برنامه‌ریزی برای نوسازی ۳۰ هزار خودروی فرسوده و پرتردد در تهران

وضعیت ناوگان فرسوده در کشور

داریوش طاهری، رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست، با اعلام اینکه بیش از ۲۰ میلیون ناوگان فرسوده در کشور وجود دارد، اظهار داشت: هر خودروی فرسوده حدود ۹ برابر یک خودروی نوِ مشابه آلایندگی تولید می‌کند و نزدیک به دو برابر بیشتر سوخت مصرف می‌کند. با توجه به حجم بالای این ناوگان، امکان خروج هم‌زمان تمام آن‌ها در کوتاه‌مدت وجود ندارد و تمرکز در گام نخست باید بر روی ناوگان پرتردد و آلاینده معطوف شود.

نوسازی ۳۰ هزار خودروی پرتردد در تاکسی‌های اینترنتی تهران

یکی از بخش‌های کلیدی در حمل‌ونقل شهری، خودروهایی هستند که در پلتفرم‌های حمل‌ونقل اینترنتی فعالیت می‌کنند. در سطح کشور حدود ۹ میلیون نفر در این بخش فعالیت دارند که بیش از ۶۰ درصد ناوگان آن‌ها فرسوده است.

در شهر تهران حدود ۵۴۰ هزار خودرو در تاکسی‌های اینترنتی فعال هستند که با اعمال شاخص پیمایش بیش از چهار هزار کیلومتر در ماه، حدود ۵۰ هزار خودروی پرتردد شناسایی شده است. با افزودن شرط سن بالای ۱۰ سال، تعداد خودروهای هم‌زمان فرسوده و پرتردد به حدود ۳۰ هزار و ۶۰۰ دستگاه می‌رسد. این بخش ماهانه حدود ۱۵ میلیون لیتر سوخت مصرف کرده و سهم عمده‌ای در آلودگی مناطق مرکزی تهران دارد.

سازوکار مالی و برقی‌سازی ناوگان

طرح جایگزینی خودروهای فرسوده پرتردد با مدل‌های برقی یا هیبریدی به عنوان راهکار اصلی کاهش مصرف سوخت و آلایندگی مطرح شده است. خودروهای برقی برخلاف مدل‌های بنزینی، در ترافیک شهری انتشار مستقیم آلاینده ندارند.

این طرح با رویکرد حمایتی و بدون فشار مالی بر رانندگان طراحی شده و تأمین مالی آن از طریق گواهی صرفه‌جویی سوخت متناسب با میزان پیمایش خودرو در پلتفرم پیش‌بینی شده است تا برای سرمایه‌گذاران بخش خصوصی نیز جذابیت داشته باشد.

اسقاط کشنده‌های بالای ۵۰ سال و موتورسیکلت‌ها

در حوزه حمل‌ونقل سنگین، حدود ۲۰ هزار کامیون کشنده با سن بالای ۵۰ سال (و حتی بالای ۸۵ سال) در کشور تردد دارند. پیشنهاد اسقاط کشنده‌های بالای ۵۰ سال در آیین‌نامه ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو به تصویب رسیده است. همچنین طرح جایگزینی موتورسیکلت‌های فرسوده با نمونه‌های برقی با تکیه بر ظرفیت تولید داخلی و گواهی صرفه‌جویی در دستور کار قرار دارد، هرچند این بخش نیازمند سرعت‌بخشی بیشتری است.

نقش مدیریت سوخت نیروگاه‌ها در کاهش آلودگی هوا

در کنار نوسازی ناوگان، کاهش مصرف گاز در بخش خانگی می‌تواند سوخت مورد نیاز نیروگاه‌های مجاور کلان‌شهرها را تأمین کند. استفاده از مازوت کم‌گوگرد در این نیروگاه‌ها نیز به عنوان یک اقدام مؤثر ارزیابی شده؛ چنان‌که تجربه شهر اراک نشان داد این رویکرد به کاهش روزهای ناسالم ناشی از دی‌اکسید گوگرد منجر شده است.