تهران شهری است که بخش بزرگی از وقت و انرژی شهروندانش در ترافیک و جابه‌جایی‌های روزانه هدر می‌رود؛ شهری که آلودگی هوا، خودرومحوری و دشواری دسترسی به حمل‌ونقل عمومی، انتخاب‌های شهروندان برای حرکت در آن را محدود کرده است. در چنین شرایطی، دوچرخه‌اشتراکی می‌تواند چیزی فراتر از چند دوچرخه و ایستگاه در خیابان‌های شهر باشد؛ حلقه‌ای میان حمل‌ونقل عمومی و مقصد نهایی، فرصتی برای گسترش حمل‌ونقل فعال و حتی ابزاری برای دسترسی عادلانه‌تر به فرصت‌های شهری. اما مسئله فقط «داشتن دوچرخه‌اشتراکی» نیست. تجربه‌ها و پژوهش‌های بررسی‌شده نشان می‌دهند که بدون زیرساخت ایمن و پیوسته، قیمت قابل‌پرداخت، توزیع عادلانه در محله‌های مختلف و توجه به نیاز گروه‌های گوناگون، این طرح نمی‌تواند به تحرک عادلانه و تحقق حق به شهر منجر شود. از سوی دیگر، توسعه دوچرخه‌سواری با سلامت جسم و روان، کاهش وابستگی به خودرو و افزایش تعامل شهروندان با فضای شهری نیز پیوند دارد. در این پرونده، با همین نگاه به سراغ استادان و دانشجویان شهرسازی رفته‌ایم تا از زوایای مختلف بپرسیم دوچرخه‌اشتراکی چه جایگاهی در آینده شهرهای ایران دارد و تهران برای تحقق آن چه کم دارد؟

کوهستان محلی برای ارتباط عمیق با طبیعت و به چالش کشیدن توانایی‌‌های خویش است؛ جایی که بدون حضور هیچ تماشاچی تنها با انگیزه‌های درونی باید تلاش کرد. کوهستان برخلاف زیبایی و شکوه خیره‌کننده خود خطرات زیادی نیز به‌همراه دارد که درصورت نبود آموزش می‌تواند به قیمت جان کوهنورد تمام شود. اینجاست که نقش آموزش پررنگ می‌شود؛ آموزشی که در ایران از حدود ۷۰ سال پیش و با تأسیس فدراسیون کوهنوردی آغاز شد. آموزش کوهنوردی و بهبود آن مسیری پرفرازونشیب در ایران طی کرد تا به ساختار امروزی رسیده است. حال این تجربه در مسیر آموزش دوستی با کوهستان، پلی برای ایجاد یک ارتباط فرامرزی و یک تعامل سازنده با کشوری در همسایگی ایران شده است؛ کشوری که جزئی از پهنه بزرگ فلات ایران است و قله‌هایی مرتفع‌تر از دماوند را در مرزهای خود جای داده است. افغانستان همسایه شرقی ایران که صعود به قلل هفت‌هزارمتری آن در تاریخ کوهنوردی ایران نیز ثبت شده است. حال با ایده‌پردازی کوهنورد پیشکسوت ایرانی و حمایت فدراسیون کوهنوردی ایران و افغانستان، فرصتی برای تبادل تجربه ایران در زمینه آموزش کوهنوردی به کوهنوردان افغانستانی فراهم شده است که گامی مثبت در افزایش تعامل دو کشور فارسی‌زبان است.

در سال‌های نه‌چندان دور توسعهٔ استفاده از دوچرخه جزو طرح جامع تهران بود و قرار بود دوچرخه سهم یک و نیم درصدی در حمل‌ونقل شهر تهران ایفا کند. با این حال اکنون برخی مدیران شهری استفاده از دوچرخه در تهران را طرحی شکست‌خورده می‌دانند و با همین منطق پروندهٔ دوچرخه را بسته‌شده می‌دانند و تلاش‌های گذشته را هم ناشی از سلیقه شخصی قلمداد می‌کنند. آنها معتقدند به دوچرخه بهای زیادی داده شده است. سیدمحمد آقامیری، عضو شورای شهر تهران، بر این نظر است که شمار دوچرخه‌سوارهایی که در تهران تردد می‌کنند‌،‌ محدودند. بنابراین از نظر او ترویج این کار چندان سودمند نیست.

سفرنامه‌ها فراتر از اوضاع سیاسی و فرهنگی یک کشور یا شهر، اطلاعاتی دربارهٔ اوضاع اجتماعی و محیط‌زیستی آن به ما می‌دهند. نمونه‌اش مجموعهٔ «بمبئی رقص الوان»!‌ خوانش این مجموعه فراتر از اوضاع و احوال سیاسی و فرهنگی این شهر،‌ اطلاعاتی دربارهٔ نحوهٔ زیست مردم به ما می‌دهد،؛ اینکه در آن زمان وضعیت آب آشامیدنی یا بهداشت به چه شکل بود. این سفرنامه‌ها همچنین اطلاعاتی از فضایی دارد که تحت‌عنوان باغ‌وحش مورد استفاده قرار داشت.

تاریخ محیط‌زیست ایران با نام «اسکندر فیروز» گره خورده است؛ اغلب افراد او را اولین شخصیتی می‌دانند که حفاظت از گونه‌های حیات‌وحش در ایران را پایه‌گذاری کرد. این درحالی‌است که «منوچهر ریاحی» سال ۱۳۳۴ پیش‌نویس اولین قانون شکار در ایران را نوشت. قانونی که ریاحی برای تصویب آن پافشاری و جهد تمام کرد، آغازی برای راه سخت حفاظت از حیات‌وحش در ایران بود. در پنجاه‌وششمین جلسهٔ سفرنامه‌خوانی، کتاب خاطرات منوچهر ریاحی با عنوان «سراب زندگی، گوشه‌های مکتومی از تاریخ معاصر ایران» بررسی شد. در این نشست «حمیدرضا میرزاده» فعال و خبرنگار باسابقهٔ محیط‌زیست به معرفی این کتاب و شخصیت منوچهر ریاحی پرداخت.

گزارشی برای ‌آنها که می‌خواهند به همسایه شرقی سفر کنند