«حبله‌رود» در استان سمنان فقط با خشکسالی دست‌وپنجه نرم نمی‌کند. برداشت‌های بی‌رویه در بالادست، توسعه کشت‌های پرمصرف، برداشت مستقیم از رودخانه، تغییر کاربری اراضی، ضعف نظارت بر کانال‌های انتقال آب و اختلاف بر سر تخصیص منابع سدها، زنجیره‌ای از فشارها را بر این رودخانه وارد کرده است. در پایین‌دست، گرمسار با رودخانه‌ای مواجه است که به گفته فعالان و کشاورزان این حوزه، در برخی مقاطع عملاً آبی برای رسیدن به آن باقی نمی‌ماند. در چنین شرایطی، تجربه سال‌ها مطالعه برای «مدیریت یکپارچه حوضه آبریز حبله‌رود» نیز هنوز نتوانسته است به یک سازوکار اجرایی پایدار تبدیل شود.

۱۴۰۰ سال است که در دل کویر دامغان، ستون‌های آجری تاریخانه نظاره‌گر آمدن و رفتن روزگار بوده‌اند. کهن‌ترین مسجد ایران، که روزگاری بر بقایای آتشکده‌ای ساسانی ساخته شد، این روزها در تدارک بزرگ‌ترین رویداد تاریخی خود پس از قرن‌هاست: ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو. تخریب طبقات مازاد یک ساختمان مزاحم و آغاز عملیات جابه‌جایی نمازخانه‌ای که نیم‌قرن پیش بر پیکره این اثر تاریخی ساخته شده، نوید آن را می‌دهد که پس از سال‌ها کشمکش، گره‌های کور این پرونده در حال گشوده‌شدن است. اما آیا این پایان ماجراست یا هنوز چالش‌هایی در راه جهانی‌شدن این گنجینه کهن وجود دارد؟

با ازسرگیری برداشت از دپوی ۱۸ هزارتنی مواد معدنی و ادامه‌یافتن اختلاف‌ها بر سر آینده معدن تاش، نگرانی‌ها بار دیگر شدت گرفته است. درحالی‌که بهره‌برداران بر محدودبودن فعالیت‌ها تأکید می‌کنند، مخالفان می‌گویند مسئله فقط چند هزار تن بوکسیت نیست؛ مسئله، آینده یکی از مهم‌ترین منابع آب شرق البرز و سرنوشت زیست‌بومی است که به اعتقاد آن‌ها، بهای سنگینی برای توسعه معدن‌کاری پرداخته است.

اینچه‌برون در شمال شرق گلستان، دیگر فقط یک مرز رسمی نیست؛ نام این منطقه حالا بیش از گذشته در بحث‌های مربوط به تجارت خارجی، ترانزیت و تاب‌آوری اقتصادی ایران شنیده می‌شود. در سال‌هایی که تحریم‌ها، تنش‌های منطقه‌ای و آسیب‌پذیری مسیرهای سنتی، هزینه جابه‌جایی کالا را برای ایران افزایش داده است، مسیرهای جایگزین از حاشیه به متن آمده‌اند. در چنین شرایطی، اینچه‌برون برای سیاست‌گذاران و فعالان اقتصادی، صرفاً یک پروژه استانی نیست، بلکه یکی از گره‌های مهم در نقشه جدید تجارت منطقه‌ای ایران به شمار می‌رود.

پویش پنج‌روزه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی در محور حساس عباس‌آباد–میامی، که از ۱۵ تا ۱۹ تیرماه امسال با همکاری اداره‌کل‌های حفاظت محیط‌زیست استان‌های سمنان، خراسان شمالی، خراسان رضوی، اصفهان، چهارمحال و بختیاری، تهران، همدان و لرستان، همراه با همیاران و دوستداران طبیعت برگزار شد، با گذشت چند روز از پایان آن، همچنان محل توجه است. مسئولان و فعالان مردمی در گفت‌وگو با «پیام ما» از دستاوردها، آمارها و چالش‌های پیشِ‌روی حفاظت از یوز سخن می‌گویند.