مخدوش شدن حریم مسجد جامع قزوین

حریم منظری مسجد جامع قزوین با نصب غرفه آن هم در چند‌متری این بنای ارزشمند تاریخی مخدوش شد. هنوز مشخص نیست کدام ارگان دولتی یا شهری اقدام به نصب غرفه فروش ترشک، لواشک و سوهان قم کرده است. اما هرچه هست، فعالان و کارشناسان میراث‌فرهنگی قزوین این اقدام را نهایت کج‌سلیقگی در مواجهه با آثار و بناهای تاریخی کشور می‌دانند.

مسجد جامع قزوین را یکی از شاهکارهای معماری اسلامی می‌دانند. این مسجد تاریخی یکی از پنج مساجد بزرگ ایران است که در زمان خلفای عباسی و به دستور هارون‌الرشید در سال‌‎های ۵۰۰ تا ۵۰۹ هجری بنا شده است. در روایات آمده است: قبل از آنکه در این مکان مسجدی بنا شود، یک آتشکده که مربوط به دوران ساسانی بود، وجود داشت که این مسجد بر روی آن ساخته می‌شود.

پس از گذر زمان و نجات یافتن از حمله‌ها و ویرانی‌های قوم مغول، این مسجد در دوران صفوی گسترش پیدا کرده است و مورد توجه بسیار زیادی قرار می‌گیرد. شاید یکی از دلایل اصلی سالم ماندن این بنای کهن، دست‌خوش توجه‌ مردم و مقامات آن زمان و نگهداری و مراقبت‌های صفویان بوده است.

بااین‌حال، این مسجد ارزشمند تاریخی در چندین ماه اخیر دستخوش تغییرات و کج‌سلیقگی‌ها از سوی ارگان‌های شهری و حتی فیلم‌سازان شده است. درحال‌حاض، در چندمتری این بنای ارزشمند تاریخی درحالی غرفه فروش لواشک و ترشک و سوهان قم نصب شده است که چندی پیش نیز حیاط این مسجد تاریخی تبدیل به لوکیشن یکی از فیلم‌های نرگس آبیار شده بود. اقدامی که انتقاد فعالان و کارشناسان میراث‌فرهنگی این استان را برانگیخت و باعث اعتراض‌هاتی هم شد.

«سمیه مراقی»، مدیر یکی از انجمن‌های فعال در حوزه میراث‌فرهنگی قزوین، در این رابطه گفت: ایجاد و نصب غرفه در پیشخوان مسجد جامع قزوین که یکی از شاخص‌ترین بناهای تاریخی این استان است، نهایت کج سلیقگی مسئولان دولتی و ارگان‌های شهری به‌شمار می‌رود.

او گفت: نمی‌دانم چه کسی مقابل مسجد جامع شهر خود و در فاصله چندمتری، غرفه‌ای به این بزرگی نصب می‌کند. در شهر قزوین فضاهای بسیار زیادی برای این کار وجود دارد. اینکه چرا درست مقابل مسجد جامع و در چندمتری این اثر تاریخی جای پرسش است؟ چراکه این اقدام در وهله نخست ترافیک خیابان را به‌شدت افزایش می‌دهد و منظر یکی از خیابان‌های دست اول شهر به‌هم می‌ریزد و به‌لحاظ موقعیت دسترسی هم اصلاً جای مناسبی نیست؛ چراکه هم ترافیک را بیشتر می‌کند و هم اینکه حریم منظری یکی از مهمترین بناهای تاریخی ایران را مخدوش می‌کند.

مراقی تأکید کرد: متأسفانه مسئولان شهری و میراث‌فرهنگی اهمیت چندانی به حفاظت از آثار تاریخی نمی‌دهند و چگونگی مواجهه با این بناهای ارزشمند را گویی نمی‌دانند؛ چراکه پیش‌ازاین حیاط مسجد جامع قزوین نیز تبدیل به لوکیشن فیلم نرگس آبیار شده بود.

او گفت: شأن و منزلت مسجد جامع قزوین این نیست که تبدیل به لوکیشن فیلم شود. لوکیشن این فیلمبرداری مربوط به بازار بود که اتفاقاً کمی آن‌سوتر از مسجدجامع قزوین سعدالسلطنه را داریم که یک نمونه بسیار خوب برای فیلمبرداری محسوب می‌شود و اتفاقاً در کاروانسرای سعدالسطنه لوکیشن فیلم نیز در نظر گرفته شده است و می‌توان از آنجا استفاده کرد. چه لزومی دارد آن فضا در مسجد جامع شهر بازسازی شود؟!

پس از گفت‌وگو با فعالان میراث‌فرهنگی با مدیران میراث‌فرهنگی استان قزوین تماس گرفت تا مشخص شود علت تغییراتی که در منظر بصری مسجد جامع قزوین چه بوده است. «احسان نورانی»، معاون میراث‌فرهنگی قزوین، حاضر به گفت‌وگو تا تأییدیه روابط‌عمومی استان نشد. روابط‌عمومی اداره میراث‌فرهنگی استان قزوین نیز پاسخ تماس‌ها را نداد و «علیرضا خزائلی»، رئیس اداره میراث‌فرهنگی استان قزوین، اعلام کرد: ازآنجاکه قرار است سرپرست جدید عهده‌دار مسئولیت شود، بهتر است سرپرست جدید علت این اتفاق را توضیح دهد.