احمد طاهری، رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست، از پیگیری اجرای طرح «کهاب» در کلانشهرهای کشور و نیز رایزنی برای نصب سیستم بازیافت بخار داخلی (ORVR) در باک خودروها خبر داد.

کهاب چیست و چرا اجرا می‌شود؟

به گزارش ایسنا، کنترل بخارات سوخت از دهه ۱۹۷۰ میلادی در اروپا و آمریکا جدی شد؛ زمانی که شهرهایی مانند لس‌آنجلس با آلودگی شدید هوا مواجه بودند و تحقیقات نشان داد ترکیبات آلی فرار (VOC) ناشی از تبخیر بنزین سهم قابل توجهی در آلودگی دارند. در ایران نیز پروژه کهاب از اوایل دهه ۱۳۸۰ مطرح شد؛ ابتدا در چند جایگاه به‌صورت پایلوت اجرا و سپس از سال ۱۳۹۳ اجرای مرحله اول آن اجباری شد و مراحل بعدی نیز در دستور کار قرار گرفت.

واژه «کهاب» مخفف چهار مرحله است: کاهش انتشار بخارات بنزین در محیط جایگاه، هدایت بخارات جمع‌آوری‌شده به مسیرهای کنترل‌شده، انتقال بخارات از خودرو، مخزن یا نفتکش به سامانه بازیافت، و بازیافت (تبدیل بخارات بنزین به مایع و بازگرداندن به چرخه سوخت).

آمار اجرای کهاب در جایگاه‌های سوخت

طاهری درباره وضعیت اجرای طرح کهاب اعلام کرد: تاکنون از حدود ۴۲۰۰ جایگاه در سراسر کشور، ۱۱۳۸ جایگاه به تجهیزات طرح کهاب مجهز شده‌اند. به گفته او، در این میان ۳۸۹ جایگاه در سال ۱۴۰۳ و ۲۵۲ جایگاه در سال ۱۴۰۴ به تجهیزات کامل کهاب مجهز شده‌اند.

او افزود بیشترین جایگاه‌های دارای طرح کهاب در شهرهای تهران، اصفهان، مشهد و شیراز قرار دارند.

ارتباط کهاب با کاهش ازن

رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم با تاکید بر اینکه کهاب از راهکارهای مهم برای کاهش انتشار VOC است، گفت: ترکیبات آلی فرار از پیش‌سازهای مهم آلاینده ازن محسوب می‌شوند و کاهش انتشار آنها می‌تواند به کاهش غلظت ازن کمک کند. او همچنین به وجود آلاینده‌های ثانویه در کلانشهرها اشاره کرد و گفت در دو سال اخیر عملکرد وزارت نفت برای اجرای این طرح بهتر شده، اما هنوز همه جایگاه‌های سوخت‌گیری در کلانشهرها به کهاب مجهز نیستند.

چرا ORVR مطرح شده است؟

طاهری توضیح داد بخشی از انتشار آلاینده‌ها حین رانندگی رخ می‌دهد و بخاراتی که از داخل باک خودروِ در حال حرکت منتشر می‌شود، با اجرای کهاب در جایگاه‌ها به‌طور کامل کنترل نمی‌شود. به همین دلیل، سازمان حفاظت محیط زیست در کنار پیگیری اجرای کهاب، با مجموعه‌های خودروسازی روی ارتقای سیستم‌های جاذب ترکیبات آلی فرار در باک خودرو کار می‌کند تا از فناوری‌هایی مانند ORVR استفاده شود؛ فناوری‌ای که در خودروهای روز دنیا به کار می‌رود.

امکان بومی‌سازی و اثر بر قیمت خودرو

به گفته طاهری، این فناوری در داخل کشور قابل استفاده است و بومی‌سازی نیز شده است. او گفت تولیدکنندگان باک در کشور می‌توانند محصولات خود را با استفاده از این فناوری تولید کنند و پیگیری آن به عنوان یک اولویت در جریان است. طاهری همچنین تاکید کرد هزینه اضافه‌شدن این فناوری برای خودروساز «بسیار کم» است و نباید قیمت تمام‌شده خودرو را به‌طور قابل توجهی افزایش دهد.

او در پایان گفت خودروهای مونتاژی داخل ایران عمدتاً از این فناوری برخوردار هستند و سازمان تلاش می‌کند استفاده از ORVR در سایر خودروهای تولید داخل نیز گسترش پیدا کند.