بایگانی مطالب: معماری پایدار

زندگی روی گسل‌های ناآرام

| پیام ما | تصاویر ویرانی در خیابان‌های «کاراکاس» دلخراش است؛ ساختمان‌هایی که در چند ثانیه فرو ریختند، مردمی که شب را در خیابان‌ها گذراندند و آمار قربانیانی که هر ساعت افزایش یافت. دو زمین‌لرزه به بزرگی ۷.۲ و ۷.۵ ریشتر در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ ونزوئلا را لرزاند و جان بیش از ۱۰ هزار نفر را گرفت. این حادثه طبیعی بار دیگر این پرسش را پیش روی ما قرار داد که شهرهای ایران تا چه اندازه برای رویارویی با زلزله آماده‌اند. کشوری که بر کمربند لرزه‌خیز آلپ ـ هیمالیا قرار گرفته و در طول تاریخ بارها زخم زمین‌لرزه‌های ویرانگر را بر تن خود دیده است؛ از رودبار و منجیل تا بم، سرپل ذهاب و خوی.

گسل زلزلــــــــه ایجاد می‌کند سیاست‌ها فاجعه را رقم می‌زنند

رخداد زلزله‌های دوگانه با بزرگای ۷.۲ و ۷.۵ در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ (سوم تیر ۱۴۰۵) به مرکزیت سان‌فلیپه در ایالت یاراکوی، نمونه‌ای عینی از پیچیدگی مدیریت بحران در مناطق خارج از پایتخت را به نمایش گذاشت. این موضوع، به‌ویژه در کشوری مانند ونزوئلا که سال‌ها در معرض تحریم و فساد ساختاری بوده، اهمیت ویژه‌ای دارد. گرچه لرزش‌ها در کاراکاس نیز خساراتی بر جای گذاشت، کانون اصلی فاجعه و بیشترین نرخ تخریب در استان‌ها و ایالت‌های شمالی و مرکزی، نظیر یاراکوی، کارابوبو و لاگوایرا، متمرکز بود.

تاب‌آوری اتفاقی نیست

امدادگران هر چند دقیقه یک‌بار از مردم می‌خواهند سکوت کنند؛ شاید کسی هنوز زیر آوار زنده باشد. بیل‌های مکانیکی توده‌های بتن و آهن را کنار می‌زنند و خانواده‌ها چشم از خرابه‌هایی که روزی خانه‌شان بود، برنمی‌دارند. یک هفته از زمین‌لرزه ونزوئلا گذشته است، اما در ایالت «لاگوایرا» شمار جان‌باختگان همچنان رو به افزایش است و با گذشت هر ساعت، امید به پیدا شدن بازماندگان کمتر می‌شود. آنچه این روزها از ونزوئلا مخابره می‌شود، برای ایرانی‌ها تصویر ناآشنایی نیست. از طبس و رودبار تا بم، ورزقان، سرپل‌ذهاب و خوی، زلزله بارها همین صحنه‌ها را تکرار کرده است؛ آوار، چشم‌انتظاری و مسابقه‌ای با زمان برای نجات جان کسانی که شاید هنوز زیر خرابه‌ها زنده باشند.

اجماع دولت و مجلس برای رونق تولید مسکن و مدیریت بازار اجاره

وزیر راه و شهرسازی و اعضای کمیسیون عمران مجلس در نشستی مشترک، بر تسریع تولید مسکن، کنترل بازار اجاره، تکمیل واحدهای نیمه‌تمام نهضت ملی مسکن و بازگشت دولت به نقش تسهیل‌گر در سیاست‌گذاری بخش مسکن تأکید کردند.
اجماع دولت و مجلس بر رونق تولید مسکن و مدیریت بازار اجاره

شهرسازی روی زمیــــــــن سست

| پیام ما | فرونشست، پیش از آنکه به چشم بیاید، در سکوت زیر پای شهر پیشروی می‌کند. نشانه‌هایش گاهی در جزئیات کوچک مانند ترک‌های باریک دیوارهای حاشیه شهر، موج‌افتادگی آسفالت یا در تغییر شکل آرام زمین کنار مترو، جاده و خطوط ریلی ظاهر می‌شود. این پدیده برخلاف زلزله، زمان مشخصی برای وقوع ندارد و همین بی‌صدا بودن، آن را به خطری مزمن و فرساینده تبدیل می‌کند. متولیان شهرهای ایران اما اغلب بی‌اعتنا به این هشدارهای خاموش، به مسیر توسعه ادامه می‌دهند. برج می‌سازند، گودبرداری می‌کنند، سطح زمین را با آسفالت و بتن می‌پوشانند، روان‌آب‌ها را از محدوده شهری بیرون می‌رانند و برای پاسخ به کمبود آب، فشار بیشتری بر چاه‌ها و آبخوان‌ها وارد می‌کنند. در چنین نقطه‌ای، فرونشست به مسئله‌ای در قلب مدیریت شهری، برنامه‌ریزی منطقه‌ای و آینده سکونت‌پذیری شهرها بدل می‌شود.

خانه ساخته شد، محله نــــــــه

| پیام ما | ساعت هفت صبح در شهرک حاشیه شهر صف‌های طولانی اتوبوس و سواری‌های کرایه به سمت مرکز شهر شکل می‌گیرد. مادری که فرزندش را به مدرسه فوتبال در شهر می‌برد، می‌گوید نزدیک‌ترین زمین‌بازی استاندارد در شهرکی که خانه‌شان در آنجا قرار دارد، وجود ندارد. این تصویر که سال‌هاست در شهرک‌های مسکن مهر و نهضت ملی مسکن تکرار می‌شود، حالا در آن‌سوی جهان نیز نگرانی سیاست‌گذاران را برانگیخته است؛ تا جایی که دولت بریتانیا ژانویه امسال سندی منتشر کرده تا از تکرار همین تجربه در ساخت ۱.۵ میلیون خانه جدید خود جلوگیری کند.

هم‌زیستی با آب برای ایجاد شهرهای تاب‌آور

هنر عمومی تا شهر ناپیدا

پایداری اجتماعی در فضاهای شهری

کاربردها و چالش‌های هوش مصنوعی در شهرسازی ایران

نصف جهان، نیمه‌جان؟

اصفهان، شهری که قرن‌ها در حافظه تاریخی ایران و جهان به‌عنوان «نصف جهان» شناخته می‌شود، امروز بیش از هر زمان دیگری با پرسشی بنیادین روبه‌روست: معماری معاصر این شهر چگونه باید در امتداد میراث تاریخی گذشته تعریف شود و چه نسبتی با هویت تاریخی آن برقرار کند؟ از یک‌سو، میراثی سترگ از دوره‌های سلجوقی و صفوی در بافت تاریخی اصفهان حضور دارد که همواره الهام‌بخش معماران و شهرسازان بوده است. از سوی دیگر، نیازهای شهر معاصر، فشارهای توسعه و پروژه‌های عمرانی پرسرعت، سیمای اصفهان را دگرگون ساخته و گاه تضادهایی آشکار میان سنت و مدرنیته ایجاد کرده است. در این میان، تصمیم‌های مدیریتی، نگاه‌های کوتاه‌مدت و گاه مداخلات غیرکارشناسی در فضاهای عمومی، بارها موضوع مناقشه میان متخصصان، مسئولان و افکار عمومی بوده است؛ از تجربه‌های پرچالش میدان امام‌علی و پروژه ارگ جهان‌نما گرفته تا بحث‌های جدی پیرامون پل‌ها، مترو و ساخت‌وسازهای بی‌قاعده در بافت تاریخی. به همین بهانه، گفت‌وگویی داشتیم با «وحید آقایی»، پژوهشگر تاریخ معماری و شهر که سال‌ها در حوزه میراث‌فرهنگی و معماری اصفهان مطالعه و پژوهش کرده است. او با نگاهی تحلیلی و انتقادی، جایگاه معماری معاصر اصفهان را در نسبت با هویت تاریخی، سیاست‌های مدیریت شهری و آینده چشم‌انداز فرهنگی شهر بررسی می‌کند.