پرندگانی که خلاص شدند

بیش از سه هزار پرنده اسیر در باغ‌پرندگان قم از آنجا خلاص شدند. دلم می‌خواست این خلاصی به معنی آزادی بود اما شوربختانه باید گفت بر اثر ابتلای پرندگان این مرکز به آنفولانزای فوق‌حاد، عده‌ای مردند و پرندگان باقیمانده به دستور سازمان دامپزشکی و برای جلوگیری از شیوع این بیماری معدوم شدند. گویا برای حیوانات اسیر در مراکز نگهداری از حیوانات، مرگ تنها راه رهایی است. اسارتگاه‌هایی که در غفلت و اهمال سازمان حفاظت محیط‌زیست همچون قارچ‌های سمی یکی پس از دیگری به‌وجود می‌آیند. اسارتگاه‌هایی که عموماً هیچ نظارتی بر آنها وجود ندارد و نحوه تامین حیوانات آن جای سوال و تردید دارد. به راستی بیش از سه هزار پرنده باغ‌پرندگان قم از کجا آمده بودند؟ بهای وادادگی سازمان حفاظت محیط‌زیست و کج‌سلیقگی مدیران شهری که تفاوتی بین احداث توالت عمومی، ساخت جوی آب و باغ پرندگان قائل نیستند از جیب تنوع زیستی ایران و به قیمت جان موجوداتی پرداخت می‌شود که در فرهنگ ما نماد رهایی و آزادی هستند. معمولاً روال کار به این شکل است که این مراکز ساخته می‌شوند و پس از آن به دنبال کسب مجوز می‌روند و نهایتاً به واسطه هزینه‌های چند ده میلیاردی مجوز را کسب می‌کنند. بر این اساس هر فرد یا گروهی هر وقت بخواهد می‌تواند باغ‌وحش یا باغ‌پرندگانی بسازد و سپس با زور، فشار یا روش‌های دیگر از محیط‌زیست مجوز بگیرد. در سال‌های گذشته سازمان حفاظت محیط‌زیست در برابر اعتراض بی‌شمار حامیان حیوانات و شهروندان در خصوص وضعیت اسفناک مراکز نگهداری از حیوانات خود را به خواب زده است. مراکز نگهداری از حیوانات همگی به قصد ایجاد سرگرمی شهروندان احداث می‌شوند اما پرسش اینجاست که آیا حق داریم به هر قیمت و بهانه‌ای اسباب تفریح شهروندان را ایجاد کنیم؟ جان حیوانات، احترام به حقوق حیوانات، تضاد این مراکز با توصیه‌های مذهبی و فرهنگی و هزینه‌ای که به زیست‌بوم کشور وارد می‌شود در محاسبات تصمیم‌گیران این مراکز چه جایگاهی دارد؟ پرندگان بی‌گناه، اسیر تصمیم غلط شهرداری قم شدند. اگر مرگ این پرندگان یک اتفاق طبیعی بوده چرا پیش‌بینی لازم برای جلوگیری از ایجاد این مرکز انجام نشده بود؟ اگر یک اتفاق طبیعی نبوده باید منتظر بازخواست و برخورد با متخلفان بود. نکته پایانی و مهم اینکه آیا پس از فروکش کردن موج خبرهای بیماری آنفلوآنزا باید منتظر ورود پرندگان جدید به این مرکز بود؟ سازمان حفاظت محیط‌زیست و به طور ویژه دفتر حفاظت و مدیریت حیات‌وحش این سازمان تا چه زمانی در برابر مراکز نگهداری از حیوانات تماشاچی و منفعل خواهد ماند؟