در روزهای اخیر «علیرضا رئیسی»، معاون وزیر بهداشت، از مرگ بیش از ۵۹ هزار ایرانی در سال به‌دلیل تبعات ناشی از آلودگی هوا در شهرهای ایران خبر داد. اعلام این آمار با سیطره آلودگی هوا در استان خوزستان و تشدید مشکلات تنفسی برای شهروندان این استان هم‌زمان شد. این درحالی‌است که همچنان این آلودگی تداوم دارد و نفس‌کشیدن برای خوزستان‌ها سخت‌تر شده است.

داده‌های سامانه پایش کیفی هوای کشور در روز چهارشنبه، ۲۱ آبان، از جولان آلودگی هوا در ۲۵ شهر این استان حکایت داشت. در همین راستا، شاخص‌ کیفیت هوا در شهرستان کارون با قرار گرفتن روی عدد ۲۰۶ AQI، این شهرستان را در وضعیت بنفش و بسیار ناسالم قرار داد. همچنین، اهواز با ۱۹۸، دشت آزادگان ۱۹۵، هویزه ۱۸۹، ملاثانی ۱۸۴، شوشتر ۱۸۰، شادگان ۱۷۴، آغاجاری و ماهشهر ۱۷۲، دزفول و خرمشهر ۱۶۷، اندیمشک ۱۶۴، آبادان ۱۶۰، بهبهان ۱۵۶، باغملک ۱۵۵ و لالی ۱۵۲ AQI در وضعیت قرمز و ناسالم برای همه گروه‌ها قرار گرفت.

شهر‌های هفتکل با ۱۳۹، شوش ۱۲۷، امیدیه ۱۲۲، هندیجان ۱۰۹، ایذه ۱۰۴ AQI نیز وضعیت نارنجی و ناسالم هوا برای گروه‌های حساس را تجربه کردند.

کارزار خوزستانی‌ها

آلودگی هوا در روزهای گذشته خوزستان، دانشگاهیان این استان را واداشت تا در «پلتفرم کارزار» از استاندار بخواهند مدارس و دانشگاه‌های این استان را تعطیل کند. آنها خطاب به استاندار نوشتند: «در روزهایی که شاخص آلودگی هوا بارها از مرز خطر عبور کرده است، تنفس برای بسیاری از شهروندان به کاری دشوار و پرخطر تبدیل شده است. مدارس و دانشگاه‌ها همچنان باز است و دانشجویان و دانش‌آموزان مجبورند در هوای مملو از ذرات معلق و بوی سوختگی رفت‌وآمد کنند. در چنین شرایطی، ادامه آموزش حضوری بی‌توجهی آشکار به سلامت عمومی و حق نفس کشیدن مردم خوزستان است.» این کارزار نتیجه‌بخش بود و روز چهارشنبه، ۲۱ آبان، در این استان تعطیل اعلام شد.

افزایش ۲۵ درصدی بیماران تنفسی

در روزهای گذشته شمار شهروندان خوزستانی که به‌دلیل افزایش ذرات معلق در هوا به بیمارستان‌ها و مراکز درمانی این استان مراجعه کردند، افزایش یافت. چنان‌که «فرهاد سلطانی»، معاون درمان دانشگاه علوم‌پزشکی جندی‌شاپور اهواز گفت، این میزان در مقایسه با آبان‌ماه سال گذشته ۲۰ تا ۲۵ درصد افزایش پیدا کرده است.

به‌گفته او، روند کنونی آلودگی هوا و افزایش بیماران تنفسی ناشی از این وضعیت آسیب‌های جدی به حوزه سلامت وارد می‌کند و باید برای آن، فکر اساسی کرد. «آلودگی شدید هوا می‌تواند آسیب جدی به‌ویژه برای کودکان، سالمندان و گروه‌های پرخطر داشته باشد. از سوی دیگر، تعطیلی‌های مکرر نیز به استان خوزستان آسیب می‌زند.»

به‌گزارش ایسنا، سرپرست معاونت درمان دانشگاه علوم‌پزشکی جندی‌شاپور اهواز گفت: «باید فکر عاجلی برای حل مسئله آلودگی هوای خوزستان شود. باید به‌سرعت به این مسئله ورود کرد.»

او با تأکید بر لزوم پیشگیری از مواجهه با آلودگی هوا گفت: «باید کارگروهی برای وضعیت آلودگی هوای خوزستان تشکیل شود و مشکل را دقیق بررسی کنند و تصمیم‌گیری‌های لازم را انجام دهند تا این شرایط بهبود یابد. در شرایط آلودگی هوا بیماران مبتلا به آسم، آلرژی و دارای بیماری‌های زمینه‌ای بیشتر به بیمارستان‌ها مراجعه می‌کنند. بسیاری از بیماران نیز علائم دارند، اما به مراکز درمانی مراجعه نمی‌کنند.»

او ادامه داد: «عمق این آلودگی در اهواز و خوزستان بسیار زیاد و مشکلات شدید است؛ به‌گونه‌ای‌که همه افراد جامعه درگیر عوارض آلودگی هوا شده‌اند. باید رودربایستی و تعارف را کنار گذاشت و مشکل را حل کرد؛ در غیر این‌صورت زیان‌های درازمدتی به سلامت مردم وارد می‌شود.»

سرپرست معاونت درمان دانشگاه علوم‌پزشکی جندی‌شاپور اهواز بیان کرد: «در حال حاضر، یکی از مشکلات ما در بیمارستان‌ها، به‌ویژه بیمارستان امام اهواز، فراوانی مراجعه به‌دلیل آلودگی هوا است و ازدحام مراجعه‌کنندگان زیاد است. از سوی دیگر، نیروها فرسوده و تخت‌های زیادی اشغال می‌شود.»

او تصریح کرد: «شیوع کرونا یک همه‌گیری در جهان بود و عزمی جهانی برای جلوگیری از آن ایجاد شده بود، اما اکنون آلودگی هوا تنها خوزستان را گرفتار کرده است؛ شاید کسانی که در مرکز هستند به‌ این دلیل که وضعیت را حس نمی‌کنند، این مسئله را پیگیری نمی‌کنند. بنابراین، باید خودمان در خوزستان این وضعیت را بیشتر پیگیری کنیم.»

سلطانی اضافه کرد: «آلاینده‌ها می‌توانند به کودکانی که اکنون در سن رشد هستند، آسیب بزند و در سال‌های آینده، بیماری‌های زمینه‌ای در بزرگسالی آنها بروز پیدا کند. با ادامه این روند آلودگی هوا باید در آینده منتظر بروز بیماری‌های مختلف باشیم و آسیب‌های ماندگاری بر مردم خوزستان بگذارد. تداوم آلودگی هوا در خوزستان می‌تواند پیش‌زمینه بیماری‌هایی مانند سرطان‌ها و بیماری‌های مزمن ریوی شود.»

امیدی به کاهش آلودگی نیست

یک مقام بهداشتی دیگر این استان از مراجعه بیش از هزار و صد نفر به مراکز درمانی این استان در روز سه‌شنبه خبر داد. به‌گفته «مصیب رفیعی‌پور»، مدیر امور بیماری‌ها و مراکز تشخیصی درمانی دانشگاه علوم‌پزشکی اهواز، این میزان مراجعه به مراکز درمانی در اثر آلودگی هوا یک رکورد جدید در این استان است.

رفیعی‌پور همچنین گفت: «۱۵۰ بیمار از این تعداد معادل ۱۳ درصد مراجعه‌کنندگان کودک بوده‌اند. بیشترین مراجعه‌کنندگان هم در اهواز و سوسنگرد بوده‌اند.»

به‌گفته این مقام دانشگاه علوم‌پزشکی اهواز، امکان تداوم این شرایط همچنان وجود دارد. «امیدی به خاموشی هورالعظیم نیست، آتش‌زدن مزارع نیشکر هم در این روز‌ها آغاز شده و فعالیت صنایع نیز همیشه ادامه داشته است. راهکار‌هایی که تاکنون برای کنترل آلودگی در پیش گرفته شده، مؤثر نبوده است.»

ممنوعیت انتشار آمار مراجعان به مراکز درمانی

این وضعیت در شرایطی است که یکی از مقامات این دانشگاه به «پیام ما» گفت: «استانداری خوزستان، دانشگاه علوم‌پزشکی جندی‌شاپور اهواز را از ارائه آمار بیماران و مراجعان ناشی از آلودگی هوا به مراکز درمانی منع کرده است و خواستار شده‌ هیچ آماری به خبرنگاران رسانه‌ها از روز چهارشنبه، ۲۱ مهرماه، ارائه نشود.»

برنامه عملیاتی دولت برای هوای خوزستان

ممنوعیت انتشار آمارها از سوی استانداری خوزستان در روز چهارشنبه در‌حالی‌است که «جعفر قائم‌پناه»، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، از پیگیری وضعیت این استان در دولت خبر داد. به‌گزارش خبرگزاری دانشجو، قائم‌پناه گفت: «یکی از عوامل آلودگی هوای اهواز فلر‌های نفتی است که خوشبختانه رئیس‌جمهور به‌صورت هفتگی در حال پیگیری خاموش‌سازی آنهاست. این اقدام هم از نظر اقتصادی به‌صرفه است و هم به بهبود کیفیت هوای اهواز کمک می‌کند.»

او افزود: «سوزاندن بقایای گیاهان و نیشکر نیز سهم قابل‌توجهی در آلودگی هوای اهواز دارد. بر همین اساس، مقرر شد شرکت نیشکر هفت‌تپه برنامه عملیاتی خود را برای جلوگیری از سوزاندن بقایای نیشکر تدوین و اجرا کند.»

 قائم‌پناه تأکید کرد: «دولت به‌طور جدی در پی اجرای طرح‌های جامع برای کاهش آلودگی هوای خوزستان است و این اقدامات در چارچوب سیاست‌های کلان زیست‌محیطی کشور دنبال می‌شود.»