در حوزه مدیریت شهری واقعاً جای شگفتی است چگونه در یک دهه در بازار تهران تونل حفر شده؟ این پنج هزار متر که قطعاً با قاشق غذاخوری حفر نشده، چگونه با ممانعت کسی روبه‌رو نشده‌ است؟ چگونه و با چه ابزاری این‌همه تونل باز شده‌ است؟ چگونه نخاله، خاک و آجر آن از داخل سراها و بازار خارج شده‌ است؟ چگونه برای بازسازی آن تونل‌ها و بخش‌بندی و گچ‌بری‌هایش، مصالح به زیر تونل رفته‌ است؟ آیا این همان بازاری نیست که هر روزه مردم متکثری قدم‌به‌قدم و دوش‌به‌دوش و هر کدام به قصدی، به آن مراجعه می‌کنند؟ حتی سرعت راه رفتن هر فرد در بازار را سرعت جمعیت تنظیم می‌کند نه خود فرد. چطور شهرداری تهران می‌خواهد یک زیرگذر بزند، بخشی از کناره آن مسیر را به‌عنوان کارگاه تصاحب می‌کند و هیچ‌گاه هم پس نمی‌دهد، ولی در بازار تهران تونل زده‌اند و مغازه‌داران هم از آن بی‌خبر بوده و اکنون به آن معترض‌اند؟ شگفت‌آور است!

چگونه در چنین بازاری این‌همه اتفاق رخ‌ داده است؟ بهتر نیست طراحان این تونل‌ها را به حماس معرفی کرد تا از نبوغ و خلاقیتشان در جریان جبهه مقاومت هم استفاده شود؟ در همین شهر وقتی در یک کوچه و یک خانه مسکونی بخواهید یک انباری روی پشت‌بام یا سازه‌ای در پیلوت آپارتمانی بسازید، با جابه‌جایی چند گونی نخاله و آجر و سنگ، مأمور شهرداری همچون مأمور عذاب بر شما نازل می‌شود. پس چطور در جریان این تونل‌ها چنین اتفاقی رخ نداده‌ است؟ طبیعتاً مأموران شهرداری که بازار در حوزه کاری‌شان بوده، در طول این ۱۰ سال در شهرداری منطقه ۱۲ و شهرداری ناحیه ۳ این منطقه، کاملاً مشخص و قابل‌رصدند. آیا شهرداری در حدود ۹ ماهی که اعلام کرده از این ماجرا مطلع شده، آنها را بازخواست کرده؟ پیگیر رشوه‌های احتمالی شده؟ سبیل‌های چرب‌شده را ردیابی کرده‌؟ اگر نکرده‌، بهتر نیست هرچه زودتر آن صندلی را که بیهوده‌ اشغال کرده‌، تخلیه کنند. آیا شهرداران منطقه ۱۲ در کل این ۱۰ سال مسئول نیستند؟ شورای شهر کجای این معامله بوده؟

به‌واقع، جرم غلامحسین کرباسچی در دهه ۷۰ از اتفاقی که اکنون رخ داده، بیشتر بود؟

یادمان نرود هنوز جای زخم پلاسکو می‌سوزد و هر آتش‌سوزی و فرونشستی در بازار تهران چندین برابر پلاسکو آسیب وارد خواهد کرد.  

راستش هر چه بیشتر به این موضوع و مسیری که طی شده، فکر می‌کنم بیشتر به این نتیجه می‌رسم که کشف تونل پنج‌هزار‌متری در بازار تهران و بی‌اطلاعی و بی‌عملی شهرداری تهران حتماً یکی از به‌یادماندنی‌ترین افتضاحات مدیریت شهری تهران است.

چرا؟

در عرصه اطلاع‌رسانی و رسانه هم، باید سؤالی را یک‌بار دیگر پرسید: اخبار مهمی از این دست چرا منتشر می‌شود؟ چرا کشف چنین تونلی اصلاً به اطلاع مردم رسانده می‌شود؟

اگر قرار است هیچ‌کس اقدامی نکند و همه‌چیز بر منوال قبل ادامه پیدا کند، اساساً انتشار خبرش چه اهمیتی دارد. کار رسانه اطلاع‌رسانی و تأثیرگذاری است. تأثیر بر مسئولان و مقامات برای تغییر یک رویه و حل یک مشکل و پیشگیری از وقوع بحران و…

اما گویی ما شبیه کسانی شده‌ایم که به خوردن غذای ناسالم عادت کرده‌اند. گوارششان درگیر می‌شود، ولی با خوردن یکی دو قرص و نبات و نعناع خود را به وعده بعد می‌رسانند. ما مسموم خبر شده‌ایم. این مسمومیت خود را نشان نمی‌دهد، ولی یکباره می‌کشد. انتشار چنین خبری در رسانه به این معنی است که اقدام عاجلی صورت گیرد، نه اینکه اضطرابی به اضطراب‌های روزانه مردم تهران افزوده شود. 

ان‌شاءلله کی؟

نماینده دادستان و شهرداری منطقه و آتش‌نشانی و نماینده وزارت راه با خدم و حشم و سرویس ایاب و ذهاب و ناهار و مخلفات به بازار تهران رفته‌اند و از این سراها و تونل‌های زیرش بازدید کرده‌اند. می‌گویند افراد زیادی نیایند که خطر ریزش وجود دارد. کسی می‌گوید از انباری مغازه من تونل زده‌اند و… و پنج هزار متر تونل تودرتو که حتی دیواره‌اش گچ‌کاری شده‌ است. به‌نقل از وزارت راه می‌گویند خطر ریزش کلی و جزئی سه سرای بازار وجود دارد ‌و باید تشکیل جلسه و بررسی شود و بعد از بررسی‌ها اجازه ورود هیچ‌کس به این سه سرا در بازار داده نشود.

شهردار منطقه ۱۲ ابراز امیدواری می‌کند تصمیمات خوبی ان‌شاءالله از سوی دادستانی تهران اتخاذ خواهد شد و به‌‌زودی اقدامات لازم در جهت ایمن‌سازی و نوسازی این مجموعه آغاز شود. شهرداری در کنار مردم بوده، هست و خواهد بود و گام اول در این مسیر، انجام بررسی فنی، فازبندی، تعطیلی بخش‌هایی از بازار، ساخت‌وساز و جابه‌جایی‌هاست تا این فرایند به‌‌درستی شکل بگیرد.

و بعد از آن هر کسی سوار خودروی خدمتش‌می‌شود و به محل کار برمی‌گردد.

باید از نماینده دادستان و شهردار منطقه پرسید اگر در مسیر برگشت از آنجا، یکی از آن سراها فرو می‌ریخت، شگفت‌زده می‌شدید؟ اگر یک سرا فرو بریزد، سرای دیگر سالم می‌ماند؟ چند نفر زیر آوار کشته و مجروح خواهند شد؟ سیستم برق بازار که فرسوده و با سیم‌کشی‌های غیراصولی زیر سقف سراها کشیده شده، چه میزان خطر آتش‌سوزی و قطعی برق منطقه را به‌همراه خواهد داشت؟ پیک‌نیکی‌های کوچک و کپسول‌های گاز موجود در انبارهای بازار چند نفر را خواهند کشت؟ آتش‌سوزی چگونه قابل‌ مهار است؟ وقتی که حتی شیرهای آب آتش‌نشانی در بازار فرسوده و مسیر دسترسی به بسیاری از سراها برای امداد غیرممکن است. اگر این خسارت‌های احتمالی را محاسبه کنید، آیا تخلیه یا بستن سراها به‌نفع شهر نیست؟

شهردار منطقه چرا اینقدر شهامت ندارد که دستور تخلیه آن سراها، یا دست‌کم عدم تردد شهروندان به آن بخش را بدهد. تردد روزانه پنج تا شش هزار نفر درصورت وقوع بحران شوخی نیست.  

حتی روابط‌عمومی شهرداری تهران یک پیامک اطلاع‌رسانی تدارک ندیده که برای شهروندان تهرانی ارسال کند که اگر کار ضروری ندارید، به این بخش‌های بازار نروید. یک خبر محض اطلاع‌رسانی در سامانه‌های شهری نیست که وضعیت آنجا را اعلام کند و تقاضای عدم تردد کند. نگران کساد شدن بازار مغازه‌های آنجاست؟ بله، این نگرانی قابل‌فهم است، ولی همه بازاری‌هایی که در آن سرا صاحب چند باب مغازه و مالک هستند، در این تخلف بزرگ و عدم گزارش‌دهی آن شریک‌اند. اگرچه برای وضعیت آنها باید کاری کرد، اما باز ماندن آن منطقه و داشتن اجازه تردد به آن بخش بازار بی‌احتیاطی محض است.

آقای چمران لطفاً قرص خوابتان را به مردم معرفی کنید

یک روز بعد از انتشار این خبر، درحالی‌که بدیهی به‌نظر می‌رسد نهادی مانند شورای شهر تهران همچون زلزله‌ای مهیب با این خبر برخورد کند، جناب حبیب کاشانی، عضو شورای تهران، گفته‌اند «اگر این خبر صحت داشته باشد، باید شهرداری منطقه پاسخگو باشد.» گویی تازه شیخ ما مشتش را باز می‌کند و می‌گوید یک وجب! جالب اینجاست که با وجود تصاویر و ویدئوهای منتشرشده از آن تونل و بازدید مسئولان، ایشان هنوز از «اگر» استفاده می‌کند. روزگاری در روزنامه‌نگاری گفته می‌شد اگر ویدئو و عکس ضمیمه متنی باشد، کسی به آن شک نمی‌کند؛ ولی گویا جناب کاشانی هنوز به این دوره نرسیده‌اند.

مهندس چمران، رئیس گویا مادام‌العمر شورای شهر تهران، نیز در پاسخ به خبرنگاران در مورد این تونل‌ها گفته زیر تهران قنات‌‌هایی است و… اظهارنظری که کاملاً معلوم است حتی اصل خبر را نشنیده، چه برسد به پیگیری آن.

آقای چمران بیش از بیست سال است که متروی تهران در حال حفاری زیر زمین‌ تهران است، کدام قنات ممکن است هنوز سالم مانده باشد؟ شما از چه قرص خواب‌آوری استفاده می‌کنید، بگویید مردم تهران هم از همان بخورند تا این چند صباح بگذرد.