خراسان رضوی؛ میزبان دوره تخصصی حفاظت از یوزپلنگ آسیایی با رویکرد مشارکت محلی

اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی، دوره آموزشی تخصصی «مطالعات سیستماتیک حیات‌وحش و روش‌های ظرفیت‌سازی جوامع محلی» را با هدف حفاظت پایدار از یوزپلنگ آسیایی در شهرستان جغتای برگزار کرد.

آمار امیدوارکننده: ثبت ۵ مشاهده یوزپلنگ در یک سال

دکتر جواد نباتی، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی، در این دوره با اشاره به آخرین وضعیت این گونه در استان گفت:

«ثبت و مستندسازی پنج مورد مشاهده یوزپلنگ آسیایی در زیستگاه‌های استان طی یک سال اخیر، نشانه‌ای امیدوارکننده از تداوم حضور این گونه ارزشمند، حفظ نسبی امنیت زیستگاه‌ها و استمرار کارکرد زیستی کریدورهای طبیعی استان است.»

وی با این حال تأکید کرد که ثبت حضور، به تنهایی بیانگر وضعیت مطلوب جمعیت نیست و نیازمند پایش‌های هدفمند با استفاده از دوربین‌های تله‌ای و تحلیل الگوی حرکتی و رفتاری است.

حرکت به سمت «حفاظت با مردم»؛ نقش کلیدی جوامع محلی

نباتی با اشاره به ضرورت تغییر در رویکردهای سنتی حفاظت، اعلام کرد:

«آینده یوزپلنگ آسیایی تنها در مناطق حفاظت‌شده رقم نمی‌خورد، بلکه آینده این گونه در همکاری میان علم، مدیریت و جامعه محلی ساخته خواهد شد.»

وی با بیان اینکه حفاظت پایدار بدون مشارکت مردم امکان‌پذیر نیست، از دامداران، کشاورزان، بهره‌برداران، شوراهای روستا، جوانان و تشکل‌های مردم‌نهاد به عنوان «شریک واقعی حفاظت» یاد کرد و خواستار حرکت از الگوی «حفاظت برای مردم» به سمت «حفاظت با مردم» شد.

تقویت توان میدانی؛ استخدام نیروی جدید و تجهیزات پیشرفته

معاون محیط زیست طبیعی خراسان رضوی از اقدامات جدید برای ارتقای پایش خبر داد:

• استخدام ۵ نیروی جدید برای گشت، کنترل و پایش زیستگاه‌ها با استفاده از اعتبارات ملی
• تجهیز نیروها به دوربین‌های تله‌ای، دید در شب، GPS و دوربین‌های عکاسی
• تکمیل و تجهیز پاسگاه محیط‌بانی پناهگاه حیات‌وحش دشت لاغری

خراسان رضوی؛ اولویت جدید پروژه ملی یوزپلنگ

باقر نظامی، مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی، در این نشست از تغییر راهبردی خبر داد:

«با توجه به اهمیت زیستگاه‌های خراسان رضوی و جابه‌جایی‌های گسترده یوزپلنگ آسیایی، این استان در دوره جدید اجرای پروژه به یکی از مناطق اولویت‌دار برای حفاظت و آموزش تبدیل شده است.»

وی با اشاره به تاریخچه پروژه (آغاز از سال ۱۳۸۰، توقف در ۱۳۹۸ و از سرگیری از اردیبهشت ۱۴۰۴) گفت: نمی‌توان حفاظت را تنها به زیستگاه‌های اصلی محدود کرد و مناطق پیرامونی و زیستگاه‌های بالقوه نیز باید در برنامه‌های حفاظتی قرار گیرند.

وی همچنین بر نقش بوم‌گردی مسئولانه و توجه به معیشت جوامع محلی به عنوان بخشی از رویکرد جدید پروژه تأکید کرد و آمادگی برگزاری دوره‌های آموزشی مستمر را در شهرستان‌های استان اعلام نمود.