حفاظت از تالاب‌ها تنها با اقدامات فیزیکی و حفاظتی امکان‌پذیر نیست؛ بلکه نیازمند پیوند ناگسستنی میان معیشت جوامع محلی و سلامت اکوسیستم است. در همین راستا، اداره‌کل حفاظت محیط زیست فارس از انتشار فراخوان پروژه «پشتیبانی و توسعه معیشت‌های سازگار با اکوسیستم‌های تالابی در روستاهای منتخب حاشیه تالاب پریشان» خبر داد.

اهداف پروژه؛ از توانمندسازی تا احیای اکولوژیک

حسن طباطبایی، رئیس اداره حفاظت و احیای تالاب‌های اداره‌کل حفاظت محیط زیست فارس، هدف اصلی این پروژه را توانمندسازی جوامع محلی و توسعه الگوهای معیشتی عنوان کرد که کمترین فشار را بر منابع آب و خاک وارد کنند. این طرح در چارچوب «طرح بین‌المللی حفاظت از تالاب‌های ایران» و با همکاری مشترک برنامه توسعه ملل متحد (UNDP)، معاونت محیط زیست دریایی و تالاب‌های سازمان حفاظت محیط زیست اجرا خواهد شد.

طباطبایی تأکید کرد: «توسعه معیشت‌های سازگار یکی از مؤثرترین راهکارها برای کاهش بهره‌برداری بی‌رویه از منابع طبیعی و تضمین پایداری اکوسیستم تالابی است. هدف این است که معیشت ساکنان منطقه با ظرفیت‌های اکولوژیک تالاب هماهنگ شود.»

جزئیات فراخوان و شرایط مشارکت

بر اساس اعلام اداره محیط زیست فارس، اولویت با طرح‌هایی است که بتوانند همزمان با ایجاد درآمد پایدار برای روستاییان، به احیای کارکردهای تالاب پریشان کمک کنند. محورهای اصلی این طرح شامل موارد زیر است:

• ایجاد فرصت‌های اقتصادی مبتنی بر ظرفیت‌های تالابی (از جمله گردشگری مسئولانه)
• بهینه‌سازی مصرف آب در بخش کشاورزی
• توسعه کسب‌وکارهای محلی سبز
• استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر
• آموزش‌های مهارتی و جلب مشارکت مردمی

اعتبار پیش‌بینی‌شده برای هر پروژه ۹ میلیارد و ۳۰۰ میلیون ریال تعیین شده است. شرکت‌های بومی استان فارس، دانشگاه‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد (سمن‌ها) که دارای توان تخصصی هستند، می‌توانند پیشنهادهای فنی و مالی خود را حداکثر تا پایان وقت اداری ۱۸ مردادماه ۱۴۰۵ به دبیرخانه مدیریت زیست‌بومی تالاب‌های استان فارس ارسال کنند.

ضرورت مشارکت جمعی برای حفظ تالاب پریشان

این برنامه ملی تلاش دارد تا حفاظت از تالاب را از یک موضوع صرفاً سازمانی به یک دغدغه و فرصت برای جوامع محلی تبدیل کند. به گفته مسئولان، مشارکت نهادهای علمی و تخصصی در کنار مردم بومی، کلید موفقیت این طرح برای بازگرداندن حیات به تالاب پریشان و حرکت در مسیر توسعه پایدار است.