|پیام ما|هجوم ملخ‌های صحرایی به زمین‌های کشاورزی و باغات و مراتع به ویژه زمین‌های کشاورزی جنوب کشور چند سال است که خسارات اقتصادی و محیط زیستی بسیاری در پی دارد. همچنین امسال با کاهش چشمگیر علوفه در مراتع به دلیل خشکسالی، هجوم ملخ‌ها به زمین‌های کشاورزی و باغات بیشتر هم شده است. انتظار می‌رود تا پایان تیرماه هجوم دیگری از ملخ‌ها از کشور عربستان هم باز هم به زمین‌های کشاورزی صدمه بزند. بر همین اساس مصوبه‌ای برای مبارزه با این آفت در هیات دولت به تصویب رسید که روز گذشته معاون اول رئیس‌جمهور بودجه آن را ابلاغ کرد.

با هجوم ملخ‌های صحرایی به زمین‌های کشاورزی و پیش‌بینی ادامه هجوم‌ها تا آخر تیرماه معاون اول رئیس‌جمهور، مصوبه مربوط به اختصاص اعتبار به سازمان حفظ نباتات کشور برای مقابله با آفت ملخ صحرایی در تمامی استان های در معرض تهدید در سطح کشور را ابلاغ کرد.
هیئت وزیران در ۲ تیرماه ۱۴۰۰، با اختصاص مبلغ ۵۰۰ میلیارد ریال اعتبار هزینه‌ای به سازمان حفظ نباتات کشور برای خرید سموم، تجهیزات و لوازم سمپاشی، رصد و پایش میدانی و انجام عملیات مبارزه در تمامی استان‌های مورد تهدید آفت ملخ صحرایی در سطح کشور، موافقت کرد.
بر اساس این مصوبه سازمان حفظ نباتات موظف شد علاوه بر نظارت فنی و اجرایی بر روند انجام فرآیند پایش و سم پاشی و فعالیت در این زمینه، گزارش عملکرد اعتبارات در نظر گرفته شده را هر سه ماه به سازمان‌های مدیریت و برنامه‌ریزی و مدیریت بحران کشور ارسال کند. روز گذشته اسحاق جهانگیری، بودجه این مصوبه را به استان‌ها ابلاغ کرد.
بر اساس گفته کیخسرو چنگلوایی، رئیس سازمان حفظ نباتات، هجوم ملخ‌های صحرایی در سال زراعی ۹۷ آغاز شد و روزانه این آفت ۱۱.۵ میلیارد تومان تنها به تولید گندم کشور آسیب وارد می‌کرد.
در سال زراعی جاری بنابر اظهارات سعید معین، مدیرکل دفتر مبارزه با آفات عمومی و همگانی سازمان حفظ نباتات کشور، از آبان سال گذشته تا 25 خردادماه سال 1400 در مجموع ۱۹ هزار هکتار عملیات مبارزه با آفت ملخ صحرایی انجام شده است.
همچنین بر اساس آمار وزارت جهاد کشاورزی سال ۹۸ هجوم ملخ صحرایی توسط دیده‌بانی سازمان حفظ نباتات کشور در استان‌های جنوبی کشور ثبت شد و نزدیک به یک میلیون هکتار تحت مبارزه قرار گرفت.
در ۳۰ بهمن سال ۹۷ مبارزه با ملخ صحرایی در سطح ۷۵۰ هزار هکتار از ۹ استان شامل سیستان و بلوچستان، هرمزگان، جنوب کرمان، بوشهر، فارس، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد، ایلام و خراسان جنوبی عملیاتی شد.
سعید معین به ایرنا، گفت:«امسال چهار استان خوزستان، بوشهر، ایلام و هرمزگان به‌طور عمده درگیر آفت ملخ صحرایی بودند که با اقدام‌های به موقع نه تنها به استان‌های دیگر تسری نداشت، بلکه خسارتی به استان‌های مذکور نیز وارد نشده است.»
طبق آمارها ۱۲ هزار و ۵۰۰ هکتار مبارزه مربوط به استان خوزستان، پنج‌هزار و ۵۰۰ هکتار مبارزه مربوط به استان بوشهر و بقیه سطح مبارزه مربوط به استان‌های ایلام و هرمزگان است.
معین افزود:«مبارزه با این آفت از آبان‌ماه ۹۹ در هرمزگان و بوشهر شروع شد اما اکنون بخش عمده مبارزه مربوط به استان‌های خوزستان، بوشهر و ایلام است که اکنون با پوره‌های این نوع ملخ در حال مبارزه هستیم. سال ۹۹ و امسال به دلیل تاخیر و کاهش هجوم ملخ صحرایی به ایران، هیچ‌یک از استان‌ها دچار مشکل تامین اعتبار نشدند و اعتبارات به حد کفایت است.»
علاوه بر آنچه تاکنون پیش آمده است، مدیرکل دفتر مبارزه با آفات عمومی و همگانی سازمان حفظ نباتات کشور از حمله جدید ملخ‌ها تا پایان تیرماه خبر داد، او گفت:« طبق پیش‌بینی‌ها به نظر می رسد که در تیرماه جاری در مسیر عبور ملخ صحرایی از عربستان و عراق به مرز هند و پاکستان شاهد ریزش این آفت در برخی استان‌های جنوبی ایران باشیم.»
معین اظهار کرد: «مسیر هجوم ملخ صحرایی از عربستان به ایران تغییر کرده است زیرا پیش از این ملخ صحرایی از یمن، عمان و رب‌الخالی عربستان وارد ایران می‌شد؛ اکنون از شمال غرب عربستان از محلی به نام تبوک، ریاض و جده وارد ایران می‌شود که استان‌های خوزستان، بوشهر و ایلام را تحت تاثیر قرار می‌دهد.»
او با تاکید بر اینکه استان‌های جنوبی کشور به طور مستمر توسط شبکه‌ها و پایگاه‌های سازمان حفظ نباتات رصد می‌شوند، افزود: «این سازمان آمادگی مبارزه با آفت ملخ صحرایی را در استان‌های جنوبی کشور دارد و تاکنون خسارتی از سوی این آفت نداشته‌ایم.»
معین با بیان اینکه هر ساله یک سطح مبارزه با ملخ بومی هم در کشور انجام می‌شود، افزود: اکنون در سطح ۱۵۰ هزار هکتار مبارزه با ملخ بومی از جمله ملخ مراکشی انجام شده است و به نظر می‌رسد تا پایان شهریورماه این سطح به ۳۰۰ هزار هکتار برسد.
مدیرکل دفتر مبارزه با آفات عمومی و همگانی سازمان حفظ نباتات توضیح داد:« ملخ‌های بومی همیشه در کشور بوده‌اند، اما ممکن است مساعد شدن شرایط آب‌وهوایی موجب ازدیاد ملخ‌ها شود که در شرایطی اندکی دیر اقدام کردن برای کنترل آنها می‌تواند به ازدیادشان دامن بزند. اکنون هم‌زمان با مبارزه با ملخ مراکشی، مبارزه با ملخ شاخک کوتاه ایتالیایی نیز در حال انجام است تا به عرصه‌های کشاورزی و شهرها ورود پیدا نکنند.»
پیش از این در ابتدای خردادماه سال جاری کیخسرو چنگلوایی، رئیس سازمان حفظ نباتات کشور گفته بود: «سم به اندازه کافی از فائو همچنین کشور هندوستان خریداری شده است، همچنین کمک‌های خارجه نیز برای انجام این مبارزه از فائو دریافت شده و هیچ کمبودی در این خصوص وجود ندارد.»
آفت ملخ از جمله خطرناک‌ترین آفات کلیه محصولات کشاورزی جهان هستند که به علت داشتن تنوع گونه‌ای و تغذیه‌ای می‌توانند به محصولات زراعی، مراتع، جنگل‌ها و باغ‌ها و … خسارت وارد کنند.
ملخ‌های صحرایی در مسیر حرکت خود با تغذیه از سبزینه‌های مختلف جنگل‌ها، باغ‌های میوه، علوفه، غلات، صیفی و مراتع را از بین می‌برند و با توجه به قدرت تخریبی بالایی که دارند باعث قحطی در منطقه مورد هجوم می‌شوند. ملخ صحرایی خطرناک‌تریـن آفـت محصولات کشاورزی در بیـن ۱۰۰۰ آفت اقتصـادی در دنیا به حساب می‌آیند. شواهد نشـان می‌دهد هجوم ایـن آفـت بـه کشـورها پیامدهـای اقتصـادی، اجتماعـی و محیط زیستی فراوانـی بـه همـراه داشـته اسـت.