بازگشت دبیرخانه به حاشیه خزر؛ مطالبه جدید مجلس

سمیه رفیعی، رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس، در مراسم روز ملی دریای خزر (۲۱ مرداد) از ضرورت استقرار دبیرخانه کنوانسیون تهران در یکی از کشورهای همسایه و عضو این پهنه آبی سخن گفت. وی با اشاره به اینکه این مطالبه در دوره‌های قبل مجلس نیز مطرح شده، ابراز امیدواری کرد که با قرار گرفتن دوباره آن در دستور کار، هماهنگی میان پنج کشور ساحلی افزایش یابد.

چهار پروتکل زیستی در انتظار اجرای مشترک

نماینده مردم تهران در مجلس با یادآوری تصویب چهار پروتکل ذیل کنوانسیون تهران در مجلس شورای اسلامی، تصریح کرد: «هر آسیبی که به خزر وارد شود، هر پنج کشور را تحت تأثیر قرار خواهد داد و خسارات آن می‌تواند جبران‌ناپذیر باشد.» وی بر ضرورت تعهد کشورهای عضو به پروتکل‌های تنوع زیستی و ارزیابی اثرات زیست‌محیطی، به‌ویژه در برابر تهدید سدسازی‌های متعدد و بهره‌برداری بی‌رویه از منابع آب، تأکید کرد.

فرامرزی بودن گرد و غبار؛ کرانه‌ها بدون مرز

رفیعی با اشاره به منشأ فرامرزی بخشی از پدیده گرد و غبار منطقه، خواستار «همکاری صادقانه و متعهدانه» میان کشورهای منطقه شد و پیشنهاد داد در صورت نبود امکان اجرای پروژه‌های مشترک پنج‌جانبه، همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه برای مدیریت خسارات دنبال شود.

گلستان؛ نگارستان ایران و کانون اثرگذار منطقه‌ای

علی اصغر طهماسبی، استاندار گلستان، نیز در این مراسم با تشریح ظرفیت‌های کم‌نظیر استان شامل خلیج گرگان، تالاب بین‌المللی، جزیره آشوراده، بنادر ترکمن و گز و مرز اینچه‌برون، گفت: «کاهش تراز آب خزر جدی‌ترین چالش پیش روی کشورهای ساحلی است.» وی شرق دریای خزر را حساس‌ترین منطقه نسبت به نوسانات تراز آب دانست و از کاهش ذخایر آبزیان و فشار بر معیشت جوامع محلی به عنوان پیامدهای اجتناب‌ناپذیر این روند نام برد.

سه پیشنهاد برای فصل تازه همکاری

استاندار گلستان با تأکید بر اینکه «چالش‌های خزر مرز نمی‌شناسد»، سه پیشنهاد عملی را مطرح کرد: نخست، ایجاد سازوکار منظم برای تبادل داده‌ها و پایش مشترک تغییرات آب، رسوب، کیفیت آب و تنوع زیستی با مشارکت مراکز علمی کشورهای ساحلی؛ دوم، طراحی برنامه‌های مشترک احیای زیست‌بوم‌های حساس شرق خزر با بهره‌گیری از ظرفیت نهادهای بین‌المللی؛ و سوم، توسعه حمل‌ونقل ترکیبی و تجارت منطقه‌ای از طریق پیوند بنادر، شبکه‌های ریلی و گذرگاه‌های مرزی.