «رویه‌ای غیرمعمول» است که «نتیجه‌ای جز از دست رفتن اعتماد اجتماعی»، «آسیب جدی به بدنه‌ی دانش‌بنیان و نوآور اقتصاد» و «ناامید کردن نیروی کار متخصص» ندارد.
علاوه بر انجمن فین تک، رئیس هیأت مدیره سازمان نصر تهران به تعلیق و پلمب برخی کسب‌وکارهای حوزه اقتصاد دیجتال به دلیل کشف حجاب واکنش نشان داده است. «حسین اسلامی» دیروز در صفحه توییتر خود نوشت: «ضمن تاکید بر تبعیت از قانون -و نه نظرات شخصی-، این نحوه برخورد با کسب‌وکارهای اقتصاد دیجیتال به هیچ وجه منطقی و قابل قبول نیست. سکوت در فضای رسانه‌ای بیش از این دیگر جایز نیست. واکنش علنی نشان خواهیم داد.»
اما ادعای نداشتن مجوز در حالی بیان می‌شود که برخی کاربران، تصویری از مجوز این پلتفرم را که قبلاً توسط وزارت ارشاد صادر شده است، در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده‌اند.
حالا با از دسترس خارج شدن طاقچه تکلیف کاربرانی که قبلاً از این پلتفرم کتاب خریداری کرده‌اند، مشخص نیست. همچنین پرسش اینجاست که آیا قرار است این رویه دربارهٔ سایر پلتفرم‌هایی که خدمات این‌چنینی را به روش‌های نوین ارائه می‌دهند، تکرار شود یا خیر.