وفادار به توسعه پایدار

کاترین هم رفت. کاترین عزیز ما که فریادگر زمین پاک، طبیعت سبز و معیشت پایدار جوامع بومی بود. کاترینِ خستگی‌ناپذیر، پرتلاش، باورمند و عاشق. کاترینِ ما که همراه با عشایر کوچرو، عرصه‌های مرتعی ییلاق و قشلاق را در همه‌جای ایران گام‌به‌گام پیموده بود؛ با شاهسون‌ها، بختیاری‌ها، قشقایی‌ها، عشایر بویراحمدی، کردهای کردستان، عرب‌های خوزستان و سال‌های طولانی در میان جوامع بومی آفریقا.
خانم دکتر «خدیجه کاترین رضوی» که مدیریت اولین سازمان غیردولتی را بعد از پیروزی انقلاب به برعهده داشت، به همراه شخصیت شناخته شده محیط زیست جهانی دکتر «محمدتقی فرور»، موسسه توسعه پایدار و محیط زیست (سنستا) را به کانونی برای تربیت صدها تسهیلگر و متخصص حوزه اجتماعی و توسعه پایدار و مجری ده‌ها طرح‌ زیست‌محیطی، حیات وحش، معیشت پایدار، فقرزدایی، مقابله با بیابانزایی و تخریب سرزمین، امنیت و حاکمیت غذایی، پایدارسازی ساختار اجتماعی و توان‌افزایی جوامع محلی به ویژه عشایر کوچرو تبدیل کرد. همه ما در طول این سال‌ها، سنستا را «کانون» صدا می‌زدیم و امروز به جرات می‌توان گفت که از تسهیلگران شناخته‌شده کشور کسی را نمی‌توان یافت که در طول سال‌های فعالیتش ارتباطی با کانون نداشته باشد.کاترین حفاظت از محیط زیست را جزء لاینفک زندگی جوامع محلی به‌ویژه عشایر و از فرآیند توسعه پایدار می‌دانست. او تمام مظاهر فرهنگی جوامع بومی را دوست داشت و آن را نماد هویت جوامع می‌دانست؛ دانش بومی، آداب و سنت‌هایشان را ارج می‌نهاد و برای شکوفا شدن آن‌ها و کارکردشان در زندگی اجتماعی جوامع محلی می‌کوشید. کاترین انسان را شایسته برخورداری از هویت فرهنگی، معیشت پایدار و زندگی سالمِ هماهنگ با طبیعت می‌دانست. در مدت 25 سالی که با کاترین آشنا بودم، او را ذره‌ای به دور از این باورها ندیدم.آخرین بار شب عید امسال زنگ زد. تا جواب دادم، با صدای پرانرژی و امیدبخش همیشگی‌اش گفت: «خیلی خوشحالم نوروزی جان. خوشحالم که هستی توی پروژه. تورو خدا نذارین این طرح را هم مثل اونای دیگه خراب کنن. می‌بینی که درست نمیشه. هر کاری می‌کنیم نمیشه. اما امیدمون رو از دست نمی‌دیم. عقب‌نشینی نمی‌کنیم» مثل همیشه مستقیم رفته بود سر اصل موضوع.اول متوجه نشدم در مورد چه چیزی حرف می‌زند تا اینکه اسم دشتِ سیستان را بر زبان آورد. تازه فهمیدم که خوشحالی‌اش بخاطر خبری بوده که من به همراه یکی دو عکس از کارگاه مشارکتی با روستاییان دشتِ سیستان در صفحه اینستاگرامم به اشتراک گذاشته بودم و نوشته بودم که تسهیلگری یکی از پروژه‌های UNDP در سیستان را بر عهده دارم. کلی حرف زدیم. از آرزو و امیدهایش گفت. باز هم نگران عشایر و جوامع محلی و منابع طبیعی کشور بود. باز هم از معیشت پایدار و تشکل‌های توسعه پایدار عشایر کوچرو حرف زد. تنها حسی که نمی‌شد از آهنگ صدایش و از کلام دلنشینش گرفت بیماری‌اش بود. طوری حرف می‌زد انگار تمام امیدهای دنیا و عشق به زندگی را یکجا در دل خود جمع کرده است. چقدر خوشحال شدم که گویا بر بیماری‌اش غلبه کرده و اینطور پرانرژی صحبت می‌کند. پیشنهاد کرد «ماهی یک بار همه بچه‌های قدیمی را در کانون جمع کنیم و دورهمی داشته باشیم.» با انرژی صحبت می‌کرد، اما الان می‌فهم که خودش می‌دانست زمان زیادی ندارد. انگار با پیشنهاد قرار دورهمی ماهانه در کانون، می‌خواست به ما گوشزد کند که «کانون را فراموش نکنید. هنوز خیلی کارها باقی مانده که انجام نشده. آرزوها و باورهای ما را از یاد نبرید. به آن‌ها عمل کنید»کاترین عزیز ما، «جیران»اش را تنها گذاشت و به بی‌پایانگی عشق پیوست. هر چند در جریان بیماری‌اش قرار داشتیم، ولی آخرین تماسش و عشق و علاقه پایان‌ناپذیرش به باورهای سبزش، امیدوارمان کرده بود که به زندگی برگشته است.
حیف که میسر نشد. یادش گرامی و سبز باد.