برای حفاظت از نژادهای بومی دام در شمال‌غرب ایران

به گزارش پیام ما به نقل از سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، فرخ طایراو در افتتاحیه کارگاه آغازین پروژه «توانمندسازی جوامع محلی برای حفاظت و توسعه ذخایر ژنتیکی دام‌های بومی در معرض خطر در شمال‌غرب ایران» اعلام کرد: این طرح با همکاری وزارت جهاد کشاورزی و شرکای ملی با هدف حفاظت از نژادهای بومی دام و توسعه پایدار آن‌ها اجرا می‌شود.

وی با اشاره به اهمیت نژادهای بومی دام در نظام‌های کشاورزی و غذایی اظهار کرد: این نژادها نقش مهمی در ایجاد نظام‌های کشاورزی تاب‌آور و مقابله با چالش‌های جهانی از جمله تغییرات اقلیمی، کاهش تنوع زیستی و تأمین امنیت غذایی دارند. به گفته وی، حفاظت از این منابع ژنتیکی علاوه بر صیانت از تنوع زیستی، برای تضمین تولید پایدار غذا و تقویت تاب‌آوری معیشت جوامع روستایی در آینده نیز اهمیت اساسی دارد.

نماینده فائو در ایران با اشاره به ظرفیت‌های شمال‌غرب کشور گفت: این منطقه زیستگاه برخی از نژادهای ارزشمند دام بومی از جمله شتر دوکوهانه، گاو سرابی، بز مهابادی و بز مرخز است. این نژادها بخش مهمی از تنوع زیستی کشاورزی ایران را تشکیل می‌دهند و علاوه بر تأمین معیشت جوامع محلی، در حفظ هویت فرهنگی و افزایش تاب‌آوری جوامع روستایی و عشایری نیز نقش دارند.

طایراو همچنین با اشاره به آمارهای جهانی اظهار داشت: بیش از ۸۸۰۰ نژاد دام بومی و فرامرزی در جهان شناسایی شده که بیش از ۷۰ درصد آن‌ها در معرض خطر انقراض قرار دارند. این موضوع ضرورت اجرای برنامه‌های حفاظتی و حمایت از دامدارانی را که از این ذخایر ژنتیکی ارزشمند نگهداری می‌کنند، بیش از پیش آشکار می‌کند.

وی تأکید کرد: حفاظت پایدار از این منابع بدون مشارکت فعال جوامع محلی امکان‌پذیر نیست و به همین دلیل توانمندسازی دامداران و جوامع محلی در کانون این پروژه قرار دارد. این طرح طی ۱۸ ماه آینده از اجرای برنامه‌های اصلاح نژاد مبتنی بر مشارکت جوامع محلی، ثبت شجره و عملکرد دام‌ها و حفاظت از مواد ژنتیکی حمایت خواهد کرد.

نماینده فائو در ایران افزود: در چارچوب این پروژه اقداماتی مانند احیای مراتع، تقویت واحدهای فرآوری شیر و الیاف موهر و ارائه آموزش‌ها و برنامه‌های توانمندسازی برای دامداران، کارشناسان فنی و سیاست‌گذاران نیز دنبال می‌شود. همچنین توسعه زنجیره‌های ارزش و ایجاد فرصت‌های جدید بازار برای محصولات حاصل از نژادهای بومی دام در دستور کار قرار دارد تا به افزایش درآمد و تاب‌آوری اقتصادی جوامع روستایی کمک شود.

وی یکی از ویژگی‌های این طرح را توجه به توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی دانست و گفت: زنان در مناطق هدف نقش مهمی در نظام‌های تولید دام دارند و این پروژه با حمایت از واحدهای فرآوری، توسعه زنجیره‌های ارزش و اجرای برنامه‌های توانمندسازی، به دنبال تقویت مشارکت اقتصادی و نقش رهبری زنان روستایی است.

به گفته طایراو، این پروژه بر پایه تجربیات پیشین فائو در ایران در زمینه حفاظت از منابع ژنتیکی دام، از جمله پروژه‌های حفاظت از شتر دوکوهانه و ارائه خدمات نوآورانه دامپزشکی و تولیدمثلی سیار برای دامداران عشایری طراحی شده و دامنه اقدامات حفاظتی را به چندین نژاد بومی گسترش می‌دهد.

کارگاه آغازین این پروژه با حضور مسئولان دولتی، کارشناسان فنی، پژوهشگران، دامداران و دیگر ذی‌نفعان برگزار شد و شرکت‌کنندگان در آن درباره راهکارهای حفاظت از منابع ژنتیکی دام و تقویت معیشت جوامع روستایی به تبادل نظر پرداختند.