معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست، با اشاره به وضعیت بحرانی میش‌مرغ و یوزپلنگ آسیایی، برنامه‌های این سازمان را برای حفظ این گونه‌ها تشریح کرد.
به گزارش سازمان حفاظت محیط زیست، حسن اکبری گفت: در سازمان حفاظت محیط زیست علاوه بر انجام اقدامات حفاظت فیزیکی برای حفظ حیات وحش کشور به سمت اجرای برنامه‌های مدیریتی دیگر هم رفته‌ایم.
به عنوان مثال، گوزن زرد ایرانی قبلا در بسیاری از زیستگاه‌های خوزستان و بخش‌هایی از زاگرس زندگی می‌کرده است. این گونه در طبیعت منقرض شده و در حال حاضر تعدادی از این گونه در سایت‌های تکثیر سازمان وجود دارد، ما در تلاش هستیم که زیستگاه‌های مناسبی برای گوزن زرد ایرانی به ویژه در حوزه زاگرس پیدا کنیم و با اجرای برنامه‌های حفاظتی آنها را به طبیعت برگردانیم چون ارزش وجود این گونه‌ها در این است که در طبیعت زندگی کنند.
بازگشت گور ایرانی به طبیعت
او با بیان اینکه کارهای زیادی درباره گورخر ایرانی انجام شده است، افزود: گورخر ایرانی گونه‌ای بوده که قبلا در بیشتر دشت‌های ایران مرکزی از سمنان گرفته تا جنوب فارس و بخش‌هایی از شرق کشور پراکنش داشته است اما به واسطه شکار بی‌رویه و تخریب زیستگاه به دو منطقه یکی در توران سمنان و دیگری در بهرام گور فارس محدود شده است.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: سازمان محیط زیست طرح‌های تکثیر گورخر ایرانی را در چندین استان اجرا کرد و ما موفق شدیم در ۳ نقطه اینها را به طبیعت بازگردانیم، این اتفاق اخیرا در پارک ملی کویر بین استان‌های سمنان و تهران افتاده است، البته این پروژه در حال تکمیل است و بنا داریم تعدادی دیگر از این گونه را به طبیعت برگردانیم.
اکبری، گونه‌هایی همچون آهو، جبیر و مرال را از دیگر گونه‌هایی عنوان کرد که در مراکز تکثیر قرار دارند و گفت: در حال حاضر ۳۵ مرکز تکثیر در کشور وجود دارد که البته فعالیت بعضی از اینها ضرورت ندارد و بهتر است زودتر تعیین تکلیف شوند و این موضوع در برنامه سازمان قرار دارد.
وضعیت بحرانی یوزپلنگ آسیایی و میش‌مرغ
او عنوان کرد: در مورد برخی از گونه‌ها مانند یوزپلنگ آسیایی و میش‌مرغ وضعیت بسیار حاد است، این گونه‌ها به دلیل تغییراتی که در زیستگاهشان اتفاق افتاده، وضعیت بحرانی دارند و نیاز است که توجه ویژه‌ای به آنها داشته باشیم.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست، ادامه داد: در گذشته یوزپلنگ در کشورهای اطراف ما و در اغلب مناطق ایران مرکزی و شرق کشور وجود داشت اما در حال حاضر این گونه جانوری در کشورهای همسایه ایران به طور کلی منقرض شده و در ایران هم به بخش‌هایی از استان‌های یزد، خراسان جنوبی، کرمان و سمنان محدود شده است که البته جمعیت آن در ۳ استان یزد، خراسان جنوبی و کرمان بسیار ناچیز است اما در استان سمنان چند خانواده از این یوز زندگی می‌کنند.
او افزود: امسال تمام توان خود را بر این منطقه متمرکز کرده‌ایم تا به هر شکل ممکن این گونه در معرض انقراض را نجات دهیم.
اکبری در عین حال بر سخت بودن این کار تاکید کرد و گفت: وقتی جمعیت یک گونه در طبیعت از یک حد مشخص پایین‌تر می‌آید، کوچکترین تغییرات می‌تواند به انقراض آن منجر شود تا آنجا که به فرض نازایی یک یوزپلنگ ماده می‌تواند سرنوشت جمعیت را تغییر دهد.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست، تصریح کرد: یوزپلنگ گونه‌ای است با قلمرو بسیار وسیع و جابه‌جایی‌های زیاد در حالی که در شرایط حاضر امکان این جابه‌جایی به دلیل توسعه جاده‌ها، معادن و… از بین رفته و این موضوع مشکلاتی را برای این گونه جانوری به وجود آورده است.
او، پیشگیری از انقراض یوزپلنگ آسیایی را بسیار هزینه‌بر دانست و گفت: ما در این زمینه با کمبود اعتبار مواجه هستیم البته در حال رایزنی با سازمان برنامه و بودجه هستیم که بتوانیم این کار را انجام دهیم.
اکبری ادامه داد: ما برای دیگر گونه‌های در خطر انقراض از جمله میش‌مرغ هم برنامه‌های خاصی را در نظر گرفته‌ایم که شامل آموزش، حذف مستثنیات، کنترل محل‌های حضور و کریدور گونه‌ها و اقدامات دیگری است که سازمان می‌تواند بسته به نوع گونه انجام دهد.
برقراری ارتباط با ۱۰ مرجع بین‌المللی برای حفظ گونه‌ها
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست از ارتباط این سازمان با دست‌کم ۱۰ مرجع بین‌المللی برای حفظ گونه‌ها خبر داد و افزود: مهم‌ترین این مراجع، کنوانسیون تنوع زیستی است، ما با این مراجع تبادل داده داریم یعنی هم از آنها اطلاعات می‌گیریم و هم به آنها اطلاعات می‌دهیم، حتی در مواردی با این مراجع پروژه‌هایی تعریف شده و اعتبارات مالی از آنها گرفته‌ایم.
او عنوان کرد: اگرچه این ارتباطات در چند سال اخیر کاهش یافته است اما ما در دولت سیزدهم و با مدیریت جدید سازمان محیط زیست به شدت در تلاشیم که در کنار حفظ منابع ژنتیکی کشور، با دنیا هم تعامل سازنده داشته باشیم تا از ظرفیت‌های علمی‌ و فناورانه دیگر کشور برای حفاظت از حیات وحش استفاده کنیم و هم داده‌های خود را با آنها به اشتراک بگذاریم، این اقدامات موجب می‌شود که بتوانیم برای گونه‌های مختلف جانوری به‌ویژه در مورد گونه‌های مهاجر برنامه‌های بهتری داشته باشیم.
اکبری، بیماری‌های حیات وحش را معضلی نسبتا جدید اما خسارت‌بار برشمرد و تصریح کرد: اگر حیات وحش دچار بیماری شود، درمانش خیلی سخت است. بنابراین عمدتا باید روی پیشگیری هزینه کنیم.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی با بیان این موارد گفت: بعضی از بیماری‌ها از طریق دام به حیات وحش منتقل می‌شوند مثل طاعون نشخوارکنندگان کوچک که امسال ۹ کانون آن در کشور شناسایی شد. در مورد پرندگان هم مهم‌ترین بیماری، آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان است که بیشتر در پرندگان مهاجر اتفاق می‌افتد.