ظرفیت تهران دیگر تمام شده است و در هیچکدام از مناطق آن دیگر نمی‌توان جمعیت بیشتری گنجاند. این جمله‌های گزارش تازه مرکز پژوهش‌های مجلس است. در این گزارش تاکید شده است که «هیچکدام از مناطق 22گانه تهران دیگر نمی‌توانند پذیرای جمعیت بیشتر و توسعه شهری بیشتری باشند و حتی نیاز است به نحوی با کاهش تراکم جمعیت، زمینه ساختار بوم شناسی شهر را فراهم کرد.»
این گزارش آلودگی هوا، آب، خاک، آلودگی صوتی، تجمع پسماند و تخریب پوشش گیاهی از جمله تهدیدات جدی برای تاب‌آوری شهرها عنوان شده است. از نظر نویسندگان این گزارش 82 درصد مناطق شهری تهران فشار زیاد تا خیلی زیاد محیط زیستی را تحمل می‌کنند و این «زنگ خطری برای دیگر کلانشهرهای کشور است.» داده‌های گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس اما تا چه اندازه همگام با تصمیمات مدیریت شهری تهران است؟ تصمیماتی که مدتی است در قالب قرارگاه جهادی مسکن دنبال می‌شود. یکی از اعضای شورای شهر تهران هم در این رابطه گفته است: «شهرداری تهران ساخت و ساز را در مناطقی هدف قرار داده است که براساس پژوهش‌های مجموعه مطالعاتی خود این نهاد، ظرفیت برد زیست محیطی آن‌ها توان بارگذاری بیشتری را ندارد.»

گزارش تازه مرکز پژوهش‌های مجلس «ظرفیت برد محیط زیستی شهر تهران» را سنجیده است. براساس یکی از تعاریف این گزارش «ظرفیت برد را حداکثر فشاری که محیط زیست با اطمینان کامل می‌تواند متحمل شود، تعریف کرده است.» این فشار می‌تواند ناشی از جمعیت یا سرانه مصرف مواد و انرژی یا تولید پسماند آنها باشد. براساس یک تعریف دیگر اما ظرفیت برد، آستانه‌ای محیط زیستی است که تجاوز از آن می‌تواند خسارت‌های جبران ناپذیری برای محیط زیست منطقه به بار بیاورد. با استناد به این تعاریف منطقه یک با عدد فشار 363 بیشترین فشار کلی و منطقه 22 با عدد 247 کمترین فشار کلی را به خود اختصاص داده است.
پارسال هم مرکز مطالعات شهرداری تهران، گزارشی مشابه آنچه مرکز پژوهش‌های مجلس منتشر کرده است، ارائه داده بود. در این گزارش نیز آمده بود که فشار محیط زیستی در تمام مناطق به جز 4 منطقه 5،9،21 و 22 خیلی زیاد و بحرانی است و باید اقداماتی در راستای کاهش فشار مولفه‌های جمعیت صورت داد. عدد فشار مولفه ترافیکی در گزارش مرکز مطالعات شهرداری تهران نیز سنجیده شده بود، براساس آن گزارش مناطق 1، 2، 7 و 21 دارای فشار زیاد، مناطق 3 و 12 دارای فشار خیلی زیاد و منطقه‌ی 6 دارای فشار بحرانی هستند. عدد فشار مولفه آب که در این گزارش سنجیده شده است اما قصه متفاوتی دارد و تقریبا می‌توان گفت که تمام مناطق شهر تهران فشار زیادی در این حوزه بر محیط زیست وارد می‌کنند. بر این اساس مناطق 5 و 22 دارای فشار زیاد، مناطق 9، 10، 18 و 21 دارای فشار خیلی زیاد و مناطق 1، 2، 3، 4، 6، 7، 8، 11، 12، 13، 14، 15، 16، 17، 19 و 20 دارای فشار بحرانی بر محیط زیست کلان‌شهر تهران هستند. گزارش مرکز شهرداری تهران در سال گذشته با عنوان: «برآورد فشار محیط زیستی وارد بر شهر تهران با به‏‌کارگیری مدل عدد فشار ظرفیت برد شهری» در نهایت نتیجه گرفته است که «عدد فشار کلی تمامی مناطق شمالی، شرقی و جنوبی کلان‌شهر تهران (به جز مناطق 2، 5، 21 و 22) در سال 1399، معادل با فشار خیلی زیاد و ظرفیت برد آستانه است.»

پارسال هم مرکز مطالعات شهرداری تهران، گزارشی مشابه آنچه مرکز پژوهش‌های مجلس منتشر کرده است، ارائه داده بود. در این گزارش نیز آمده بود که فشار محیط زیستی در تمام مناطق به جز 4 منطقه 5،9،21 و 22 خیلی زیاد و بحرانی است و باید اقداماتی در راستای کاهش فشار مولفه‌های جمعیت صورت داد

نتایج این پژوهش‌ها اما با اقدامات مدیریت شهری همسو نیست. مدتی است که ساخت واحدهای مسکونی در قالب قرارگاه جهادی مسکن به گواه رسانه‌ها آغاز شده است. قرارگاهی با هدف خانه دار شدن مردم تهران که مثلا آذر پارسال، ساخت 11 هزار واحد مسکونی آن در نفرآباد شهرری آغاز شد. یکی از اعضای شورای شهر تهران هم دیروز در جلسه علنی پارلمان شهری به این موضوع بارگذاری‌های جمعیتی و پروژه‌های شهرداری تهران انتقاد کرد. ناصر امانی با اشاره به گزارش تازه مرکز پژوهش‌های مجلس گفت: «به نظر می‌رسد به داده‌های این مطالعات در طرح‌های توسعه شهر تهران توجه چندانی نمی‌شود، نمود این موضوع را می‌توان در پروژه ساخت مسکن در شهر تهران که بخشی از آنرا شهرداری تهران برعهده گرفته است مشاهده کرد، شهرداری تهران ساخت و ساز را در مناطقی هدف قرار داده است که براساس پژوهش‌های مجموعه مطالعاتی خود این نهاد، ظرفیت برد زیست محیطی آن‌ها توان بارگذاری بیشتری را ندارد. رئیس سازمان نوسازی شهرداری تهران مرداد ماه سال گذشته به رسانه‌ها گفته بود بیشتر پروژه‌های مسکن در منطقه 18، 19، 21 که دارای عرصه‌های رها شده هستند اجرا خواهد بود. بخشی از پروژه‌ها نیز در بافت فرسوده و ناپایدار اجرا می‌شود.»
یک شهرساز و معمار منظر نیز در گفت‌وگو با «پیام ما» می‌گوید وقتی ساخت و ساز در شهری آغاز می‌شود، نیازمند زیرساخت‌هایی است که عمدتا به آنها توجه نمی‌شود. شادی آیین می‌گوید: «ساخت و ساز در شهر نقطه‌ای نیست و مانند سرطان گسترش پیدا می‌کند، تمام ساختمان‌ها نیاز به زیرساخت دارند که عمدتا به آن کم توجهی می‌شود.» او چاره کار را در دور شدن کارخانه‌جات از سطح شهر و البته استفاده از فضاهای مرده و بلاک شده شهر می‌داند. او می‌گوید در قدم بعدی باید با برنامه‌ریزی جمعیت تهران را کاهش داد: «اگر امکانات در شهر تنها در یک نقطه متمرکز نباشند، جمعیت هم در آن نقطه متمرکز نخواهد شد.» سعید ایزدی، معاون اسبق وزارت راه و شهرسازی هم پیشتر به «پیام ما» گفته بود: «شهر تهران نه ظرفیتی برای توسعه دارد و نه تاب و تحمل هرگونه بارگذاری جدید را دارد. شهر تهران را بحران‌هایی مثل فرونشست و زلزله هم تهدید می‌کند. تهران به هیچ عنوان امکان بارگذاری جدید ندارد و باید در وضع موجود ساماندهی شود. این موضوع را علاوه بر طرح جامع، طرح‎‌های دیگری که حتی مدیریت شهری تهیه کرده است، تایید کردند اما متاسفانه هنوز اصرار بر بارگذاری وجود دارد.»