این روزها که حضور زنان در فضای اجتماعی پررنگ، تاثیرگذار و جریان‌ساز شده و زنان روزنامه‌نگار زیادی در عرصه مطبوعات فعال هستند که بعضا برای این حضور و فعالیت تخصصی هزینه‌های زیادی را هم متحمل می‌شوند، بد ندیدیم سابقه این حضور را در تاریخ مطبوعات بررسی کنیم. از این هفته ستونی خواهیم داشت برای معرفی روزنامه‌های مخصوص زنان از عصر قاجار تا آخر دوره پهلوی دوم و هر هفته یکی از این روزنامه‌ها را معرفی و بررسی می‌کنیم.
هر چند که به طور مشخص نمی‌توانیم از اولین روزنامه‌نگاران زن نام ببریم، چرا که آنها زنان نویسنده‌ای بودند که نوشته‌های خود را اغلب با نام مستعار برای نشریاتی چون «حبل‌المتین» و «ندای وطن» می‌فرستادند؛ می‌توانیم از نخستین روزنامه‌های مخصوص زنان نام ببریم. اولین مجوزی که به نام یک زن در ایران صادر شد، مجوز چاپ روزنامه «دانش» برای خانم دکتر کحال در تاریخ ۲۵ شعبان ۱۳۲۸ قمری از طرف وزارت معارف و اوقاف و فواید عامه بود.
روزنامه دانش با رویکردی کاملا غیرسیاسی با سرلوحه‌ای به این مضمون شروع به کار کرد: «روزنامه‌ایست اخلاقی علم خانه‌داری، بچه‌داری، شوهرداری، مفید به حال دختران و نسوان و به‌کلی از پلتیک و سیاست مملکتی سخن نمی‌راند.»
سیاست نانوشته‌ای که در سرلوحه حرفی از آن به میان نیامد اما در تمام شماره‌های روزنامه با جدیت دنبال شد، حفظ جایگاه زن به همان شکل سنتی و فقط در قالب زن خانه‌دار، همسر وظیفه‌شناس و مادر نمونه بود. خانم دکتر کحال زنان را تشویق می‌کرد که حریم مقدس خانه را جدی بگیرند و با پذیرفتن مسئولیت خانه‌داری و تربیت فرزندان، مسئولیت اداره کشور و صیانت از مملکت را به مردان بسپارند! عمده مطالب این روزنامه در مورد سلامت کودکان و وظایف خانه‌داری بود. در مقاله‌ای به نام «رسم شوهرداری» در شماره دو این روزنامه آمده است که:
«در ترتیبات راحتی شوهر مواظب باشید، مثلا غذای او را به وقت حاضر نمایید و در زمستان کرسی یا بخاری او را گرم و حاضر بدارید… شما اگر از جایی دلتنگی دارید وقتی که شوهر وارد خانه شد با روی گشاده او را استقبال نموده، تعارفات رسمانه را به‌جا بیاورید و آن اوقات تلخی را پنهان نمایید، مبادا مرد بیچاره هم از جای دیگر اوقات‌اش تلخ باشد، وقتی که خانه آمد بر اوقات تلخی او بیافزایید و حال آن‌که باید رفع اوقات‌تلخی از او بشود.»
تقریبا شروع ناامیدکننده‌ای بود. بعد از تلاش زیاد اولین حضور رسمی مکتوب زنان اتفاق افتاده بود اما به جای ورود به مسائل اساسی مثل ازدواج در سن پایین، چند همسری، برابری اجتماعی و دغدغه‌های این‌چنینی به مسائلی مثل تامین رفاه مرد به‌عنوان وظیفه زن، عدم دخالت در امور مهم اجتماعی و تثبیت حضور زن در خانه می‌پرداخت.
اما تمام مطالب آن هم به این شکل نبود و یکی از قسمت‌های مفید روزنامه دانش که قدم بسیار مهمی هم برای پیشرفت زنان بود تاکید بر مسئله آموزش دختران و تاسیس دبستان‌های دخترانه است. خانم دکتر کحال در چند شماره از روزنامه دانش با اشاره به این نکته که تحصیل از دختران این آب و خاک مادران بهتر و باسوادتری می‌سازد که با تربیت درست اطفال از آغاز تولد، راهگشای بسیاری از مشکلات و عقب‌ماندگی‌های اجتماعی می‌شوند، مردان را به پیگیری برای ایجاد شرایط مساعد تحصیل دختران دعوت می‌کند.
نام حقیقی مدیرمسئول روزنامه دانش، خانم عفت سیاح سپانلو است که بعد از ازدواج با آقای دکتر حسین کحال به خانم دکتر کحال تغییر کرده و به همین نام فعالیت می‌کردند. همچنین از آقای دکتر کحال چشم‌پزشکی را هم یاد گرفته و در مطب ایشان بیمارهای زن را ویزیت می‌کردند. اعلان مطب دکتر کحال از اعلان‌های ثابت این روزنامه بود. در صفحه نخست روزنامه دانش نوشته شده: اعلان‌های صفحه نخست سطری یک قران و و صفحه آخر ده‌شاهی. همین‌طور قیمت اشتراک سالیانه روزنامه در تهران ۱۲ قران، سایر ولایات ۱۵ قران و بلاد خارجه ۷ فرانک.
البته باید این نکته را در نظر داشته باشیم که روزنامه اصطلاحی است که در زمان قاجار به تمام جراید اطلاق شده و روزنامه دانش در واقع نشریه‌ای بود متشکل از ۸ صفحه که در ابتدا هفته‌ای یک مرتبه و بعد از چند شماره هر دو هفته یک‌بار چاپ و توزیع می‌شد.
روزنامه دانش بعد از چاپ سی شماره و با مرگ همسر خانم دکتر کحال، که مشوق و بانی این جریده بود، تعطیل شد.