بحران ناترازی سوخت و بن‌بست‌های اجرایی دولت در سایه شرایط جنگی، ابعاد گسترده‌تری از آن چیزی دارد که در آمارهای روزمره دیده می‌شود. سخنگوی دولت با صراحت بر این نکته تأکید کرد که تداوم وضعیت کنونی در حوزه انرژی دیگر پایدار نیست و این شکاف ۳۰ تا ۴۰ میلیون‌لیتری در روز، به یک چالش راهبردی برای امنیت ملی تبدیل شده است. فاطمه مهاجرانی در تشریح ابعاد این ناترازی گفت: «دولت با تولید ۱۱۰ میلیون لیتر و مصرف ۱۴۰ میلیون لیتر در روز، با ناترازی شدیدی مواجه است که هزینه هفت‌میلیارددلاری واردات را بر دوش کشور گذاشته و در شرایطی که درگیر جنگ هستیم، این بار مالی مضاعف، مدیریت خزانه را دشوارتر از همیشه کرده است.»

دولت در حالی از افزایش قیمت نرخ سوم عقب‌نشینی کرده که به‌خوبی می‌داند فشار ناشی از این تصمیم بر دهک‌های فرودست می‌تواند به یک بحران اجتماعی بدل شود. این تعویق، علامتی از سوی کابینه است که اولویت خود را بر حفظ ثبات اجتماعی در ماه‌های سرد سال قرار داده است. مهاجرانی در این‌باره اظهار داشت: «تصمیم برای عقب‌نشینی از اجرای نرخ سوم بنزین، یک انتخاب دشوار بین واقعیت‌های اقتصادی و ضرورت‌های اجتماعی بود؛ ما نخواستیم در شرایطی که مردم تحت فشار تورم هستند، بار جدیدی بر دوش آن‌ها بگذاریم و این تعویق، فرصتی است تا با همفکری، راهکارهای کم‌هزینه‌تری برای مدیریت مصرف بیابیم.» بااین‌وجود، دولت تنها به این عقب‌نشینی بسنده نکرده و وعده داده است که از نیمه مهرماه، سازوکارهای پرداخت کالابرگ برای گروه‌های آسیب‌پذیر جامعه بهبود یابد. سخنگوی دولت در این بخش از سخنان خود، مسئولیت سنگینی را بر دوش نهادهای حمایتی گذاشت و افزود: «از نیمه مهرماه، سیستم‌های توزیع کالابرگ الکترونیک به‌گونه‌ای بازطراحی می‌شوند که حمایت‌های معیشتی به‌صورت مستقیم و بدون واسطه به دست دهک‌های هدف برسد تا آسیب‌های ناشی از انتظارات تورمی به حداقل ممکن کاهش یابد.»

مدعیان دموکراسی

در کنار چالش‌های انرژی، موضوع سیاست خارجی و نقد صریح مدعیان دموکراسی، محور دیگری بود که دولت تلاش کرد با استفاده از آن، افکار عمومی را نسبت به پیچیدگی‌های ژئوپلیتیک متقاعد کند. مهاجرانی در حالی که از ادبیات روز جهانی دموکراسی برای نقد غرب بهره می‌برد، به فجایع انسانی اخیر اشاره کرد و گفت: «حمله به مدرسه میناب، ورزشگاه لامرد و مراسم عروسی در روستاهای سیریک، مصداق بارز سقوط اخلاقی در نظام بین‌الملل است؛ پرسش ما از مدعیان حقوق بشر این است که چگونه می‌توانند با ادعای دموکراسی، مرگ کودکان را در این فجایع نادیده بگیرند؟» او با انتقادی صریح از استانداردهای دوگانه در غرب افزود: «کشورهایی که با استفاده از بمب‌های چندمیلیون‌دلاری، جان کودکان و زنان را در نقاط مختلف جهان به بازی می‌گیرند، هیچ وجاهت اخلاقی برای سخن گفتن از حقوق بشر ندارند.» دولت با این رویکرد تهاجمی، در تلاش است تا روایت خود را از جنگ‌های جاری به جامعه منتقل کند؛ روایتی که در آن، ایران نه یک بازیگر منزوی، بلکه کشوری است که در مسیر استقلال گام برمی‌دارد. در همین راستا، مهاجرانی حضور رئیس‌جمهور، پزشکیان، در اجلاس بریکس را دستاوردی راهبردی دانست و گفت: «محکومیت حملات به ایران توسط تمامی اعضای این بلوک، یک پیروزی دیپلماتیک بزرگ بود که نشان داد سیاست‌های انزوایی غرب، در برابر ائتلاف‌های جدیدی که ایران عضو آن است، شکست خورده است.»

تغییر نگاه به فضای مجازی

چرخش در سیاست‌های مربوط به حکمرانی فضای مجازی، دیگر بخش مهم سخنان سخنگوی دولت بود که نشان از تغییر راهبرد در نبرد رسانه‌ای داشت. دولت که پیش‌تر بر محدودیت‌های گسترده در پیام‌رسان‌های خارجی تأکید داشت، اکنون با لغو ممنوعیت فعالیت دستگاه‌های دولتی در این بسترها، به‌نوعی عقب‌نشینی تاکتیکی دست زده است. مهاجرانی در این‌باره گفت: «تصمیم ما برای لغو ممنوعیت فعالیت در پیام‌رسان‌های خارجی، یک رویکرد عمل‌گرایانه است؛ ما نباید عرصه را برای روایت‌های یک‌سویه و کذب دشمن خالی بگذاریم و حضور دستگاه‌های دولتی در این فضا، برای پاسخ‌گویی سریع به شبهات و تنویر افکار عمومی یک ضرورت است.» هم‌زمان با این تصمیم، موضوع هوش مصنوعی به‌عنوان موتور محرک توسعه آینده ایران مطرح شد. سخنگوی دولت با اشاره به قانون ملی توسعه هوش مصنوعی گفت: «اجرای این قانون با هدف تجمیع منابع و سیاست‌گذاری‌های کلان، تحت نظارت ستادی به ریاست دکتر عارف کلید زده شده است؛ ما اجازه نخواهیم داد اقدامات فناورانه در کشور به‌صورت جزیره‌ای و پراکنده باقی بماند تا ایران بتواند در رقابت تکنولوژیک جهانی سهمی داشته باشد.»

در حوزه اقتصادی و اشتغال‌زایی، سخنگوی دولت گزارشی از عملکرد میان‌مدت کابینه ارائه داد که در آن، ایجاد ۲۸ هزار فرصت شغلی جدید از طریق ۲۴۴ طرح تعاونی با سرمایه‌گذاری ۲۱ هزار میلیارد تومانی و ۴۰۰ میلیون دلاری، به‌عنوان موفقیت دولت یاد شد. مهاجرانی در تحلیل این آمار گفت: «این اعداد نشان می‌دهد که حتی در شرایط سخت تحریم و جنگ، چرخ تولید و اشتغال متوقف نشده است و دولت با تمام توان از طرح‌های تعاونی که منجر به تولید ثروت در مناطق محروم می‌شود، حمایت می‌کند.» اگرچه دولت بر این موضوع تأکید کرد که از گرانی‌ها و تورم موجود بی‌اطلاع نیست، اما در عین حال وعده داد نهادهای نظارتی به‌طور ویژه بر مسئله احتکار و گران‌فروشی تمرکز کنند و با متخلفان به‌صورت قاطع برخورد کنند. وی افزود: «سیاست‌های حمایتی نظیر شارژ کارت‌های معیشتی و طرح کارت امید مادر، ابزارهای کلیدی ما برای کنترل وضعیت معیشتی دهک‌های آسیب‌پذیر هستند تا از سقوط آن‌ها به زیر خط فقر جلوگیری کنیم.»

مهاجرانی در بخش دیگری از سخنان خود، با تقدیر ویژه از دانش‌آموز خیر مینابی، نیایش امیرپرست، که جایزه خود را به پویش ساخت مدرسه اهدا کرده بود، آن را نمادی از روحیه همدلی در جامعه اعلام کرد و گفت: «اقدام این دانش‌آموز و همچنین نقش‌آفرینی آیت‌الله سیستانی در بازسازی مدارس آسیب‌دیده از جنگ، الگویی بی‌بدیل از همگرایی ملی و مذهبی است که نشان می‌دهد در روزهای سخت، مردم پشتوانه اصلی دولت هستند.» همچنین سخنگوی دولت در اشاره به موفقیت‌های اخیر گفت: «نایب‌قهرمانی تیم ملی والیبال و گرامی‌داشت روز سینما، نشان از پویایی جامعه‌ای دارد که با وجود فشارهای جنگی، مسیر نشاط و امید را دنبال می‌کند.»

واردات خودروی هیبریدی

در حوزه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و نوسازی ناوگان فرسوده، سخنگوی دولت از برنامه دولت برای واردات خودروهای هیبریدی و برقی خبر داد. مهاجرانی در این‌باره گفت: «این برنامه با هدف کاهش مصرف سوخت و آلودگی هوا در دستور کار قرار گرفته است؛ اگرچه با محدودیت‌های ارزی مواجه هستیم، اما اولویت‌بندی دقیقی برای تخصیص منابع در این حوزه در نظر گرفته شده است.» در پایان، با اعلام اتمام پویش «۲۵ درجه؛ قرار همدلی»، مهاجرانی از عموم مردم دعوت کرد تا در مدیریت انرژی مشارکت کنند: «در زمستان پیش‌رو که به‌دلیل شرایط جنگی با چالش‌های انرژی همراه است، دولت به‌تنهایی قادر به مدیریت ناترازی نیست و از همه مردم می‌خواهیم که در مصرف سوخت و انرژی، همراه ما باشند؛ این همکاری، ضامن پایداری شبکه توزیع سوخت در ماه‌های سرد است.»